Sonbaharda beyin sisi artabiliyor! Unutkanlığa karşı 6 önlem

Günlük yaşamda sık sık kelime aramak, okunan bir yazıyı anlamak için tekrar tekrar okumak ya da basit işleri tamamlamakta eskisinden daha fazla zorlanmak, beyin sisi olarak tanımlanan durumun belirtileri arasında yer alıyor. Son yıllarda daha fazla gündeme gelen bu şikâyetler, özellikle yoğun iş temposu, stres ve düzensiz uyku nedeniyle günlük yaşamı olumsuz etkileyebiliyor.

Acıbadem Taksim Hastanesi Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Mustafa Emir Tavşanlı, beyin sisinin tek başına bir hastalık olmadığını, dikkat, hafıza ve düşünme süreçlerini etkileyen çeşitli yakınmaları tanımlamak için kullanılan bir ifade olduğunu belirtti.

Doç. Dr. Tavşanlı, “Bir hastalıktan ziyade şikâyetler bütünü olan beyin sisinin son yıllarda daha fazla gündeme gelmesinde yoğun ve stresli yaşam koşulları, uyku düzensizliği, hareketsizlik ve özellikle Covid-19 gibi enfeksiyonların etkisi olmuştur” dedi.

Hastaların çoğunlukla kelime bulmakta, okuduklarını anlamakta ve günlük işlerini sürdürmekte zorlandıklarını anlatan Tavşanlı, bu durumun kişinin zihinsel performansını eskisine göre daha düşük hissetmesine yol açabildiğini ifade etti.

Sonbaharda şikâyetler neden artabiliyor?

Günlerin kısalmasıyla birlikte doğal gün ışığından yararlanma süresi azalıyor. Havanın erken kararması, fiziksel aktivitenin azalması ve uyku alışkanlıklarının değişmesi, bazı kişilerde zihinsel bulanıklık şikâyetlerini artırabiliyor.

Doç. Dr. Mustafa Emir Tavşanlı, sonbahar ve kış aylarında günlük yaşam düzeninin korunmasının bu açıdan yararlı olabileceğini belirterek uyku, beslenme, egzersiz ve sosyal ilişkilerin beyin sağlığı üzerindeki etkisine işaret etti.

Beyin sisine karşı günlük yaşamda uygulanabilecek 6 önlem

1. Uyku saatlerinizi düzenleyin

Yetersiz veya kalitesiz uyku, gün içinde dikkati sürdürmeyi ve zihinsel performansı olumsuz etkileyebiliyor.

Doç. Dr. Tavşanlı, uyku ihtiyacının kişiden kişiye değiştiğini belirterek herkesin kendi biyolojik düzenine uygun saatlerde uyuyup uyanmaya çalışması gerektiğini söyledi.

Horlama, uykuda nefes durması ve gündüz aşırı uyku hali gibi belirtilerin ise göz ardı edilmemesi gerektiğini vurgulayan Tavşanlı, bu yakınmaları yaşayan kişilerin uyku tıbbı alanında değerlendirilmesini önerdi.

2. Beslenmenizde Akdeniz tipi diyete yer verin

Beyin sağlığının korunmasında düzenli ve dengeli beslenme de rol oynuyor. Doç. Dr. Tavşanlı, sebze, meyve, tam tahıllar, kuruyemişler, balık ve zeytinyağı içeren Akdeniz tipi beslenme düzenini önerdi.

Aşırı şeker tüketiminin ve düzensiz öğünlerin beyin sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirten Tavşanlı, günlük beslenme alışkanlıklarının gözden geçirilmesi gerektiğini ifade etti.

3. Haftada en az 150 dakika hareket edin

Uzun süre hareketsiz kalmak, fiziksel sağlığın yanı sıra zihinsel işlevleri de etkileyebiliyor.

Doç. Dr. Tavşanlı, haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta fiziksel aktivite yapılmasını önerdi. Tempolu yürüyüş gibi günlük yaşama kolayca dahil edilebilecek egzersizlerin, beyin sağlığının desteklenmesine yardımcı olabileceğini belirtti.

4. Stresle başa çıkma yöntemleri geliştirin

Uzun süre devam eden stres, dikkat ve düşünme süreçlerini olumsuz etkileyebiliyor. İş hayatındaki yoğunluk, günlük sorumluluklar ve yeterince dinlenememek zihinsel yorgunluğu artırabiliyor.

Doç. Dr. Tavşanlı, stresin tamamen ortadan kaldırılmasının her zaman mümkün olmadığını ancak etkilerini azaltacak alışkanlıklar geliştirilebileceğini söyledi.

Hobi edinmek, çalışma sırasında kısa molalar vermek ve nefes egzersizleri yapmak bu yöntemler arasında bulunuyor. Tavşanlı, kişinin kendisini tükenmiş hissetmeye başlaması ve uyguladığı yöntemlerden yarar görememesi halinde profesyonel destek alması gerektiğini belirtti.

5. Sabah saatlerinde gün ışığından yararlanın

Doğal gün ışığı, vücudun biyolojik saatinin düzenlenmesinde ve uyku-uyanıklık döngüsünün korunmasında rol oynuyor.

Sonbahar ve kış aylarında gün ışığının azalmasının günlük yaşam düzenini etkileyebildiğini anlatan Doç. Dr. Tavşanlı, mümkün olduğunca sabah saatlerinde açık havaya çıkılmasını ve gün boyunca sürekli kapalı ortamlarda kalınmamasını önerdi.

6. Zihninizi aktif tutun, sosyal ilişkilerinizi sürdürün

Kitap okumak, yeni bir dil öğrenmek, farklı beceriler edinmek ve hobilerle ilgilenmek, beynin çeşitli bilişsel işlevlerini kullanmasını sağlıyor.

Doç. Dr. Tavşanlı, zihinsel faaliyetlerin sürdürülmesinin beyin sağlığını desteklediğini, sosyal ilişkilerin korunmasının da zihinsel ve duygusal iyilik hali açısından yararlı olduğunu ifade etti.

Beyin sisi başka hastalıkların belirtisi olabilir

Unutkanlık ve odaklanma güçlüğünün her zaman yoğun çalışma temposundan veya mevsim değişikliğinden kaynaklanmadığını belirten Doç. Dr. Mustafa Emir Tavşanlı, benzer belirtilere yol açabilen sağlık sorunlarına karşı uyardı.

“Kansızlık, tiroit hastalıkları, vitamin eksiklikleri, depresyon, uyku bozuklukları ve bazı ilaçların yan etkileri de benzer belirtilere neden olabilir. Bu sebeple beyin sisi yakınmaları ile başvuran hastalarda bu tabloların da araştırılması önemlidir.”

Doç. Dr. Tavşanlı, zihinsel bulanıklık ve unutkanlık şikâyetleri yaşayan kişilerin belirtileri yalnızca yorgunluğa bağlamaması, altta yatan nedenlerin belirlenmesi için hekim değerlendirmesinden geçmesi gerektiğini vurguladı.