Kalp damarlarınız yaşlanıyor olabilir!

Kalp ve damar hastalıkları yalnızca ileri yaştaki kişileri tehdit etmiyor. Yüksek tansiyon, kolesterol, sigara kullanımı, hareketsizlik ve uzun süreli stres, genç yaşlarda da damarların yapısını bozabiliyor. Bu nedenle 30'lu yaşlarında olan bir kişinin damar sağlığı, kendisinden çok daha yaşlı bir bireyin damar sağlığıyla benzer özellikler gösterebiliyor.

Memorial Göztepe Hastanesi Kardiyoloji Bölümü'nden Prof. Dr. Ahmet Ekmekçi, kalbin biyolojik yaşının doğum tarihinden farklı olabileceğini belirterek damar sertliğinin yıllar içerisinde gelişen bir süreç olduğunu söyledi.

Bu Habere de Bak

Gençlerde kalp ve damar hastalıkları artıyor

Ekmekçi, kontrol altına alınmayan tansiyon, yüksek LDL kolesterol, insülin direnci ve sigara kullanımının damar duvarlarında zamanla hasara yol açtığını ifade etti. Bu risk faktörlerine uzun süre maruz kalan 35 yaşındaki bir kişinin damarlarının, 60 yaşındaki bir bireyin damarları kadar sertleşebileceğini belirtti.

Kalp damarları daralırken bu 5 belirti görülebiliyor

Kalp krizinin her zaman aniden başlayan şiddetli göğüs ağrısıyla ortaya çıkmadığını anlatan Prof. Dr. Ahmet Ekmekçi, damar daralmasına veya kalple ilgili ciddi sorunlara işaret edebilen beş belirtiyi sıraladı.

1. Merdiven çıkarken nefes darlığı ve göğüste sıkışma

Daha önce zorlanmadan çıkılan merdivenlerde nefes nefese kalmak veya yürüyüş sırasında göğüste baskı hissetmek, kalbin artan oksijen ihtiyacının yeterince karşılanamadığına işaret edebiliyor. Özellikle eforla başlayan ve dinlenince azalan şikâyetlerin araştırılması gerekiyor.

2. Çeneye, boyna veya kola yayılan baskı hissi

Kalp kaynaklı ağrılar yalnızca göğüs bölgesinde hissedilmeyebiliyor. Çeneye, boyna, sol kola veya mide bölgesine yayılan baskı ve rahatsızlık hissi de kalp damar hastalıklarıyla ilişkili olabiliyor.

Ekmekçi, bu tür şikâyetlerin dinlenmeyle geçmesinin tehlikeyi tamamen ortadan kaldırmadığını belirtti.

3. Aniden gelişen aşırı halsizlik

Belirgin bir neden olmadan ortaya çıkan yoğun halsizlik, özellikle başka belirtilerle birlikte görüldüğünde kalple ilgili bir sorunun habercisi olabiliyor.

Günlük aktiviteleri yapmayı güçleştiren ani güçsüzlük ve yorgunluk durumlarının göz ardı edilmemesi gerekiyor.

4. Nedeni açıklanamayan soğuk terleme

Fiziksel aktivite, sıcak hava veya başka bir belirgin neden olmaksızın gelişen soğuk terleme, kalp krizi sırasında görülebilen belirtiler arasında bulunuyor.

Özellikle göğüs rahatsızlığı, nefes darlığı veya bulantıyla birlikte ortaya çıkması durumunda acil değerlendirme gerekiyor.

5. Diyabet hastalarında farklı belirtiler

Diyabet hastalarında sinir hasarına bağlı olarak kalp krizi her zaman tipik göğüs ağrısıyla kendini göstermeyebiliyor.

Prof. Dr. Ekmekçi, bazı hastalarda yalnızca nefes darlığı, mide bulantısı veya genel bir rahatsızlık hissinin görülebileceğini belirterek bu belirtilerin de ciddiye alınması gerektiğini ifade etti.

Genç yaşlarda da kalp krizi riski bulunuyor

Prof. Dr. Ahmet Ekmekçi, genç yaşlarda ortaya çıkan kalp hastalıklarında beslenme alışkanlıklarının, hareketsizliğin, genetik yatkınlığın ve nikotin kullanımının etkili olabildiğini belirtti.

Özellikle işlenmiş gıdaların sık tüketilmesi ve fiziksel aktivitenin azalması, obezite ve insülin direnci gibi sorunların daha erken yaşlarda gelişmesine neden olabiliyor.

Elektronik sigaraların da kalp ve damar sağlığı açısından risk taşıdığını belirten Ekmekçi, nikotinin damarlar üzerindeki olumsuz etkilerine karşı uyardı.

Enerji içeceklerinin yüksek miktarda kafein ve diğer uyarıcı maddeler içerebildiğini ifade eden Ekmekçi, bu içeceklerin kalp hızını ve tansiyonu artırabileceğini, ritim bozukluğu bulunan kişilerde ciddi sorunlara yol açabileceğini söyledi.

Stres kalbi nasıl etkiliyor?

Uzun süreli stresin kalp sağlığı üzerindeki etkilerine de değinen Prof. Dr. Ekmekçi, stres sırasında salgılanan kortizol ve adrenalin hormonlarının kalp hızını ve kan basıncını artırdığını anlattı.

Bu durumun uzun süre devam etmesi, damarların iç yüzeyinde hasar oluşmasına ve pıhtılaşma eğiliminin artmasına katkıda bulunabiliyor.

Ekmekçi, yoğun üzüntü veya travma sonrasında ortaya çıkabilen ve halk arasında “kırık kalp sendromu” olarak bilinen Takotsubo kardiyomiyopatisinin de stres hormonlarıyla ilişkili olduğunu belirtti. Bu rahatsızlıkta kalbin kasılma gücü geçici olarak azalabiliyor.

Tansiyon ve kolesterol ilaçlarını kendi kendinize bırakmayın

Kalp hastalıklarından korunmak için düzenli sağlık kontrollerinin ihmal edilmemesi gerektiğini vurgulayan Ekmekçi, tansiyon, kan şekeri ve kolesterol değerlerinin takip edilmesini önerdi.

Ailesinde erken yaşta kalp hastalığı bulunan kişilerde genetik risklerin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Ekmekçi, Lipoprotein(a) ve ApoB gibi kan değerlerinin hekim tarafından gerekli görüldüğünde incelenebileceğini ifade etti.

Elektrokardiyografi (EKG), ekokardiyografi ve koroner damar görüntüleme yöntemlerinin ise kişinin şikâyetleri ve risk durumuna göre kullanılabileceğini aktardı.

Tedavi sürecinde yapılan önemli hatalardan birinin, tansiyon veya kolesterol değerleri normale döndüğünde ilaçların hekim bilgisi dışında bırakılması olduğunu söyleyen Ekmekçi, bu durumun hastalık riskini yeniden artırabileceğini belirtti.

Kalp krizi şüphesinde zaman kaybedilmemesi gerektiğini de hatırlatan Ekmekçi, göğüste baskı, nefes darlığı, soğuk terleme veya kola yayılan ağrı gibi belirtilerde 112 Acil Çağrı Merkezinin aranması gerektiğini vurguladı.

Damar sağlığını korumak için günlük alışkanlıklar değişmeli

Prof. Dr. Ahmet Ekmekçi, yüksek tansiyonun kalbin daha fazla çalışmasına neden olduğunu, hareketsizliğin ise damarların esnekliğini ve metabolik sağlığı olumsuz etkilediğini belirtti.

Kalp sağlığının korunmasında düzenli yürüyüşün önemli olduğunu ifade eden Ekmekçi, haftada en az 150 dakika orta tempolu fiziksel aktivite yapılmasını önerdi.

Akdeniz tipi beslenme alışkanlıklarının benimsenmesi, işlenmiş ve şekerli gıdaların azaltılması, sigara kullanımının bırakılması ve yeterli uyku da Ekmekçi'nin önerileri arasında yer aldı.

Kalp ve damar hastalıklarının çoğu zaman uzun yıllar boyunca geliştiğini belirten Ekmekçi, kişinin tansiyonunu, kan şekerini, LDL kolesterolünü ve bel çevresi ölçüsünü bilmesinin risklerin erken belirlenmesine yardımcı olacağını ifade etti.