TGK'dan Gazetecilikte köklü reform çağrısı
TGK'nın sonuç bildirgesinde, gazetecilik meslek yasasının acilen çıkarılması gerektiği vurgulanırken, yerel basının ekonomik sorunları ve basın özgürlüğüne yönelik riskler de kapsamlı şekilde ele alındı.
Haberin Özeti
- • Türkiye Gazeteciler Konfederasyonu (TGK), Kocaeli'deki 30. Başkanlar Kurulu'nda gazetecilik meslek yasasının acilen çıkarılması için köklü reform çağrısı yaptı.
- • Bildirgede, meslek yasasının yokluğunun gazeteciliğin denetimsiz kalmasına, niteliği düşürmesine ve etik ihlalleri artırmasına yol açtığı vurgulandı.
- • Ayrıca, resmî ilan gelirlerindeki düşüş ve yüzde 15'lik komisyon oranları nedeniyle yerel basının ekonomik darboğazda olduğu belirtildi.
Türkiye Gazeteciler Konfederasyonu’nun Kocaeli’de düzenlediği 30. Başkanlar Kurulu Toplantısı’nın ardından yayımlanan sonuç bildirgesi, basın sektörünün içinde bulunduğu çok yönlü sorunları ve çözüm önerilerini kapsamlı şekilde ortaya koydu.
17–19 Nisan 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilen toplantıda; yerel basının ekonomik sıkıntıları, mesleki standart eksikliği, basın özgürlüğü ve dijital dönüşüm süreci ayrıntılı biçimde değerlendirildi. 53 cemiyet ve 7 federasyon başkanının katıldığı toplantıda, sektörün geleceğine yönelik önemli tespitler paylaşıldı.
Gazetecilik meslek yasası için net çağrı
Sonuç bildirgesinde en güçlü vurgu, gazetecilik mesleğini açık şekilde tanımlayan bir meslek yasasının bulunmaması üzerine yapıldı. Mevcut durumda mesleğe giriş kriterlerinin belirlenmemiş olması nedeniyle gazeteciliğin denetimsiz bir alan haline geldiği ifade edildi.
Bu durumun mesleki niteliği zayıflattığı, etik ihlalleri artırdığı ve kamuoyunun doğru bilgiye erişimini olumsuz etkilediği vurgulandı. Özellikle dijital medyanın yaygınlaşmasıyla birlikte kontrolsüz içerik üretiminin arttığına dikkat çekilerek, mesleki yeterlilikleri ve etik kuralları belirleyen kapsamlı bir yasal düzenlemenin ivedilikle hayata geçirilmesi gerektiği belirtildi.
Yerel basın ekonomik darboğazda
Bildirgede yerel basının karşı karşıya olduğu ekonomik sorunlara geniş yer verildi. Resmî ilan ve reklam gelirlerinin yerel medya için hayati öneme sahip olduğu hatırlatılırken, son yıllarda ilanların birleştirilmesi, bazı ilanların kaldırılması ve doğrudan temin yöntemlerinin yaygınlaşması nedeniyle gelirlerde ciddi düşüş yaşandığı ifade edildi.
Kamuda tasarruf tedbirleriyle ilan hacminin daralmasının yerel basını daha kırılgan hale getirdiği, birçok yayın organının kapanma riskiyle karşı karşıya kaldığı kaydedildi. Ayrıca ilanlardan alınan yüzde 15’lik komisyon oranının da sektöre ek mali yük getirdiği vurgulandı.
Bu kapsamda; komisyon oranlarının düşürülmesi, ilan kesme cezalarının son çare olarak uygulanması, doğrudan temin yöntemlerinin sınırlandırılması ve adil bir ilan dağıtım sisteminin oluşturulması gerektiği ifade edildi.
Basın özgürlüğü ve yasal düzenlemeler eleştirildi
Bildirgede, basın ve ifade özgürlüğü önündeki yasal ve fiili engellere de dikkat çekildi. Türk Ceza Kanunu ve Terörle Mücadele Kanunu’nda yer alan bazı düzenlemelerin gazeteciler üzerinde baskı oluşturduğu, bunun da oto sansüre yol açtığı belirtildi.
Gazetecilere yönelik soruşturmalar, davalar ve ekonomik baskıların birleşmesiyle editoryal bağımsızlığın zayıfladığı ifade edilirken, mevzuatın evrensel hukuk normlarına uygun hale getirilmesi gerektiği vurgulandı.
Öte yandan, kamuoyunda “Dezenformasyon Yasası” olarak bilinen düzenlemenin uygulamada gazeteciler üzerinde baskı oluşturduğu belirtilerek, ifade özgürlüğünü zedelemeyecek şekilde yeniden ele alınması gerektiği kaydedildi.
Artan maliyetler sektörü zorluyor
Basın sektöründe kağıt, baskı, enerji ve personel giderlerindeki artışın ciddi bir yük oluşturduğu belirtilen bildirgede, mevcut gelir yapısının bu maliyetleri karşılamakta yetersiz kaldığı ifade edildi.
Resmî ilan fiyatlarındaki artışların enflasyon karşısında sınırlı kaldığı, yüksek kredi faizlerinin finansmana erişimi zorlaştırdığına dikkat çekildi. Bu nedenle yerel basına yönelik düşük faizli kredi imkanlarının artırılması, finansman maliyetlerinin düşürülmesi ve kamu desteklerinin genişletilmesi gerektiği vurgulandı.
Ayrıca dijital dönüşüm sürecine uyum sağlanabilmesi için özel teşvik programlarının hayata geçirilmesi çağrısında bulunuldu.
“Yerel basın demokrasinin temelidir”
Bildirgenin genel değerlendirme bölümünde, yerel basının demokratik denetimin, toplumsal bilgilendirmenin ve çok sesliliğin temel unsuru olduğu ifade edildi. Ekonomik olarak zayıflayan bir medya yapısının kamuoyunun doğru bilgiye erişimini olumsuz etkilediği belirtildi.
Yerel denetim mekanizmalarının zayıflamasının demokratik yapıyı doğrudan etkilediğine dikkat çekilirken, basının güçlendirilmesinin yalnızca sektörün değil, toplumun ortak meselesi olduğu vurgulandı.
Geniş katılım sağlandı
Toplantıya Basın İlan Kurumu Genel Müdürü Abdulkadir Çay, TGK Genel Başkanı Nuri Kolaylı, BİK yöneticileri, 53 gazeteciler cemiyeti ve 7 federasyon başkanının yanı sıra Ağrı’dan Ağrı Çalışan Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Ahmet Genç de katıldı.
Sonuç bildirgesinde, yerel basının güçlendirilmesi, basın özgürlüğünün güvence altına alınması ve mesleki standartların yükseltilmesi için tüm yetkililere çağrıda bulunuldu.
Bakmadan Geçme
