Çocuklarda ekran süresi kaç dakika olmalı?

Acıbadem Bodrum Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Mustafa Burak Seven, poliklinikte ailelerden en sık gelen sorulardan birinin çocuklarda ekran kullanımı olduğunu belirtti. Seven, ebeveynlerin genellikle iki uç yaklaşım sergilediğini; ya tamamen serbest bıraktıklarını ya da aniden tümüyle yasaklama yoluna gittiklerini ifade ederek, asıl önemli olanın yasak değil, doğru sınır ve denge olduğunu vurguladı.

Yaşamın ilk iki yılının beyin gelişimi açısından son derece kritik olduğuna dikkat çeken Seven, “İlk 24 ayda ekranı kesinlikle önermiyoruz. Bu dönemde çocuk; dokunarak, göz teması kurarak ve ses tonunu duyarak öğrenir. Tablet ya da telefon hiçbir zaman annenin yüzünün yerini tutmaz. En sağlıklı gelişim gerçek insan temasıyla sağlanır” dedi. Ayrıca arka planda açık olan televizyonun bile bebek için bir uyaran oluşturduğunu ve gelişimi olumsuz etkileyebileceğini belirtti.

İki yaşından sonra ise tamamen yasaklayıcı bir tutum yerine kontrollü bir yaklaşım öneren Seven, 24-36 ay arasında ekran kullanımının ebeveyn eşliğinde ve günlük en fazla 10-15 dakika ile sınırlandırılması gerektiğini söyledi. Çocuğun ekran başında yalnız bırakılmaması gerektiğini vurgulayan Seven, izlenen içerik hakkında konuşularak sürece aktif katılım sağlanmasının önemine değindi.

Okul öncesi dönemde ise ekran süresinin günlük toplam bir saati geçmemesi gerektiğini belirten Seven, burada süreden çok düzenin önemli olduğuna dikkat çekti. Ekran kullanımının başlangıç ve bitiş saatlerinin net olması gerektiğini ifade eden Seven, belirsiz ve kontrolsüz kullanımın çocuklarda krizlere yol açabileceğini söyledi.

Ekran kullanımında iki temel kurala özellikle dikkat edilmesi gerektiğini belirten Seven, uyumadan en az bir saat önce ekranın kapatılması ve yemek sırasında kesinlikle ekran kullanılmaması gerektiğini kaydetti. Özellikle gece telefonla uyuyan çocuklarda uyku kalitesinin bozulduğunu, bunun da dikkat eksikliği, sinirlilik ve akademik başarıda düşüş gibi sorunlara yol açabileceğini ifade etti. Telefon ve tabletlerin çocuk odasında değil, ortak yaşam alanlarında bulundurulmasının daha sağlıklı bir yaklaşım olduğunu da sözlerine ekledi.

Ebeveynlerin sık yaptığı hatalardan birinin ekranı ödül veya ceza aracı olarak kullanmak olduğunu belirten Seven, “Yemeğini bitirirsen tablet vereyim” ya da “Sus, telefon al” gibi ifadelerin ekranı daha cazip hale getirdiğini ve ileride kontrolü zorlaştırdığını söyledi. Çocuklara sağlıklı bir dijital alışkanlık kazandırmak için anne babaların da rol model olması gerektiğini vurgulayan Seven, ev içinde telefonsuz zaman dilimleri oluşturmanın faydalı olacağını belirtti.