Türkiye'de sadece bir şehirde okunan işfe'lena duasının sırrı
Erzurum'da teravih namazlarının ardından okunan ve Türkiye'de yalnızca bu şehirde yaşatılan İşfe'lena duası, Ramazan gecelerine manevi bir derinlik katıyor.
Türkiye’de Ramazan ayı, her şehirde farklı bir manevi atmosferle karşılanırken, Erzurum bu özel zaman diliminde kendine özgü bir geleneği yaşatmaya devam ediyor. Teravih namazlarının ardından üç kez salavat getirilmesinden sonra okunan “İşfe‘lena” duası, yalnızca Erzurum camilerinde yankılanıyor. Asırlardır süregelen bu uygulama, şehrin dini ve kültürel kimliğinin önemli bir parçası olarak görülüyor.
Genellikle müezzin tarafından okunan dua, cemaatin hep birlikte “Âmin” demesiyle son buluyor. “İşfe‘ lenâ yevmel-arasâtî vel-mîzân. İrham bi fadlike yâ rabbel-âlemîn. Li-men kâle min abîdike: Âmin” sözleriyle yapılan niyazda, yalnızca bireysel değil toplu bir rahmet talebi dikkat çekiyor. Bu yönüyle dua, Erzurum’da Ramazan gecelerinin en duygusal anlarından birini oluşturuyor.
Araştırmacı-Yazar M. Talat Uzunyaylalı, İşfe‘lena duasının İslam’daki dua bilincinin güçlü bir yansıması olduğunu vurguluyor. Uzunyaylalı’ya göre bu dua, kulun Allah’ın rahmetine sığınmasını ve yalnız kendisi için değil, cemaatte bulunan herkes için bağışlanma dilemesini simgeliyor. Bu yönüyle hem bireysel hem de toplumsal bir manevi bağ kuruyor.
TDED Erzurum Şube Başkanı Murat Ertaş ise Erzurum’un tarih boyunca Horasan erenleri ve Türkistan dervişlerinin izlerini taşıyan bir kavşak şehir olduğunu hatırlatıyor. Ertaş, şehrin kendine has değerlerinin bulunduğunu ve İşfe‘lena duasının da bu kadim mirasın önemli bir parçası olduğunu ifade ediyor. Teravih sonrası bu duanın okunmasının, Erzurum Ramazanlarının ayrılmaz bir geleneği haline geldiğini belirtiyor.
ERVAK Başkanı Erdal Güzel de Erzurum’un Ramazan ve oruç kültürü açısından İslam dünyasında özel bir yere sahip olduğunu dile getiriyor. Güzel’e göre İşfe‘lena duası, şehri diğer bölgelerden ayıran manevi farklılıklardan biri olarak öne çıkıyor.
Araştırmacı Abdurrahman Zeynel ise bu geleneğin Erzurum’da huzur, bereket ve birlik duygusunu pekiştirdiğini ifade ediyor. Ona göre teravih namazı sonrası yapılan bu toplu niyaz, cemaat bilincini güçlendirirken, Ramazan ayının ruhunu daha derinden hissettiren bir unsur olarak yaşatılıyor.
