Çocuklarda ateşli havale sırasında ilk dakikalarda doğru müdahale hayat kurtarıyor

Çocukluk çağında aileleri en fazla endişelendiren sağlık sorunlarından biri olan ateşli havale, özellikle ateşli enfeksiyonlar sırasında ortaya çıkıyor. En sık 6 ay ile 5 yaş arasındaki çocuklarda görülen bu tablo, çoğunlukla kalıcı hasar bırakmadan sonlansa da bazı durumlarda acil müdahale gerektirebiliyor.

Acıbadem Maslak Hastanesi Çocuk Nörolojisi Uzmanı Doç. Dr. Zeynep Selen Aslan, ateşli havalenin hangi durumlarda ortaya çıktığını anlatarak şu bilgileri verdi:

Bu Habere de Bak

Çocuklarda yüksek ateşin sebepleri nelerdir?

“Ateşli havale, 6 ay ile 5 yaş arasındaki çocuklarda, özellikle viral enfeksiyonların eşlik ettiği ateşli hastalık dönemlerinde görülüyor. Vücut ısısının rektal ölçümde 38.3 derece, koltuk altı ölçümünde 37.8 derece ve üzerinde olduğu durumlarda ortaya çıkan nöbetler, ateşli havale olarak ifade ediliyor.”

Çocukların yaklaşık yüzde 2 ila 5'inde görülen ateşli havalenin en sık 18-22 ay arasında ortaya çıktığını belirten Doç. Dr. Aslan, vakaların büyük bölümünün ilk üç yaşta görüldüğünü ifade etti.

Uzayan nöbetlerin ciddi risk oluşturabileceğini vurgulayarak şunları söyledi:

“Nöbetlerin büyük kısmı 5 dakikadan kısa sürmekte ve kalıcı bir hasar bırakmadan sonlanmaktadır. Ancak yaklaşık yüzde 5’lik grupta 'uzamış nöbet' gelişebilmekte ve bu durum 30 dakikayı aşarak yoğun bakım ihtiyacı gerektirebilmektedir. Bu nedenle çok dikkatli olunmalı ve zaman kaybetmeden acil servise başvurulmalıdır. Özellikle 39 derece ve üstü hızlı yükselen ateşlerde çok daha dikkatli olunmalıdır.”

Her ateşli havale aynı şekilde görülmüyor

Ateşli havalenin her çocukta farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirten Doç. Dr. Aslan, bazı çocuklarda tüm vücudu etkileyen kasılmalar görülürken, bazılarında yalnızca kısa süreli dalma, göz kayması veya boş bakma gibi daha hafif belirtilerin olabileceğini söyleyerek şöyle konuştu:

“Bazı çocuklarda tüm vücutta kasılma şeklinde belirgin bir nöbet tablosu izlenirken, bazı çocuklarda ise çok daha silik belirtiler olabiliyor. Bu durum sadece kısa süreli boş bakma, gözlerde kayma ya da birkaç saniyelik dalma şeklinde kendini gösterebiliyor. Nöbetler de her zaman aynı şiddette ya da aynı şekilde ilerlemiyor. Özellikle uzun süren, tekrarlayan ya da vücudun yalnızca bir tarafını etkileyen nöbetlerin daha dikkatli değerlendirilmesi gerekiyor. Bu tür durumlarda ileri inceleme ve nörolojik değerlendirme önem taşıyor.”

Tek taraflı nöbetler daha ayrıntılı inceleniyor

Ateşli nöbetlerin basit ve komplike olmak üzere iki gruba ayrıldığını belirten Doç. Dr. Aslan, şu değerlendirmede bulundu:

“Nöbetlerin tüm vücutta olduğu, 24 saatte bir kez olan ve 15 dakikadan az süren gruba ‘basit ateşli nöbetler’ diyoruz. Basit nöbet grupları için genellikle beyin MR ve EEG gibi tetkikler gerekmemektedir. ‘Komplike ateşli nöbet grubunu’ yani; 24 saatte birden fazla olan veya 15 dakikadan uzun süren ya da tek taraflı kasılma şeklinde gerçekleşen nöbetleriyse daha dikkatli incelemek gereklidir. Özellikle tek taraflı kasılmalarda beyin MRG ve EEG çekimi yapmak gerekmektedir.”

Doç. Dr. Zeynep Selen Aslan, ateşli havalenin çoğunlukla iyi huylu olduğunu belirterek, “Basit ateşli havaleler iyi huylu nöbetlerdir. Çocuğun gelişimde bir sorun yaratmayacaktır. Risk faktörleri ile hastayı ve ailesini birlikte değerlendirmek gerekir.” dedi.

Nöbet sırasında ailelerin şu kurallara dikkat etmesi gerekiyor:

• Çocuk mutlaka yan yatırılmalı.
• Çocuk sarsılmamalı, sallanmamalı ve nöbet sırasında suyun altına sokulmamalı.
• Dişleri kenetlendiğinde ağzı zorla açılmaya çalışılmamalı. (Hasta yan yatırıldığında dil yana düşerek hava yolu açılır.)
• Çocuğun üzerine su dökülmemeli, yüzüne kolonya sürülmemeli.
• Nöbet bitene kadar çocuğun yanında kalınmalı. Nöbet sonlandıktan ve çocuk tamamen kendine geldikten sonra ağızdan bol sıvı verilmeli, ateş düşürücü uygulanmalıdır.