MS kadınlarda daha erken yaşta ortaya çıkıyor
Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Sultan Tarlacı, MS hastalığının bağışıklık sisteminin sinir sistemine saldırması sonucu ortaya çıktığını belirterek, hastalığın en sık duyusal şikâyetler, güç kaybı ve görme bozukluklarıyla kendini gösterdiğini söyledi.
Haberin Özeti
- • Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Sultan Tarlacı, MS'in bağışıklık sisteminin sinir sistemine saldırması sonucu ortaya çıkan kronik bir hastalık olduğunu vurguladı.
- • Hastalığın en sık başlangıç belirtileri %50-70 oranında duyusal şikayetler, %32-40'ında güç kaybı ve %15-20'sinde görme bozukluklarıdır.
- • MS genellikle genç erişkinlerde (29-32 yaş) başlar; kadınlarda erkeklere göre iki kat sık ve 5 yıl daha erken yaşta görülür.
30 Mayıs Dünya MS Günü kapsamında açıklamalarda bulunan Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Sultan Tarlacı, Multiple Skleroz (MS) hastalığının nedenleri, belirtileri, risk faktörleri ve tedavi yöntemleri hakkında önemli bilgiler paylaştı.
MS’in bağışıklık sisteminin merkezi sinir sistemine saldırması sonucu ortaya çıkan kronik bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Sultan Tarlacı, “Multiple Skleroz’un (MS), bağışıklık ya da bedenimizin savunma sisteminin sinir sistemini (beyin, omurilik) zedelemesi ve onu yabancı kabul ederek saldırması ile ortaya çıkan bir hastalık olduğunu dile getiren Prof. Dr. Sultan Tarlacı, “Normalde sinir sitemimiz, bağışıklık sisteminden uzakta, adeta saklı bir ortamdadır. Ancak, sebebini tam olarak anlayamadığımız nedenlerle, baştan ve kontrolden çıkan bağışıklık sistemimiz, kendi sinir sistemine saldırır ve hasarlar oluşturur” dedi.
En sık belirtiler uyuşma, güç kaybı ve görme bozukluğu
Hastalığın belirtilerinin sinir sisteminde oluşan hasarın yerine göre değişebildiğini belirten Tarlacı, “Hastalığın en sık başlangıç belirtisi duyusal-hisle ilgili şikâyetlerdir. Genellikle, eli ayağı hissetmeme şeklinde değil de uyuşma-karıncalanma-keçelenme tarzında olur. Duyusal belirtiler, anlık izlenen belirtiler olarak hastaların yüzde 50-70’inde ortaya çıkar” ifadelerini kullandı.
Duyusal belirtiler arasında uyuşma, karıncalanma, iğnelenme, his azalması, yanma, elektriklenme ve ani elektrik çarpması hissinin yer alabildiğini belirten Tarlacı, güç kaybının da hastalığın sık görülen belirtilerinden biri olduğunu söyledi.
Prof. Dr. Sultan Tarlacı, “Kuvvet ya da güç sorunları ile ilgili belirtiler, başlangıçta hastaların yüzde 32-40’ında görülmesine karşın, yıllar içerisinde hastaların yüzde 60 kadarı değişik ağırlıklarda güç kayıplarına maruz kalır. Bu doğrudan bir uzuvda kuvvet kaybı şeklinde olabileceği gibi, ‘ağırlaşma’, ‘sertleşme’, ‘direnç gösterme’ veya ‘ağrı’ şeklinde de olabilir. Bu tür belirtiler sıklıkla bacaklarda başlar. Üçüncü sırada ise, görme kayıpları ya da bozuklukları gelir. Bu durum, hastaların yüzde 15-20’sinde başlangıç belirtisidir” dedi.
Kadınlarda daha sık ve daha erken görülüyor
MS’in genellikle genç erişkin yaşlarda ortaya çıktığını ifade eden Prof. Dr. Sultan Tarlacı, “Pek çok çalışmada MS’in başlangıç yaşının 29-32 arası olduğunun görüldüğüne işaret eden Prof. Dr. Sultan Tarlacı, “Kadınlarda, en sık ortaya çıktığı yaş erkeklere göre 5 yıl daha erkendir” dedi.
Kadınlarda hastalığın erkeklere göre yaklaşık iki kat daha fazla görüldüğünü belirten Tarlacı, “Genelde, bağışıklık sisteminden kaynaklanan tüm hastalıklar kadınlarda daha sık izlenir. MS’de de aynı durum söz konusudur. Kadın erkek oranı 1.77/1.00 kadardır. Yaklaşık kadınlarda 2 kat daha yüksek izlenir” ifadelerini kullandı.
Virüsler tetikleyici olabilir ancak kesinlik yok
MS ile virüs enfeksiyonları arasında uzun yıllardır araştırılan bir ilişki bulunduğunu belirten Prof. Dr. Sultan Tarlacı, “Bir çok virüs enfeksiyonunun MS’e neden olduğu öne sürülmesine karşın, doğrudan bir enfeksiyon ardından ortaya çıkacağının kesinliği yok. Uzun yıllardır bu tartışma var ve devam da edecek. Enfeksiyon, taramalar, otopsi sonuçları ve diğer araştırmalar birbiri ile çelişkili sonuçlar vermekte. Virüslerin bağışıklık sistemini baştan çıkarıp, yanlış hedefe saldırıya neden oldukları kabul edilir” dedi.
Tarlacı ayrıca, son yıllarda özellikle Epstein Barr virüsü ve bazı herpes virüslerinin olası tetikleyiciler arasında değerlendirildiğini ancak MS ile enfeksiyonlar arasındaki ilişkinin henüz kesin olarak ortaya konulamadığını kaydetti.
Genetik etkili ancak tek neden değil
MS’in yalnızca genetik bir hastalık olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Sultan Tarlacı, tek yumurta ikizlerinde hastalığın daha sık görülmesinin genetik etkinin önemli bir göstergesi olduğunu belirtti.
Tarlacı, “Tek yumurta ikizlerinin 100’ünün 24 eş ikizde MS ortaya çıkarken, farklı yumurtalardan doğan ikizlerin ise yüzde 2,4’ünde MS tespit edilmiştir. Bu şu anlama gelir, tek yumurta ikizlerinde MS, 10 kat daha yüksek sıklıkta ortaya çıkar” dedi.
Atakların en etkili tedavisi kortizon
MS tedavisinde atak dönemlerinin büyük önem taşıdığını ifade eden Prof. Dr. Sultan Tarlacı, “Daha önce de tanımladığı üzere, atak geçirdiği anlaşılan bir hastada uygulanan en etkili tedavi şekli kortizon’dur. Kortizon tedavisi MS ataklarında 1970 yıllarında kullanılmaya başlanmıştır ve atakların kutsal ilacıdır. Atakların bir kısmı kortizona çok iyi yanıt verip, atak öncesi duruma dönmeyi sağlayabilir. Yararlı etkisi ilk bir kaç günde ve haftada ortaya çıkar” dedi.
Tarlacı, koruyucu ilaçların ise atakların sıklığını ve şiddetini azaltmayı hedeflediğini belirterek, düzenli tedavi ve yaşam tarzı değişikliklerinin hastalığın kontrol altında tutulmasında önemli rol oynadığını sözlerine ekledi.
Bakmadan Geçme
