EYT'lilerle ilgili Yargıtay'dan kritik karar: 18 yaş öncesi sigorta girişi yetmedi
Yargıtay, babasına ait iş yerinde 18 yaşından önce sigortalı gösterilen bir kişiye emekli aylığı bağlanmasına ilişkin kararı bozdu. Yüksek Mahkeme, fiili çalışmanın kanıtlanması ve 25 yıllık sürenin doğru hesaplanması gerektiğine hükmetti.
Haberin Özeti
- • Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, babasının iş yerinde 18 yaşından önce sigortalı gösterilen kişiye emekli aylığı bağlanmasına ilişkin kararı bozdu.
- • Mahkeme, yalnızca işe giriş bildirgesinin yeterli olmadığını, fiili çalışmanın somut delillerle kanıtlanması gerektiğini belirtti.
- • 18 yaşından önce sigortalı olanlarda sigortalılık süresi kural olarak 18 yaşın dolduğu tarihten başlıyor.
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, babasına ait iş yerinde 18 yaşından önce sigortalı gösterilen bir kişiye EYT kapsamında emekli aylığı bağlanmasına ilişkin yerel mahkeme kararını bozdu. Yüksek Mahkeme, yalnızca sigorta girişinin yeterli olmadığına, fiili çalışmanın kanıtlanması ve 25 yıllık sigortalılık süresinin doğru hesaplanması gerektiğine hükmetti.
SGK başvuruyu reddetti, mahkeme emeklilik hakkı verdi
Süreç, Mart 2023'te EYT düzenlemesinin yürürlüğe girmesinin ardından emeklilik başvurusu yapan bir vatandaşın SGK'dan olumsuz yanıt almasıyla başladı. Davacı, 12 Mayıs-25 Temmuz 1998 tarihleri arasında babasına ait iş yerinde çalıştığını ve 68 günlük sigorta kaydı bulunduğunu belirterek bu sürenin emeklilik hesabına dahil edilmesini istedi. SGK ise 18 yaşından önce anne veya babaya ait iş yerlerindeki çalışmaların sigortalı sayılması için özel koşullar arandığını, işe giriş bildirgesinin tek başına fiili çalışmayı kanıtlamadığını savunarak talebi reddetti.
Davayı inceleyen ilk derece mahkemesi, davacının 3 Mart 2023 itibarıyla yaşlılık aylığına hak kazandığına ve 1 Nisan 2023'ten itibaren emekli maaşı ödenmesine karar verdi. SGK'nın istinaf başvurusu reddedilince Kurum kararı temyiz etti.
Yargıtay: Eksik araştırma yapıldı
Dosyayı inceleyen Yargıtay, yerel mahkemenin eksik araştırmaya dayanarak karar verdiğini tespit etti. Kararda, sigortalı sayılabilmek için yalnızca işe giriş bildirgesinin yeterli olmadığı, hizmet akdinin ve gerçek çalışmanın somut delillerle ortaya konulması gerektiği vurgulandı. İş yerinin sicil bilgileri ve dönem bordrolarının dosyada bulunmadığına dikkat çeken Yargıtay, aynı dönemde iş yerinde çalışanların, gerekirse komşu iş yerlerinin çalışan ve sahiplerinin tanık olarak dinlenmesini istedi.
18 yaşından önce sigorta girişi olanlar dikkat
Yargıtay, 506 sayılı Kanun kapsamında 1 Nisan 1981'den sonra ilk kez sigortalı olan ve 18 yaşından küçük kişilerin sigortalılık süresinin kural olarak 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış sayıldığını hatırlattı. 18 yaşından önceki fiili çalışmalar ise prim ödeme gün sayısında dikkate alınabiliyor. Yani sigorta giriş tarihi ile sigortalılık süresinin başlangıcı her durumda aynı değil.
25 yıllık süre 2024'te doluyordu
Kararda, davacının sigortalılık süresinin 1998'deki ilk girişten değil, 18 yaşını doldurduğu 11 Ağustos 1999'dan başlaması gerektiği belirtildi. Buna göre 25 yıllık süre ancak 11 Ağustos 2024'te tamamlanıyordu. Yerel mahkemenin bu ayrıntıyı dikkate almadan 2023'ten itibaren aylık bağladığını tespit eden Yargıtay, kararı oy birliğiyle bozdu.
Aile şirketinde sigortalı olanların emekliliği iptal mi edilecek?
Karar, anne veya babasına ait iş yerinde sigortalı olan herkesin emekliliğinin iptal edileceği anlamına gelmiyor. Ancak aile işletmelerinde özellikle çocuk yaşta yapılan sigorta girişlerinin gerçek bir çalışmaya dayanıp dayanmadığının araştırılması gerektiğini ortaya koyuyor. Bu tür davalarda bordrolar, prim kayıtları, hizmet akdi ve tanık ifadeleri birlikte değerlendiriliyor.
EYT düzenlemesi, 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanlara yaş şartı aranmadan emeklilik imkânı tanıdı, ancak prim günü ve sigortalılık süresi şartlarını kaldırmadı. Bu nedenle 18 yaşından önce sigortalı olanlarda ilk giriş tarihi ile sigortalılık süresinin başlangıcı arasındaki fark, emekliliğe hak kazanılacak tarihi değiştirebiliyor. Bozma kararının ardından dosyada fiili çalışma koşulları ve emeklilik süreleri yeniden değerlendirilecek.
Bakmadan Geçme