• Haberler
  • Bölge
  • Bin yıllık taş duvarlar Tortum'da: Bağbaşı'ndaki Haho yapısı ve ilçenin az bilinen tarihi

Bin yıllık taş duvarlar Tortum'da: Bağbaşı'ndaki Haho yapısı ve ilçenin az bilinen tarihi

Erzurum'un Tortum ilçesi, İspir'den Erzurum'a ve Oltu vadisine uzanan yolların kavşağında yer alıyor. Bağbaşı köyündeki Orta Çağ'dan kalma Haho yapısı, ilçenin en dikkat çekici tarihi mirası.

WhatsApp

AĞRI KARAKÖSE HABER WhatsApp Kanalını Takip Et

En güncel haberler için bizi WhatsApp kanalımızdan takip edin!

WhatsApp TAKİP ET

Haberin Özeti

  • • Tortum, İspir-Erzurum yolu ile Narman ve Oltu vadisini birleştiren bir kavşakta yer alıyor.
  • • Bugünkü Tortum kasabasının eski adı Nihah'tı.
  • • Arkeolojik araştırmalar yörenin Karaz Kültürü'ne dahil olduğunu gösteriyor.
  • • Bağbaşı köyündeki Haho (Khakhuli) yapısı Orta Çağ'dan kalma önemli bir tarihi eser.

Erzurum'dan Artvin'e uzanan yolda, dik vadiler arasında kurulu Tortum, ilin tarihi en katmanlı ilçelerinden biri. Tortum, İspir'den Erzurum'a giden yol ile Narman ve Oltu vadisini doğuya bağlayan yolların kavşağında yer aldığı için tarih boyunca stratejik önem taşıdı.

Nihah'tan Tortum'a

Bugün ilçeye adını veren "Tortum", eskiden yalnızca bölgenin adıydı. Gürcüce kaynaklarda Tortomi olarak geçen bölgenin bugünkü merkezi olan kasabanın eski adı ise Nihah'tı. 1281 tarihli bir eserde Nihah olarak yazılan yerleşim, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de bu adla yer alıyor. İdari merkez olarak bilinen yerleşim ise Tortumkale olarak anılıyordu.

Bağbaşı köyündeki Haho (Khakhuli) yapısı (Fotoğraf: Jean & Nathalie From the collection / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0)
Bağbaşı köyündeki Haho (Khakhuli) yapısı (Fotoğraf: Jean & Nathalie From the collection / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0)

Bağbaşı'ndaki Haho yapısı

Tortum'un en dikkat çekici tarihi mirası, Bağbaşı köyündeki Haho (Gürcüce Khakhuli) yapısı. Orta Çağ'da bölgenin önemli dini ve kültürel merkezlerinden biri olan yapı, kesme taş duvarları ve cephesindeki kabartmalarla bin yılı aşkın süredir ayakta duruyor. Pencerelerin çevresindeki süslemeler ve kartal kabartması, ziyaretçilerin en çok ilgisini çeken ayrıntılar arasında.

Tarih öncesine uzanan izler

Tortum'da ilk yerleşimin ne zaman ve kimler tarafından kurulduğu kesin olarak bilinmiyor. Ancak yakın çevrede yapılan arkeolojik araştırmalar, yörenin tarih öncesi dönemde yerleşim gördüğünü ve Karaz Kültürü'ne dahil olduğunu gösteriyor. Antik kaynaklarda Tortum yöresi Taokhların ülkesi içinde gösteriliyor. Ksenophon, Taokhları yiyeceklerini depoladıkları müstahkem yerlerde yaşayan bir topluluk olarak anlatıyor.

Tortum ilçe merkezi (Fotoğraf: Bertramz / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0)
Tortum ilçe merkezi (Fotoğraf: Bertramz / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0)

Tortum'u gezmek

Tortum'a gelenler, aynı rota üzerindeki Uzundere sınırlarında bulunan Tortum Gölü ve Tortum Şelalesi'ni de görebiliyor. Bağbaşı köyü ve ilçe merkezi arasında kısa bir yolculukla tarih ve doğayı aynı gezide buluşturmak mümkün.

Karaköse Haber - Bizi Sosyal Medyada Takip Edin!

Bakmadan Geçme