Yaz sıcaklarında yetersiz su tüketimi böbrek sağlığını tehdit ediyor
Yaz aylarında artan sıcaklıklarla birlikte fark edilmeyen sıvı kaybı, böbrek taşı ve akut böbrek hasarı riskini artırıyor. Doç. Dr. Ali Bakan, özellikle sıcak havalarda yeterli su tüketiminin hayati önem taşıdığına dikkat çekti.
Haberin Özeti
- • Yaz sıcaklarında artan terlemeye bağlı fark edilmeyen sıvı kaybı, böbrek taşı ve akut böbrek hasarı riskini önemli ölçüde artırıyor.
- • Doç. Dr. Ali Bakan, yeterli su tüketiminin böbrekleri korumanın en etkili yolu olduğunu belirtip, 70 kg için günlük 2-2,5 litre su alımını öneriyor.
- • Açık saman sarısı idrar yeterli sıvı alımını işaret ederken, böbrek taşı öyküsü olanlar ve diyabet hastaları risk grubunda yer alıyor.
Yaz mevsiminde hava sıcaklıklarının yükselmesi yalnızca güneş çarpması riskini artırmıyor, aynı zamanda böbrek sağlığını da ciddi şekilde tehdit ediyor. Aşırı terlemeye bağlı sıvı ve elektrolit kaybı, böbreklerin normal çalışma düzenini bozarak böbrek taşı oluşumu ile akut böbrek hasarı riskini yükseltiyor.
Memorial Göztepe Hastanesi Nefroloji Bölümü'nden Doç. Dr. Ali Bakan, yaz aylarında yeterli sıvı tüketiminin böbrekleri korumanın en etkili yollarından biri olduğunu belirterek, özellikle risk grubunda bulunan kişilerin daha dikkatli olması gerektiğini söyledi.
Doç. Dr. Ali Bakan, sıcak havalarda vücudun kendini serinletmek için daha fazla terlediğini, bunun da önemli miktarda su ve elektrolit kaybına yol açtığını ifade etti.
Kaybedilen sıvının yerine yeterince konulmaması durumunda dolaşımdaki kan hacminin azaldığını belirten Bakan, böbreklere ulaşan kan akışının düşmesiyle birlikte idrar miktarının da azaldığını söyledi. Bunun sonucunda böbreklerin daha fazla çalışmak zorunda kaldığını ve özellikle yaz aylarında böbrek taşı ile akut böbrek hasarı riskinin belirgin şekilde arttığını vurguladı.
Doç. Dr. Ali Bakan, yaz aylarında böbrekleri tehdit eden en önemli unsurun sıcak havadan çok fark edilmeyen sıvı kaybı olduğuna dikkat çekti.
Günlük su ihtiyacının kişiden kişiye değiştiğini belirten Bakan, yaş, kilo, fiziksel aktivite düzeyi, iklim koşulları ve mevcut hastalıkların sıvı ihtiyacını doğrudan etkilediğini söyledi. Sağlıklı bireylerde kilogram başına günlük yaklaşık 30-35 mililitre sıvı tüketiminin önerildiğini belirten Bakan, 70 kilogram ağırlığındaki bir kişinin günlük ortalama 2 ila 2,5 litre su tüketmesi gerektiğini, ancak yaz aylarında yoğun terleme ve egzersiz nedeniyle bu miktarın daha da artabileceğini ifade etti.
Yeterli su tüketilip tüketilmediğinin en pratik göstergelerinden birinin idrar rengi olduğunu söyleyen Doç. Dr. Ali Bakan, açık saman sarısı rengin yeterli sıvı alımını gösterdiğini, koyu sarı veya kehribar rengin ise vücudun daha fazla suya ihtiyaç duyduğunu anlattı.
İdrar miktarında belirgin azalma görülmesinin de böbreklerin susuz kaldığını gösteren önemli işaretlerden biri olduğunu belirten Bakan, bazı ilaçlar ve vitaminlerin de idrar rengini değiştirebileceğini hatırlattı.
Böbrek taşı riski yaz aylarında artıyor
Sıvı kaybı nedeniyle yoğunlaşan idrarın, böbrek taşı oluşturan minerallerin kristalleşmesini kolaylaştırdığını belirten Doç. Dr. Ali Bakan, daha önce böbrek taşı geçirenler, diyabet ve obezite hastaları, ailesinde böbrek taşı öyküsü bulunanlar, gut hastaları ile hiperparatiroidizm, hiperürisemi ve malabsorpsiyon sendromu olan kişilerin daha yüksek risk altında bulunduğunu ifade etti.
Yaz aylarında sık görülen idrar yolu enfeksiyonlarının da ihmal edilmemesi gerektiğini söyleyen Bakan, tedavi edilmeyen enfeksiyonların böbreklere ilerleyerek ciddi enfeksiyonlara neden olabileceğini kaydetti.
Gazlı ve şekerli içecekler suyun yerini tutmuyor
Doç. Dr. Ali Bakan, soğuk içeceklerin böbreklere zarar verdiği yönündeki düşüncenin doğru olmadığını belirterek, önemli olanın içeceğin sıcaklığı değil içeriği olduğunu söyledi.
Böbrek sağlığı için en doğru tercihin su olduğunu ifade eden Bakan, şekersiz maden suyunun uygun miktarlarda tüketilebileceğini, ancak gazlı ve şekerli içeceklerin yüksek şeker, fruktoz, fosforik asit, sodyum ve kafein içermesi nedeniyle uzun vadede böbrek taşı, obezite, diyabet, hipertansiyon ve kronik böbrek hastalığı riskini artırabileceğini dile getirdi.
Enerji içeceklerinin ise sıcak havalarda yoğun fiziksel aktivite sırasında tüketilmesinin sıvı ve elektrolit dengesini bozarak böbreklere ek yük bindirdiğini söyledi.
Karpuz ve kavun gibi su oranı yüksek meyvelerin sağlıklı bireylerde sıvı alımına katkı sağlayabileceğini belirten Doç. Dr. Ali Bakan, bu besinlerin suyun yerine geçmediğini vurguladı.
Özellikle diyabet ve kronik böbrek hastalarının bu meyveleri kontrollü tüketmesi gerektiğini ifade eden Bakan, kavunun yüksek potasyum içerdiğini ve bu nedenle dikkatli olunması gerektiğini söyledi.
Doç. Dr. Ali Bakan, yaz tatili boyunca deniz, havuz ve uzun yolculuklarda düzenli su tüketiminin ihmal edilmemesi gerektiğini belirterek, uzun süre idrar tutulmaması, aşırı güneş altında kalınmaması ve tansiyon ile kan şekeri kontrolünün aksatılmamasının böbrek sağlığı açısından büyük önem taşıdığını ifade etti.
Bakan ayrıca, tuz tüketiminin sınırlandırılması, ilaçların düzenli kullanılması, meyve ve sebze ağırlıklı beslenilmesi, kırmızı ve işlenmiş et tüketiminin azaltılması gerektiğini belirtti. Özellikle kalsiyum oksalat taşı bulunan kişilerin ıspanak, pazı, pancar yaprağı, kakao, çikolata, badem gibi kuruyemişler ile aşırı siyah çay tüketimine dikkat etmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
Bu belirtiler varsa vakit kaybetmeyin
Doç. Dr. Ali Bakan, yaz aylarında aşağıdaki belirtilerin görülmesi halinde vakit kaybetmeden bir nefroloji uzmanına başvurulması gerektiğini belirtti:
- İdrar miktarında belirgin azalma
- İdrarda kan görülmesi
- Yüksek ateşle birlikte yan ağrısı
- Ani gelişen ödem
- Kontrol altına alınamayan yüksek tansiyon
Özellikle diyabet, hipertansiyon ve kronik böbrek hastalığı bulunan kişilerde bu belirtilerin kalıcı böbrek hasarının habercisi olabileceğini vurgulayan Doç. Dr. Ali Bakan, yaz aylarında düzenli su tüketiminin ihmal edilmemesi gerektiğinin altını çizdi.
Bakmadan Geçme
