Erzurum'un Karadeniz'e açılan kapısı İspir: Çoruh vadisinde 3 bin yıllık yolculuk
Erzurum'un kuzeyindeki İspir, Çoruh Nehri'nin oyduğu vadide, Doğu Anadolu ile Karadeniz'i buluşturan tarihi yolun üzerinde kurulu. Kalesi, fasulyesi ve dik yamaçlarıyla İspir, Erzurum'un en farklı ilçelerinden biri.
Haberin Özeti
- • İspir, Çoruh Nehri vadisinde, Doğu Anadolu'yu Karadeniz'e bağlayan tarihi yollar üzerinde yer alıyor.
- • İlçenin adının antik kaynaklarda geçen Sasperilerden geldiği düşünülüyor.
- • İspir, Urartu belgelerinde Kulka adıyla anılıyor.
- • Bölge 1072'de Saltuklu Beyliği'nin hâkimiyetine girdi.
Erzurum denince akla gelen karlı düzlüklerin aksine, ilin kuzeyinde bambaşka bir manzara uzanıyor. İspir, Çoruh Nehri'nin dik yamaçlar arasında oyduğu vadide kurulu ve Doğu Anadolu ile Karadeniz'in buluştuğu noktada yer alıyor.
Tarihi yolların kavşağı
İspir ve çevresi, Doğu Anadolu'yu Karadeniz kıyılarına ve Kafkasya'ya bağlayan, tarih boyunca askeri ve ticari amaçlarla kullanılan doğal yolların üzerinde. Özellikle Serçeme Vadisi-İspir güzergâhındaki çok sayıda kale ve garnizon, bu yolun çok eski zamanlardan beri kullanıldığını gösteriyor. 
Sasperilerden İspir'e
İlçenin adının, antik yazar Ksenophon'un eserinde de geçen Sasperilerden türediği düşünülüyor. Urartuların çivi yazılı belgelerinde bölge Kulka adıyla anılıyor, Bizans döneminde ise yerleşim "Sper" olarak biliniyordu. Hurrilerden Osmanlılara kadar pek çok devletin hâkimiyetinde kalan İspir, 1048'de Selçuklu kuvvetlerince alındı ve 1072'de kurulan Saltuklu Beyliği'nin topraklarına katıldı.
Vadiye hâkim kale
İlçe merkezinde, Çoruh vadisine tepeden bakan İspir Kalesi yükseliyor. Kale, hem tarihi dokusu hem de vadinin en geniş açıyla izlenebildiği seyir noktası olmasıyla ziyaretçilerin ilk durağı oluyor.
Tarım ve göç
Tarım ve hayvancılığa elverişli vadileri nedeniyle tarih boyunca çevresinden göç alan İspir, bugün de vadi tabanındaki bahçeleri ve yayla kültürüyle öne çıkıyor. Karadeniz'e yakınlığı, ilçenin iklimini Erzurum'un diğer bölgelerine göre daha ılıman kılıyor. Doğa yürüyüşü ve fotoğraf için en uygun dönem, yaylaların yeşerdiği ilkbahar ve yaz ayları.
Bakmadan Geçme