50 Santim Kar Çatıya Kaç Ton Yük Bindirir? Ağrı İçin Hesapladık: 10 Otomobil Ağırlığında

Ağrı'da mevsimin ilk karı yağdı ve önümüzdeki aylarda kent merkezinde kar kalınlığının yer yer yarım metreyi bulması sürpriz olmayacak. Peki çatıda biriken o beyaz örtü aslında ne kadar ağır? Karaköse Haber olarak karın türüne göre yoğunluğunu esas alarak çatılara, araçlara ve saçaklara binen yükü hesapladık. Sonuçlar, karı "hafif" sanan herkesi şaşırtacak cinsten.

Her kar aynı ağırlıkta değil

Karın ağırlığını belirleyen şey kalınlığından çok yoğunluğu. Yeni yağmış, pofuduk kar büyük oranda havadan oluşur ve metreküpü yaklaşık 100 kilogram gelir. Birkaç gün içinde kendi ağırlığıyla oturan kar 250 kilograma kadar çıkar. Üzerine yağmur yağmış, eriyip yeniden donmuş ya da sıkışmış kar ise metreküpte 450 kilogramı bulabilir. Yani aynı kalınlıktaki kar, birkaç gün içinde neredeyse beş kat ağırlaşabiliyor.

100 metrekarelik çatıya binen yük

Ağrı'da tipik bir müstakil evin çatısını yaklaşık 100 metrekare kabul ettiğimizde hesap şöyle:

Yani birkaç gün önce yağmış 50 santimetrelik kar, 100 metrekarelik bir çatıya yaklaşık 12,5 ton yük bindiriyor. Bu, kabaca 10 otomobilin ağırlığına eşit. Üstüne bir de yağmur yağarsa yük 20 tonu aşabiliyor.

Metrekareye 125 kilo

Hesabı tek bir metrekareye indirdiğimizde de tablo dikkat çekici: 50 santimetrelik oturmuş kar, çatının her metrekaresine yaklaşık 125 kilogram yük bindiriyor. Bu, her metrekarede bir buçuk yetişkinin durması gibi. Islak kar söz konusu olduğunda bu rakam metrekarede 225 kilograma çıkıyor.

En büyük risk: Düz çatılar, seralar ve ahırlar

Mühendislik hesabıyla ve yönetmeliklere uygun yapılmış çatılar, bölgenin kar yükünü taşıyacak şekilde tasarlanır. Asıl risk, sonradan yapılan eklentilerde, eğimi az veya düz çatılarda, sundurmalarda, seralarda ve köylerdeki eski ahır ve samanlık çatılarında ortaya çıkıyor. Düz çatılarda kar kayıp gitmediği için kış boyunca birikmeye devam ediyor. Çatıda çatlama sesi, tavanda sarkma, kapı ve pencerelerin sıkışması gibi işaretler, yükün fazlalaştığının habercisi olabilir.

Arabanın tavanında 340 kilo

Gece boyunca yağan karın altında kalan araçlar da azımsanmayacak bir yük taşıyor. Bir otomobilin tavanı ve kaputu yaklaşık 2,5 metrekarelik bir alan kaplıyor. Bu alanda biriken 30 santimetrelik ıslak kar, yaklaşık 340 kilogram ediyor. Karı temizlemeden yola çıkan araçlarda, frenleme anında tavandan ön cama kayan kar görüşü bir anda kapatabiliyor.

Evin önünü temizlemek 1,5 ton kaldırmak demek

Kar küremek de sanıldığı kadar hafif bir iş değil. 20 metrekarelik bir yolu 30 santimetrelik oturmuş kardan temizleyen biri, yaklaşık 1,5 ton kar kaldırıp atmış oluyor. Bu nedenle özellikle yaşlılar ve kalp rahatsızlığı olanların ağır kar küreme işinden kaçınması, diğerlerinin de sık sık mola vererek ve küreğe az kar alarak çalışması öneriliyor.

Saçaktaki buz sarkıtı bir tuğla kadar ağır olabiliyor

Kışın Ağrı'daki binaların saçaklarında oluşan buz sarkıtları da ciddi bir tehlike. Hesabımıza göre tabanı 8 santimetre çapında, 1 metre uzunluğundaki bir buz sarkıtı yaklaşık 1,5 kilogram geliyor; bu da aşağı yukarı bir tuğla ağırlığında. 10 metre yükseklikten, yani yaklaşık üçüncü kat saçağından kopan böyle bir sarkıt yere saatte yaklaşık 50 kilometre hızla ulaşıyor. Bu yüzden saçak altlarından yürümemek ve sarkıtları kontrollü şekilde, güvenli bir yerden temizlemek gerekiyor.

Çatıdaki karı temizlerken dikkat

• Mümkünse karı çatıya çıkmadan, yerden uzun saplı kar tırmığıyla çekin.
• Çatıya çıkmak zorunluysa emniyet kemeri ve halat kullanın, asla tek başınıza çıkmayın.
• Karı çatının bir tarafından tamamen temizlemek yerine iki taraftan dengeli şekilde alın.
• Karı atacağınız alanda kimsenin olmadığından, elektrik ve doğalgaz hatlarına zarar vermeyeceğinizden emin olun.
• Çatınızın taşıma kapasitesinden şüpheleniyorsanız bir inşaat mühendisine danışın.

Bu hesaplama nasıl yapıldı? Hesaplamalarda karın yoğunluğu için yaygın kabul gören yaklaşık değerler kullanıldı: taze kar için metreküpte 100 kg, oturmuş kar için 250 kg, ıslak/sıkışmış kar için 450 kg. Gerçek yoğunluk sıcaklığa, rüzgâra ve yağışın türüne göre bu değerlerden farklı olabilir. Buz sarkıtı hesabında koni biçimi ve buzun yoğunluğu (metreküpte 917 kg) esas alındı; düşüş hızında hava direnci ihmal edildi. Yapıların gerçek taşıma kapasitesi projeye ve yapım kalitesine bağlıdır; bu hesaplar mühendislik değerlendirmesinin yerine geçmez.

Kısacası Ağrı'da kar, güzel olduğu kadar ağır da. Kış boyunca çatıları, sundurmaları ve saçakları düzenli kontrol etmek, büyük hasarların ve kazaların önüne geçmenin en kolay yolu.