Sosyal medyada çocuklar için yeni sınırlar
Sosyal medyanın çocuklar ve gençler üzerindeki olumsuz etkilerine yönelik endişeler artarken, birçok ülke yaş sınırı getiren düzenlemeleri hayata geçiriyor ya da bu yönde hazırlıklarını hızlandırıyor.
AA muhabirinin derlediği bilgilere göre, sosyal medya platformlarının çocuklar ve gençler üzerindeki etkileri son yıllarda daha yoğun şekilde tartışılmaya başlandı. Uzman raporları, ebeveyn talepleri ve kamuoyu baskısıyla birlikte birçok ülke, çocukların sosyal medya kullanımını sınırlamaya yönelik yasal düzenlemeleri gündemine aldı. Bazı ülkeler bu alanda somut adımlar atarken, bazıları da hazırlık aşamasında bulunuyor.
Bu konuda en dikkat çekici adımlardan biri Avustralya’da atıldı. Ülkede 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya platformlarına erişimini yasaklayan yasal düzenleme 10 Aralık’ta yürürlüğe girdi. Düzenlemenin ardından Meta, 16 yaş altına ait olduğu tespit edilen yaklaşık 550 bin hesabın devre dışı bırakıldığını açıkladı. Şirketin verdiği bilgilere göre, 4-11 Aralık 2025 tarihleri arasında Instagram’dan yaklaşık 330 bin, Facebook’tan 173 bin ve Threads’ten 39 bin hesap kapatıldı.
Avustralya’daki düzenleme yalnızca bu platformlarla sınırlı kalmadı. X, TikTok, YouTube, Snapchat, Reddit, Twitch ve Kick gibi toplam 10 sosyal medya mecrası yaş kısıtlaması kapsamına alındı. Böylece ülkede çocukların dijital ortamlara erişimi önemli ölçüde sınırlandırılmış oldu.
Avustralya’nın ardından Avrupa ülkeleri de benzer düzenlemeler için harekete geçti. Danimarka hükümeti, 7 Kasım 2025’te 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanmasını yasaklayan bir anlaşmaya imza attı. Bir diğer Avrupa Birliği üyesi olan İspanya, Haziran 2024’te veri koruma onayı yaşını 14’ten 16’ya çıkaran yasa tasarısını onayladı. Fransa ve Norveç’te ise “dijital reşitlik” kavramı çerçevesinde halihazırda çeşitli kısıtlamalar uygulanıyor.
Sosyal medya şirketlerinin merkezinin bulunduğu ABD’de de çocuklara yönelik sosyal medya yasakları tartışılmaya devam ediyor. Federal düzeyde ortak bir düzenleme henüz hayata geçirilemezken, yaş doğrulama ve ebeveyn izni konularında eyaletler arasında farklı uygulamalar bulunuyor. Florida başta olmak üzere birçok eyalette bazı sosyal medya platformlarına yönelik yasaklar gündeme gelirken, çeşitli eyaletlerde de yasal çalışmalar sürüyor.
Türkiye’de de çocukları sosyal medyanın olumsuz etkilerinden korumaya yönelik adımlar atılıyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın açıklamalarına göre, sosyal ağ sağlayıcılarına 15 yaşından küçük çocuklara hizmet sunmama yükümlülüğü getirilmesi planlanıyor. 15 yaş altına yönelik sosyal medya düzenlemesini de içeren torba yasa taslağının ay sonunda Meclis’te ilgili komisyona sevk edilmesi bekleniyor.
Dünyadaki en sıkı dijital kısıtlamaları uygulayan ülkelerden biri olarak bilinen Çin’de ise farklı bir sistem uygulanıyor. Çin Siber Uzay Dairesi’nin düzenlemelerine göre, 18 yaş altındaki çocukların mobil internet uygulamalarına erişimi saat ve süre bazında sınırlandırılıyor. 16-17 yaş arası çocuklar günde 2 saat, 8-15 yaş arası çocuklar günde 1 saat, 8 yaş altındaki çocuklar ise günde 40 dakika internet tabanlı uygulamaları kullanabiliyor. Ayrıca Douyin adlı yerli platformda 14 yaş altındaki çocuklar için otomatik olarak “çocuk modu” devreye girerken, ülkede ABD merkezli birçok sosyal medya platformu tamamen yasaklı durumda.
Bakmadan Geçme
