Ağrı'da Sobalar Yılın 8,5 Ayı Yanıyor: 45 Yıllık Veriyle Hesapladık

Kar yağdı, sobalar ve kombiler yeniden yanmaya başladı. Peki Ağrı'da bir yılın kaç günü ısınmak zorunda kalıyoruz? Karaköse Haber olarak Ağrı kent merkezine ait 1981'den bugüne 45 yılın günlük sıcaklık verisini inceledik ve her yıl kaç gün ısıtma gerektiğini tek tek hesapladık. Sonuç: Ağrı'da ısınma mevsimi, yılın üçte ikisinden fazlasını kaplıyor.

Bina ısıtmasında yaygın olarak kullanılan yönteme göre, günlük ortalama sıcaklığın 15 derecenin altına indiği günlerde evlerin ısıtılması gerekiyor. Bu ölçüye göre Ağrı'da 45 yılın ortalamasında yılda 258 gün ısınma gerekiyor. Bu da yaklaşık 8,5 ay demek. Yani Ağrılılar soba ve kombiyi yılın yalnızca 3,5 ayında tamamen kapatabiliyor.

Ay ay ısınma takvimi

Hesaplamamıza göre ekimden nisana kadar olan 7 ayda günlerin neredeyse tamamında ısınma gerekiyor. Mayıs ayında bile günlerin yüzde 87'si serin geçiyor. Isıtmanın tamamen kapandığı aylar ise yalnızca temmuz ve ağustos.

Isınma ihtiyacının yarısından fazlası ise yalnızca üç aya sıkışıyor. Aralık, ocak ve şubat, yıllık ısınma ihtiyacının yaklaşık yüzde 52'sini tek başına oluşturuyor. En ağır ay yüzde 19'luk payla ocak.

Isınma mevsimi eylül ortasında başlıyor

Beş günlük ortalamaların 15 derecenin altına kalıcı olarak indiği günü "ısınma mevsiminin başlangıcı" kabul ettiğimizde, Ağrı'da bu tarih 45 yılın ortalamasında 16 Eylül. Yani okullar açılırken Ağrı'da sobalar da yanmaya başlıyor. Bu yıl ise sonbahar ılık geçti: Hesabımıza göre 2026'da ısınma mevsimi 30 Eylül'de, ortalamadan yaklaşık iki hafta geç başladı.

Verilerdeki en dikkat çekici bulgu, Ağrı'da ısınma mevsiminin giderek kısalması. 1980'lerde yılda ortalama 267 gün ısınma gerekirken, son on yılda bu sayı 247-250 güne indi. Isınma mevsiminin başlangıcı da eylülün ilk haftasından eylülün üçüncü haftasına kaydı.

"Derece-gün" değeri, bir evin yıl boyunca ne kadar ısıtılması gerektiğini gösteren bir ölçü. Bu değer 1980'lere göre yaklaşık yüzde 10 azaldı. Bu da aynı yalıtıma sahip bir evin teorik ısınma ihtiyacının 40 yıl öncesine göre yaklaşık yüzde 10 düştüğü anlamına geliyor.

En soğuk ve en ılık kışlar

• En uzun ısınma yılı: 1992-1993. Ağrı'da 280 gün ısınma gerekti; ısınma ihtiyacı 45 yılın en yükseğine çıktı.
• En kısa ısınma yılı: 2020-2021. Isınma gereken gün sayısı 226'ya kadar indi.
• En hafif kış: 2023-2024. Isınma ihtiyacı 45 yılın en düşük seviyesinde kaldı.

Uzun kışta faturayı düşürmenin yolları

• Termostatı bir derece düşürün: Yaygın kabule göre oda sıcaklığındaki her 1 derecelik azalma, ısınma tüketimini yüzde 6 civarında düşürüyor.
• Yalıtım: Isınma mevsimi 8,5 ay süren bir şehirde dış cephe ve çatı yalıtımı, yatırımını en hızlı geri ödeyen önlemlerden.
• Kapı ve pencere boşlukları: Fitil ve bant gibi ucuz önlemlerle sıcak havanın kaçmasını engelleyin.
• Petek ve kombi bakımı: Bakımsız petekler aynı sıcaklık için daha fazla yakıt harcatıyor.
• Güvenlik: Soba kullananlar karbonmonoksit zehirlenmesine karşı bacayı temizletmeli, odayı düzenli havalandırmalı ve gece sobayı yanık bırakmamalı.

Bu analiz nasıl yapıldı? Analizde Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi'nin (ECMWF) ERA5 yeniden analiz verisi kullanıldı; Ağrı kent merkezi koordinatları (yaklaşık 1.640 m rakım) için 1981-2026 dönemine ait günlük ortalama sıcaklıklar Open-Meteo arşivinden alındı. Günlük ortalama sıcaklığı 15 derecenin altında olan günler "ısınma gereken gün" olarak sayıldı; derece-gün değeri bu günlerde 18 derece ile günlük ortalama sıcaklık arasındaki farkların toplamı olarak hesaplandı. Her ısınma yılı 1 Temmuz - 30 Haziran arası olarak ele alındı. Isınma mevsiminin başlangıcı için beş günlük ortalama sıcaklık esas alındı. Bu veri yaklaşık 25 kilometrelik bir alanın ortalamasını yansıttığı için tek tek günler istasyon ölçümlerinden farklı olabilir; uzun dönemli eğilimleri karşılaştırmak için kullanılmıştır.

Kısacası Ağrı'da kış yalnızca takvimdeki üç ay değil, yılın 8,5 ayı. Isınma mevsimi son 40 yılda kısalsa da Ağrı hâlâ Türkiye'de ısınmaya en çok ihtiyaç duyan şehirlerden biri. Bu kış da sobalar ve kombiler, ortalamaya göre en az mayıs ayına kadar yanmaya devam edecek.