Her unutkanlık Alzheimer değil: Farkı günlük hayat gösteriyor

Günlük yaşamın yoğun temposunda bir ismi hatırlayamamak, randevuyu unutmak ya da anahtarın nereye bırakıldığını kısa süreliğine anımsayamamak birçok kişinin yaşayabileceği durumlar arasında bulunuyor. Ancak unutkanlığın sıklaşması, kişinin alışkanlıklarını ve günlük işlerini etkilemesi, yön bulma veya planlama gibi becerilerde güçlüklerin ortaya çıkması farklı bir değerlendirmeyi gerektirebiliyor.

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünya genelinde yaklaşık 57 milyon kişi demansla yaşıyor ve her yıl yaklaşık 10 milyon yeni vaka görülüyor. Demans vakalarının yüzde 60-70’ini ise Alzheimer hastalığı oluşturuyor.

Bu Habere de Bak

Alzaymır sadece unutkanlıkla başlamıyor

Dünya Alzheimer Ayı kapsamında Alzheimer hastalığının belirtilerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erdem Hastanesi Çakmak Şubesi Nöroloji Hekimi Uzm. Dr. Nurgül Gürgen, her unutkanlığın Alzheimer hastalığı anlamına gelmediğini söyledi.

Gürgen, asıl dikkat edilmesi gereken noktanın unutkanlığın günlük hayata yansıması olduğunu belirterek, “Her unutkanlık Alzheimer değildir. Burada önemli olan yalnızca kişinin bir şeyi unutması değil; bilişsel becerilerinde zaman içinde ortaya çıkan değişimin süreklilik göstermesi ve günlük hayatını etkilemeye başlamasıdır” ifadelerini kullandı.

Günlük alışkanlıklardaki değişime dikkat

Yaşa bağlı olarak görülebilen unutkanlıklarla bilişsel değişikliklerin birbirinden ayrılmasında yaşanan sorunun niteliğinin önemli olduğunu ifade eden Uzm. Dr. Nurgül Gürgen, kişinin zaman zaman eşyalarının yerini unutmasının tek başına Alzheimer belirtisi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini kaydetti.

Gürgen, “Kişi anahtarını nereye koyduğunu zaman zaman unutabilir ve bir süre sonra hatırlayabilir. Ancak daha önce defalarca kullandığı bir yolu nasıl gideceğini unutması, tanıdığı bir yerde yönünü kaybetmesi veya bulunduğu yer konusunda kafa karışıklığı yaşaması daha dikkatle ele alınması gereken durumlardır” dedi.

Alzheimer hastalığının yalnızca hafıza sorunlarıyla kendisini göstermediğine dikkat çeken Gürgen, yakın zamanda yaşanan olayları veya yapılan konuşmaları hatırlamakta güçlük çekmenin yanı sıra aynı soruların kısa aralıklarla tekrar edilmesinin de önemli olabileceğini belirtti.

Kelime bulmakta zorlanma, zaman ve mekân konusunda kafa karışıklığı yaşama, planlama ve problem çözme becerilerinde gerileme ile daha önce kolaylıkla yapılan günlük işlerde zorlanmanın da takip edilmesi gerektiğini ifade etti.

Değişiklikleri yakınları daha erken fark edebilir

Alzheimer hastalığında ortaya çıkan değişikliklerin her zaman kişinin kendisi tarafından fark edilmeyebileceğini belirten Uzm. Dr. Nurgül Gürgen, aile bireyleri ve yakın çevrenin gözlemlerinin önemli olduğunu söyledi.

Gürgen, “Kişi yaşadığı değişiklikleri fark etmeyebilir veya bunları yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak değerlendirebilir. Yakınlarının zaman içinde ortaya çıkan bilişsel ve davranışsal farklılıkları gözlemlemesi bu açıdan değerli. Özellikle kişinin günlük yaşamını etkileyen ve giderek belirginleşen değişiklikler göz ardı edilmemeli” ifadelerini kullandı.

Unutkanlığın tek başına Alzheimer hastalığı tanısı koymak için yeterli olmadığının altını çizen Gürgen, unutkanlığa yol açabilecek farklı nedenlerin bulunduğunu belirtti. Değerlendirme yapılırken şikâyetlerin ne zaman başladığı, zaman içerisinde nasıl ilerlediği ve kişinin günlük yaşamını ne ölçüde etkilediğinin birlikte ele alındığını kaydetti.

Gürgen, unutkanlık şikâyetlerinin süreklilik göstermesi veya zamanla daha belirgin hale gelmesi durumunda sağlık değerlendirmesi yapılması gerektiğini ifade etti.

Günlük yaşam alışkanlıkları önem taşıyor

Bilişsel gerileme ve demans riskinin azaltılmasına katkı sağlayabilecek yaşam alışkanlıklarına da değinen Uzm. Dr. Nurgül Gürgen, fiziksel hareketliliğin korunması ve dengeli beslenmenin önemini vurguladı.

Gürgen, “Fiziksel olarak aktif olmak, sigara kullanmamak, sağlıklı ve dengeli beslenmek, sosyal ve bilişsel açıdan aktif kalmak, sağlıklı kiloyu korumak; tansiyon, kolesterol ve kan şekeri düzeylerini kontrol altında tutmak risk yönetimine katkı sağlar” dedi.

Unutkanlığın yalnızca yaşlanmanın kaçınılmaz bir parçası olarak görülmemesi gerektiğini belirten Gürgen, özellikle kişinin günlük hayatında daha önce bulunmayan değişikliklerin ortaya çıkması halinde zamanında değerlendirme yapılmasının önemli olduğunu söyledi.

Gürgen, erken dönemde fark edilen değişikliklerin değerlendirilmesinin hem kişinin hem de yakınlarının süreci daha sağlıklı yönetmesine katkı sağlayabileceğini belirtti.