Türkiye'nin Ay yolculuğunda kritik aşama: 3,5 tonluk araç testlere girdi
Türkiye'nin ilk derin uzay görevi için geliştirilen yaklaşık 3,5 tonluk Ay Uzay Aracı'nda üretim ve entegrasyon tamamlanırken, 2027'nin ilk aylarında yapılması hedeflenen fırlatma öncesinde çevresel test süreci başladı.
Haberin Özeti
- • Türkiye’nin 3,5 tonluk Ay Uzay Aracı'nın üretim ve entegrasyonu tamamlandı; 2027 başındaki fırlatma öncesi çevresel testlere başlandı.
- • Yerlilik oranı yüzde 80'i aşan araç, Ay yüzeyinden 100 km yükseklikte en az üç ay görev yaparak bilimsel araştırmalar yürütecek.
- • Türkiye, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır tarafından 31 Ağustos'ta imzalanan Artemis Mutabakatı'na 71. ülke olarak katıldı.
Türkiye’nin Milli Uzay Programı kapsamında yürüttüğü Ay Araştırma Programı’nda (AYAP) önemli bir aşamaya geçildi. Türkiye’nin ilk derin uzay görevini gerçekleştirmesi amacıyla geliştirilen Ay Uzay Aracı’nın üretim, montaj ve entegrasyon çalışmaları tamamlandı.
Türkiye Uzay Ajansı’nın (TUA) 16 Eylül’de paylaştığı bilgilere göre uzay aracı, sistem seviyesindeki çevresel testlerin gerçekleştirilmesi amacıyla TUSAŞ bünyesindeki Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi’ne gönderildi.
Testlerde aracın fırlatma sırasında maruz kalacağı zorlu koşulların yanı sıra uzay ortamındaki şartlara karşı dayanıklılığı da kontrol edilecek. Testlerin ve son kontrollerin başarıyla tamamlanmasının ardından uzay aracının fırlatma hazırlıkları için ABD’deki Kennedy Uzay Merkezi’ne gönderilmesi planlanıyor.
Yerlilik oranı yüzde 80’i aştı
Yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaki Ay Uzay Aracı’nın yüzde 80’in üzerinde yerlilik oranıyla geliştirildiği belirtildi.
Türkiye’nin daha önce İMECE ve TÜRKSAT 6A projelerinde kazandığı mühendislik deneyimi de Ay görevinin altyapısına aktarıldı. Uçuş bilgisayarı, haberleşme, güç, ısıl kontrol, yönelim ve yörünge operasyonları gibi kritik sistemlerde önceki uzay projelerinden edinilen tecrübelerden yararlanıldı.
Ay görevinde kullanılacak hibrit itki sistemi de milli imkanlarla geliştirildi.
Uzay aracının 2027 yılının ilk aylarında fırlatılması hedefleniyor. Fırlatmanın ardından yaklaşık iki ay sürecek yolculukla aracın Ay’a ulaşması öngörülüyor.
Ay yüzeyinden yaklaşık 100 kilometre yükseklikteki kutupsal ve dairesel yörüngeye yerleşmesi planlanan aracın burada en az üç ay görev yapması bekleniyor. Aracın performansına bağlı olarak görev süresinin bir buçuk yıla kadar uzatılabileceği belirtiliyor.
Ay’ın çevresi ve yüzeyi incelenecek
Türkiye’nin ilk derin uzay görevi bilimsel araştırmalar açısından da önemli çalışmalar içerecek.
Görev kapsamında Güneş rüzgarlarının Ay yüzeyiyle etkileşimi, yüzeydeki suyun oluşum mekanizmaları, Ay’ın manyetik alanları ve yüzeyin ısıl özelliklerinin incelenmesi planlanıyor.
Yerli bilimsel ekipmanlar kullanılarak Ay çevresindeki radyasyon ortamına ilişkin ölçümler de yapılacak. Yörüngedeki bilimsel görevlerin tamamlanmasının ardından uzay aracının kontrollü manevralarla Ay yüzeyine ulaştırılması hedefleniyor.
Türkiye’nin Ay görevi hazırlıkları devam ederken uluslararası uzay diplomasisinde de yeni bir dönem başladı. Türkiye, 31 Ağustos’ta NASA’nın Washington’daki merkezinde gerçekleştirilen törenle Artemis Mutabakatı’na katılarak 71’inci imzacı ülke oldu.
Mutabakatı Türkiye adına Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır imzalarken törende NASA Yöneticisi Jared Isaacman ile Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç da yer aldı.
Uzay dünyasının gözü Antalya’da olacak
Türkiye’nin Artemis Mutabakatı’na katılmasının ardından uluslararası uzay gündeminin önemli buluşmalarından biri Antalya’da gerçekleştirilecek.
5-9 Ekim 2026 tarihlerinde düzenlenecek 77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC 2026), Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı ilk IAC organizasyonu olacak.
NEST Kongre ve Fuar Merkezi’nde “The World Needs More Space” temasıyla gerçekleştirilecek kongrede dünyanın farklı ülkelerinden uzay ajansları, bilim insanları, mühendisler ve sektör temsilcileri buluşacak.
Artemis Mutabakatı da kongrenin önemli gündemlerinden birini oluşturacak. ABD ve Peru’nun, Artemis Mutabakatı’nın 5. yıllık üst düzey temsilciler toplantısına Antalya’da ev sahipliği yapması planlanıyor.
Program kapsamında 7 Ekim Çarşamba günü NASA Artemis Mutabakatı basın toplantısının gerçekleştirilmesi öngörülüyor. Toplantıda Artemis Mutabakatı’ndaki gelişmeler ile uzayın güvenli, şeffaf ve sürdürülebilir şekilde keşfedilmesine yönelik çalışmaların ele alınması bekleniyor.
Türkiye’nin kendi Ay Uzay Aracı’nı fırlatmaya hazırlandığı süreçte Antalya’daki kongre, hem milli uzay programındaki gelişmelerin hem de uluslararası uzay iş birliklerinin aynı dönemde gündeme taşınacağı önemli organizasyonlardan biri olacak.
Bakmadan Geçme
