Ağrı'nın 45 Kışını İnceledik: İlk Kar Son 5 Yılda 18 Gün Geç Geldi
Ağrı'ya ilk kar ne zaman yağar? 1981'den bu yana 45 kışın günlük verisini analiz ettik. Uzun yılların ortalaması 10 Kasım ancak son beş kışta ilk kar ortalama 26 Kasım'a kaydı, gün boyu donan günler ise üçte bir azaldı. Bu sabah yağan kar, 2019'dan bu yana Ağrı'nın gördüğü en erken ilk kar oldu.
Haberin Özeti
- • 45 kışın verisine göre Ağrı'ya ilk kar ortalama 10 Kasım'da yağıyor.
- • Son beş kışta bu tarih 26 Kasım'a kaydı; buz günü sayısı 47'den 30'a düştü.
- • Bu yılki 5 Kasım karı, 2019'dan bu yana en erken ilk kar oldu.
Rakamlarla Ağrı'nın 45 kışı
| 45 yıllık ortalama ilk kar | 10 | Kasım |
| Son 5 kışın ortalama ilk karı | 26 | Kasım |
| Kışta buz günü (1980'ler → bugün) | 47 → 30 | gün |
Kaynak: ERA5 / Karaköse Haber
Ağrı'da kar bu sabah kapıyı çaldı. Peki 5 Kasım, Ağrı için erken mi, geç mi? Bu sorunun cevabını bulmak için Karaköse Haber olarak Ağrı kent merkezine ait 1981'den bugüne 45 kışın günlük hava verisini tek tek inceledik. Her kış için ilk ve son kar tarihini, karlı gün sayısını, gün boyu sıfırın altında kalan günleri hesapladık. Ortaya çıkan tablo, Ağrı'nın kışının sessizce değiştiğini gösteriyor.
45 yılın ortalaması: 10 Kasım
Hesaplamamıza göre 1981-2025 arasındaki 45 kışta Ağrı'ya ilk kar ortalama 10 Kasım'da yağdı. İlk karın en sık görüldüğü ay açık ara kasım oldu: 45 kışın 25'inde ilk kar kasımda düştü. 11 kışta ekim, 8 kışta aralık, bir kışta ise eylül ayında kar yağdı.
- En erken ilk kar: 28 Eylül 2009
- En geç ilk kar: 17 Aralık 2020
- 5 Kasım'dan önce kar yağan kış sayısı: 45 kışın 17'si
Yani uzun yılların ortalamasına bakıldığında bu yılki 5 Kasım tarihi Ağrı için "normal" sayılır. Ama son yıllara bakınca durum değişiyor.
Son 5 yılda ilk kar 18 gün geç geldi
Asıl çarpıcı bulgu burada. 1980'lerde Ağrı'ya ilk kar ortalama 8 Kasım'da düşerken, son beş kışta (2021-2025) bu tarih ortalama 26 Kasım'a kaydı. Aradaki fark tam 18 gün. Son beş kışın hiçbirinde kasımın ikinci yarısından önce kar yağmadı; 2020'de ise ilk kar ancak 17 Aralık'ta geldi.
Bu tablo, bu yılki karı da farklı bir yere koyuyor: 5 Kasım 2026, Ağrı'nın 2019'dan bu yana gördüğü en erken ilk kar. Son yedi kışın hiçbirinde kar bu kadar erken gelmemişti.
Son 10 kışta Ağrı'nın kar takvimi
| Kış | İlk kar | Son kar | Karlı gün |
|---|---|---|---|
| 2016-17 | 1 Kasım 2016 | 11 Nisan 2017 | 31 |
| 2017-18 | 28 Ekim 2017 | 9 Mart 2018 | 21 |
| 2018-19 | 15 Kasım 2018 | 21 Nisan 2019 | 41 |
| 2019-20 | 2 Kasım 2019 | 11 Nisan 2020 | 29 |
| 2020-21 | 17 Aralık 2020 | 14 Nisan 2021 | 33 |
| 2021-22 | 1 Aralık 2021 | 6 Mayıs 2022 | 36 |
| 2022-23 | 30 Kasım 2022 | 2 Mayıs 2023 | 26 |
| 2023-24 | 27 Kasım 2023 | 16 Mayıs 2024 | 28 |
| 2024-25 | 26 Kasım 2024 | 15 Nisan 2025 | 23 |
| 2025-26 | 16 Kasım 2025 | 6 Mayıs 2026 | 59 |
Gündüz bile donan günler azaldı
Değişim sadece ilk kar tarihinde değil. Termometrenin gün boyunca hiç sıfırın üstüne çıkmadığı, meteorolojide "buz günü" denen günlerin sayısı belirgin şekilde düştü. 1980'lerde Ağrı bir kışta ortalama 47 buz günü yaşarken, 2011'den bu yana bu sayı 30'a geriledi. Kış aylarının (aralık-şubat) ortalama sıcaklığı da aynı dönemde yaklaşık 1,7 derece yükseldi. Dönem Ort. ilk kar Karlı gün Buz günü Kış ort. sıcaklığı 1981-1990 8 Kasım 40 47 −5,8 °C 1991-2000 10 Kasım 36 42 −5,1 °C 2001-2010 8 Kasım 40 35 −5,2 °C 2011-2020 7 Kasım 33 30 −4,7 °C 2021-2025 26 Kasım 34 30 −4,1 °C
Ama geçen kış bir istisnaydı
Isınma eğilimine rağmen Ağrı kışı hâlâ sürprizlere açık. 2025-2026 kışı, incelediğimiz 45 yıl içinde en çok karlı günün yaşandığı kışlardan biri oldu: kentte 59 gün kar yağdı. Bu sayı 1980'lerin ortalamasının bile çok üzerinde. Model verisine göre geçen kış düşen toplam kar miktarı da 45 yılın en yükseği olarak hesaplandı. Yeni yılın Ağrı'da yoğun karla başladığı o kış, kısa vadede tek tek kışların ne kadar farklı geçebileceğini gösteriyor.
Ağrı'da kar mayısa kadar sürebiliyor
Verilere göre Ağrı'da son kar ortalama nisan ortasında yağıyor. Ancak 45 kışın 10'unda kar mayıs ayında da görüldü; yani her dört-beş kıştan birinde Ağrılılar mayısta kar manzarasıyla karşılaşıyor. Kayıtlardaki en geç kar 16 Mayıs 2024'te yağdı. İlk kardan son kara kadar geçen "kar mevsimi" ise ortalama 5 ay sürüyor.
Bu yıl nasıl geçecek?
Meteoroloji'nin 9-15 Kasım tahmini, Ağrı'nın bulunduğu bölgede sıcaklıkların mevsim normallerinin 3 ila 6 derece altına inebileceğini gösteriyor. Erken gelen kar ve beklenen soğuk dalgası, bu kışın son beş yıldan daha erken ve daha sert başlayabileceğine işaret ediyor. Ancak tek bir haftanın tahmini, kışın tamamı hakkında kesin bir şey söylemiyor.
Bu analiz nasıl yapıldı? Karaköse Haber'in bu analizinde, Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi'nin (ECMWF) ERA5 yeniden analiz verisi temel alındı; veriler Open-Meteo arşivi üzerinden Ağrı kent merkezi koordinatları (yaklaşık 1.640 m rakım) için 1 Ocak 1981 - 4 Kasım 2026 dönemi için günlük olarak çekildi. Günlük en az 1 santimetre yeni kar hesaplanan günler "karlı gün", en yüksek sıcaklığın 0 derecenin altında kaldığı günler "buz günü" olarak sayıldı. Her kış 1 Ağustos - 31 Temmuz arası olarak ele alındı. Bu veri yaklaşık 25 kilometrelik bir alanın ortalamasını temsil ettiği için meteoroloji istasyonunun ölçtüğü tekil uç değerlerden (örneğin 1972'deki eksi 45,6 derecelik rekor) farklıdır; uzun dönemli eğilimleri karşılaştırmak için kullanılmıştır. Tarihler istasyon kayıtlarından birkaç gün sapabilir.
Kısacası Ağrı hâlâ Türkiye'nin en sert kışlarını yaşayan şehirlerinden biri; ancak 45 yıllık veri, kışın eskisinden daha geç başladığını ve daha az dondurduğunu açıkça gösteriyor. Bu yıl kar erken geldi. Bunun bir istisna mı, yoksa sert bir kışın habercisi mi olduğunu önümüzdeki haftalar gösterecek.
Bakmadan Geçme
