Mantar yedikten 6 saat sonra başlayan belirtilere dikkat!
Yağışların ardından doğada yetişen mantarların tüketimi zehirlenme riskini artırırken Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Vedat Göral, belirtilerin saatler sonra ortaya çıkabileceği ve karaciğer yetmezliğine yol açabileceği konusunda uyardı.
Haberin Özeti
- • Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Vedat Göral, mantar zehirlenmelerinde belirtilerin 6 saat veya daha geç başlayabileceğini ve karaciğer yetmezliğine yol açabileceğini belirtti.
- • Halk arasındaki yanlış inanışın aksine, yabani mantarların pişirilmesi veya kurutulması zehirli etkilerini ortadan kaldırmaz.
- • Zehirlenme şüphesinde 112 veya 114 aranmalı, belirti beklenmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalı ve evde tedaviye kalkışılmamalıdır.
Son günlerde etkili olan yağışlarla birlikte ormanlık ve kırsal alanlarda yabani mantarların çoğalması, mantar zehirlenmesi riskini yeniden gündeme getirdi. Doğadan toplanan mantarların yenilebilir türlerle karıştırılması, ciddi sağlık sorunlarına ve ölümlere neden olabiliyor.
Medipol Mega Üniversite Hastanesi Gastroenteroloji Bölümü'nden Prof. Dr. Vedat Göral, özellikle mantar tüketiminden sonra herhangi bir belirti görülmemesinin zehirlenme olmadığı anlamına gelmediğini belirtti.
Göral, bazı mantar türlerinin tüketildikten kısa süre sonra şikâyetlere yol açtığını, daha tehlikeli türlerde ise belirtilerin altı saat veya daha geç ortaya çıkabildiğini söyledi.
Pişirmek ya da kurutmak zehri ortadan kaldırmıyor
Halk arasında yabani mantarların kaynatılması, pişirilmesi veya kurutulması halinde zehirli etkilerinin ortadan kalkacağı yönünde yanlış bir inanış bulunduğunu belirten Prof. Dr. Göral, bu işlemlerin bazı mantar toksinlerini etkisiz hâle getirmediğini ifade etti.
Göral, “Taze, kurutulmuş veya pişmiş mantarlarda da bu risk var. Mantar pişmişse ya da kurutulmuşsa bir şey olmaz mantığı yanlış. Çünkü pişirilse, kaynatılsa veya kurutulsa da içindeki toksin gitmiyor” dedi.
Doğada yetişen mantarların birbirine benzeyebildiğini hatırlatan Göral, vatandaşların komşu veya tanıdık tavsiyesiyle yabani mantar tüketmemesi gerektiğini belirtti. Denetimli üretimden gelen, ambalajlı ve etiketli kültür mantarlarının tercih edilmesini önerdi.
En tehlikeli belirtiler saatler sonra başlayabiliyor
Mantar zehirlenmesinde belirtilerin ortaya çıkış süresinin önemli olduğunu anlatan Prof. Dr. Göral, erken dönemde bulantı, kusma, karın ağrısı, ishal, terleme ve tükürük salgısında artış gibi şikâyetlerin görülebileceğini söyledi.
Bazı zehirli mantar türlerinde ise ilk saatlerde herhangi bir yakınma yaşanmayabiliyor. Altı saatten sonra başlayan belirtiler, karaciğer ve böbrek hasarıyla ilişkili ciddi zehirlenmelerin habercisi olabiliyor.
Prof. Dr. Göral, “Mantarı yedikten sonra 3-4 saat geçti, bir şey olmadı dememek lazım. Asıl tehlikeli zehirlenme 6 saat sonra oluşuyor” ifadelerini kullandı.
Zehirlenmenin yalnızca çocukları veya yaşlıları etkilemediğini belirten Göral, her yaş grubunda ağır sonuçlar görülebileceğini, kronik hastalığı bulunan kişilerin ise daha fazla etkilenebileceğini kaydetti.
Zehirlenme şüphesinde vakit kaybedilmemeli
Yabani mantar tüketiminin ardından zehirlenmeden şüphelenildiğinde belirtilerin başlaması beklenmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor. Türkiye'de acil yardım için 112, zehirlenme konusunda danışmanlık için Ulusal Zehir Danışma Merkezi'nin 114 numaralı hattı aranabiliyor.
Evde yoğurt yedirmek, hastayı kendi kendine tedavi etmeye çalışmak veya kusturmak güvenli bir çözüm değil. Özellikle bilinç kaybı riski bulunan kişilerde kusturma girişimi ciddi komplikasyonlara yol açabiliyor. Prof. Dr. Göral'ın erken müdahale uyarısı doğrultusunda, tedavinin sağlık ekiplerince yürütülmesi gerekiyor.
Mantarın hangi tür olduğunun belirlenmesine yardımcı olması için tüketilen mantardan kalan örneklerin veya ambalajının sağlık kuruluşuna götürülmesi de yararlı olabiliyor.
Görünüşü zehirsiz olduğunu göstermiyor
Prof. Dr. Göral, mantarın rengine, yetiştiği yere veya hayvanlar tarafından yenilip yenilmediğine bakılarak güvenli olduğuna karar verilemeyeceğini vurguladı.
Ağaç üzerinde yetişen, salyangozların tükettiği ya da görünüşü yenilebilir mantarlara benzeyen türlerin de zehirli olabileceğini ifade eden Göral, mantar toplama etkinliklerinin uzman rehberliği olmadan yapılmaması gerektiğini söyledi.
Türkiye'de halk arasında farklı isimlerle bilinen çok sayıda yabani mantar türü bulunduğunu hatırlatan Göral, türlerin yanlış tanımlanmasının ağır zehirlenmelere neden olabileceğini belirtti.
Göral, vatandaşlara doğadan topladıkları ve türünden kesin olarak emin olmadıkları mantarları tüketmemeleri çağrısında bulundu.
Bakmadan Geçme
