Urartular Şamram Kanalı'yla suyu Van Ovası'na nasıl taşıdı?
Gürpınar'daki kaynak sularını Van Ovası'na taşıyan yaklaşık 51 kilometrelik Şamram Kanalı, Urartu Kralı Minua'nın adıyla da biliniyor. Güzergâhtaki çivi yazılı kitabeler, kanalın yapımına dair bilgi veriyor.
Haberin Özeti
- •
- •
- •
Van’da Şamram Kanalı’nın izini sürmek, suyun Gürpınar’daki kaynaklardan Edremit’in bahçelerine, oradan Van Kalesi çevresine nasıl ulaştığını anlamaya yardımcı oluyor. Arkeoloji literatüründe Menua veya Minua Kanalı olarak da geçen hattın uzunluğu yaklaşık 51 kilometre. Urartu döneminde açılan kanalın güzergâhı, başkent Tuşpa’nın çevresindeki tarım alanlarıyla birlikte okunabiliyor. Van İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü · Belleten – Urartu su yapıları
Gürpınar’dan Edremit üzerinden Van’a
Kanalın suyunu aldığı kaynak, Gürpınar ilçesinde Yukarı Kaymaz köyünün güneyinde bulunuyor. Su, buradan Van’a doğru ilerlerken Edremit’teki bahçelerin arasından geçiyor. Güzergâhın uzunluğu, suyun yalnızca kaynağın yakın çevresinde kullanılmadığını gösteriyor. Kaynak ile ova arasındaki bağlantı, yerleşim alanlarının ve bahçelerin suya erişimini mümkün kılıyordu. ASKİ – Anadolu’da Suyun İzi · Van İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü 
Kralın adı kayalara yazıldı
Şamram adı bölgede kullanılırken kanalın Urartu dönemindeki adı, güzergâh boyunca kayalara işlenen çivi yazılı kitabelerden biliniyor. Van İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne göre yazıtlar, kanalı Urartu Kralı Minua’nın yaptırdığını belirtiyor. Bu sayede su yolunun tarihini araştıranlar, sonradan kullanılan adın yanında yapının inşa edildiği döneme ait yazılı bir kaynağa da başvurabiliyor.
Yazıtlar kanal çevresindeki tarıma ilişkin de bilgi veriyor. Urartu Bahçeleri araştırmasında, kanalın yanında Tariria adını taşıyan bir üzüm bağının kayda geçtiği belirtiliyor. Bağın kanala bitişik olması, su yolunun çevresindeki arazinin nasıl kullanıldığına dair somut bir örnek. Van İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü · Belleten – Urartu Bahçeleri
Su yolu 1950’lerde yenilendi
Şamram Kanalı’nın bugünkü hattı, yüzyıllar boyunca yapılan müdahalelerin de izini taşıyor. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Devlet Su İşlerinin kanalı 1950’lerde modernize ettiğini ve su yolunun yenilenen biçimiyle kullanılmaya devam ettiğini aktarıyor. Kanalın geçmişi bu yüzden iki farklı kaynaktan izlenebiliyor. Kaya kitabeleri ilk yapımın kimin dönemine ait olduğunu, sonraki onarımlar ise aynı su hattının daha yakın dönemlerde nasıl kullanıldığını gösteriyor. Van İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü
Kapak fotoğrafı, kanalın ulaştığı Van Kalesi çevresini gösteriyor. Fotoğraf Alexandros.Papadopoulos. Wikimedia Commons · CC BY-SA 2.0
Bakmadan Geçme
_(25550723567).jpg){kind=link}
