Türkiye bilim insanlarını nasıl geri kazanacak?

“Tersine beyin göçü”nü teşvik eden çağrılar kapsamında hem laboratuvar kurulumuna hem de bilimsel ağlara erişime yönelik kapsamlı destekler sunuluyor. Türkiye’nin üyesi olduğu European Molecular Biology Conference (EMBC) tarafından finanse edilen programlar; araştırmacılara hibe desteği, uluslararası dolaşım imkânı ve güçlü bilimsel ağlara erişim fırsatı sağlıyor. Türkiye’de yürütücülüğü TÜBİTAK tarafından gerçekleştirilen EMBO destekleri, özellikle erken kariyer aşamasındaki bilim insanlarına odaklanıyor.

2006 yılında başlatılan EMBO Yerleşim Desteği Programı ile yurt dışında araştırmalar yürüttükten sonra Türkiye’ye dönerek grup lideri olarak çalışmalarını sürdürmek isteyen bilim insanlarına bağımsız laboratuvar kurma imkânı sunuluyor. 2007-2025 döneminde programdan toplam 169 araştırmacı yararlanırken, 44 araştırmacı laboratuvarını Türkiye’de kurdu.

Programdan Türkiye’nin yanı sıra Hırvatistan, Çekya, Estonya, Macaristan, Litvanya, Lüksemburg, Polonya ve Portekiz gibi yaşam bilimleri alanında gelişmekte olan EMBC üyesi ülkelerde araştırma grubu kurmak isteyen bilim insanları faydalanabiliyor. Adayların başvuru tarihinde ilgili ülkelerde tam zamanlı grup liderliği pozisyonu için görüşme halinde olması ya da belirlenen tarihten sonra araştırma grubunu kurmuş olması gerekiyor.

Başvuru şartları arasında doktora derecesinin son 9 yıl içinde alınmış olması ve 2022-2026 yılları arasında başvuru yapılacak ülke dışında en az 2 yıl çalışmış olmak da yer alıyor. Programda yaş sınırı bulunmuyor.

Yerleşim desteği kapsamında seçilen araştırmacılara 3 ila 5 yıl boyunca yıllık 50 bin avro hibe verilecek. Ayrıca her yıl 10 bin avroya kadar ek destek başvurusu yapılabilecek. Bunun yanında mentörlük, liderlik kurslarına katılım, konferans düzenleme desteği ve Avrupa Moleküler Biyoloji Laboratuvarı imkânlarından yararlanma fırsatı sunulacak. Başvurular 15 Nisan’a kadar doğrudan EMBO’ya yapılabilecek.

EMBO’nun Genç Araştırmacı Programı da erken aşamadaki grup liderlerine 4 yıl süreyle hibe ve bilimsel ağ desteği sağlıyor. Programın ikinci yılında 15 bin avro destek sunulurken, her yıl 10 bin avroya kadar ek hibe imkânı bulunuyor. Bu çağrı için son başvuru tarihi ise 1 Nisan olarak açıklandı.