Bu değişiklikler Alzheimer'ın habercisi olabilir
Nöroloji Uzmanı Dr. Celal Şalçini, Alzheimer'ın hafıza kaybı belirginleşmeden önce içe kapanma, ilgi kaybı, kişilik değişiklikleri, kelime bulmada ve günlük işleri planlamada zorlanma gibi belirtilerle kendini gösterebildiğini söyledi.
Haberin Özeti
- • Nöroloji Uzmanı Dr. Celal Şalçini, 21 Eylül Dünya Alzheimer Günü'nde hastalığın hafıza kaybı belirginleşmeden önce içe kapanma ve kişilik değişimiyle başlayabileceğini belirtti.
- • Şalçini, ailelerin stres sandığı erken belirtilerin kişinin ilgi kaybı, şüphecilik ve günlük işleri planlamada zorlanma şeklinde ortaya çıktığını ifade etti.
- • Her unutkanlığın Alzheimer olmadığını belirten uzman, günlük hayatı etkileyen bilişsel kayıpların değerlendirilmesi gerektiğini ve "yaşlandıkça unutulur" inancının tanıyı geciktirdiğini vurguladı.
21 Eylül Dünya Alzheimer Günü dolayısıyla hastalığın erken dönem belirtilerine dikkat çeken Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Celal Şalçini, Alzheimer’ın toplumda çoğunlukla unutkanlıkla özdeşleştirildiğini ancak hastalığın bundan daha geniş bir belirti tablosuyla ortaya çıkabileceğini ifade etti.
Erken dönemde görülen bazı değişikliklerin aileler tarafından stres, yoğunluk veya yorgunluğa bağlanabildiğini belirten Dr. Şalçini, özellikle kişinin davranışlarında, sosyal ilişkilerinde ve günlük işlerini yerine getirme becerisinde daha önce görülmeyen değişikliklerin dikkate alınması gerektiğini kaydetti.
İlk değişiklik hafızada olmayabilir
Alzheimer’ın hafıza sorunları belirginleşmeden önce farklı sinyaller verebileceğini anlatan Dr. Şalçini, kişinin uzun yıllardır severek yaptığı faaliyetlerden uzaklaşmasının ve sosyal ortamlardan çekilmeye başlamasının erken dönemde görülebilecek değişikliklerden olduğunu söyledi.
Daha önce sakin ve uyumlu olan bir kişinin belirgin şekilde şüpheci, alıngan, korkak veya çabuk öfkelenen bir tutum sergilemesinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Şalçini, günlük hayatta planlama gerektiren işlerde yaşanan güçlüklerin de önemli olduğunu ifade etti.
Dr. Şalçini, “İçe kapanma ve ilgi kaybı; kişinin yıllardır keyif aldığı hobileri aniden bırakması, kalabalıktan kaçınması veya sosyal ortamlarda sessizleşmesi şeklinde görülebilir. Kişilik ve duygu durumunda değişiklikler yaşanabilir. Para üstü hesaplama, banka işlemleri ya da yıllardır yapılan bir yemeğin tarifini toparlama gibi planlama gerektiren günlük işlerde zorlanma ortaya çıkabilir. Konuşurken sık sık duraksamak, eşyaların isimlerini hatırlayamamak ve bunların yerine ‘şu, bu’ gibi belirsiz ifadeler kullanmak da dikkat edilmesi gereken işaretler arasındadır” dedi.
Her unutkanlık Alzheimer anlamına gelmiyor
Yaş ilerledikçe ortaya çıkan her unutkanlığın Alzheimer olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ancak günlük hayatı aksatan değişikliklerin göz ardı edilmemesinin önemli olduğunu anlatan Dr. Şalçini, normal unutkanlık ile hastalığa bağlı bilişsel kayıplar arasındaki temel farklardan birinin günlük yaşama etkisi olduğunu söyledi.
Günlük koşuşturma içerisinde bir ismin veya eşyanın konulduğu yerin zaman zaman unutulabileceğini ifade eden Şalçini, normal unutkanlıkta kişinin daha sonra hatırlayabildiğini belirtti. Alzheimer’da ise aynı sorunun kısa aralıklarla tekrar tekrar sorulması, daha önce yapılan bir konuşmanın hiç hatırlanmaması veya bir eşyanın ne işe yaradığının karıştırılması gibi daha belirgin sorunların ortaya çıkabileceğini kaydetti.
Dr. Şalçini, toplumda yaygın olan “yaşlandıkça herkes unutur” düşüncesinin değerlendirme sürecini geciktirebileceğine dikkat çekerek, günlük yaşamı etkileyen unutkanlık veya davranış değişikliklerinde nörolojik değerlendirme yapılmasının önem taşıdığını söyledi.
Kişi yaşadığı değişimi fark etmeyebilir
Alzheimer’da dikkat edilmesi gereken durumlardan birinin de kişinin yaşadığı bilişsel kayıpların farkında olmaması olduğunu belirten Dr. Şalçini, tıpta “anozognozi” olarak adlandırılan bu durumun hastanın bilinçli biçimde yaşadıklarını inkâr etmesi anlamına gelmediğini ifade etti.
Dr. Şalçini, “Hastalık, beynin farkındalıkla ilişkili alanlarını da etkileyebildiği için kişi gerçekten unuttuğunu veya değiştiğini algılayamayabilir. Bu durumda hastayla ‘nasıl hatırlamazsın’ diyerek tartışmak yerine daha anlayışlı bir yaklaşımla profesyonel destek almak doğru olacaktır” değerlendirmesinde bulundu.
Alzheimer’da erken işaretlerin doğru değerlendirilmesinin önemine dikkat çeken Dr. Celal Şalçini, özellikle kişinin günlük yaşamını aksatmaya başlayan unutkanlık, davranış değişiklikleri, sosyal geri çekilme, kelime bulma güçlüğü ve planlama sorunlarının ihmal edilmemesi gerektiğini vurguladı.
Bakmadan Geçme
