Boşanma Davası Nasıl Açılır, Ne Kadar Sürede Sonuçlanır?

Öncelikle dava türü belirlenir: anlaşmalı boşanma veya çekişmeli boşanma. Anlaşmalı boşanmada eşler boşanma, nafaka, velayet, tazminat ve mal paylaşımı gibi tüm konularda yazılı bir protokolle anlaşmış olmalıdır. Çekişmeli boşanmada ise en az bir konuda anlaşmazlık vardır ve dava daha karmaşık bir hal alır.

Dava açmak için ilk adım, boşanma sebeplerini netleştirmektir. Genel sebep “evlilik birliğinin temelinden sarsılması”dır; özel sebepler arasında zina, terk, şiddet, akıl hastalığı gibi durumlar yer alır. Avukat tutulması zorunlu olmasa da şiddetle tavsiye edilir çünkü dava dilekçesinin hazırlanması, delillerin toplanması ve mahkeme sürecinin takibi profesyonellik gerektirir. Avukatsız da dava açılabilir ancak hatalı dilekçe veya eksik delil riski yüksektir.

Dava dilekçesi, anlaşmalı davalarda boşanma protokolüyle birlikte hazırlanır. Çekişmeli davalarda ise boşanma sebepleri, kusur iddiaları, talep edilen nafaka, tazminat, velayet ve mal paylaşımı detaylı bir şekilde yazılır. Dilekçeye nüfus kayıt örneği, evlilik cüzdanı fotokopisi ve varsa deliller (tanık listesi, mesajlar, raporlar vb.) eklenir. Yetkili mahkeme Aile Mahkemesi’dir; eğer o ilde yoksa Asliye Hukuk Mahkemesi aile işlerine bakar.

Yetki açısından dava, eşlerden birinin yerleşim yerinde (ikametgahında) ya da evliliğin son altı ayında birlikte oturdukları yerde açılabilir. Dilekçe mahkemeye verildikten sonra harç ve gider avansı yatırılır. UYAP üzerinden avukatlar elektronik olarak sunabilir. Mahkeme dilekçeyi kabul ettikten sonra karşı tarafa tebligat gönderir ve cevap süresi (genellikle iki hafta) başlar.

Boşanma davasının süresi dava türüne göre büyük farklılık gösterir. Anlaşmalı boşanma davaları genellikle çok hızlı sonuçlanır; çoğu tek celsede, yani 1 ila 3 ay içinde biter. Hakim protokolü uygun bulursa karar hemen verilir. Çekişmeli boşanma davaları ise çok daha uzun sürer. Ortalama süre 1 ila 3 yıl arasındadır; bazı davalar 8-18 ayda biterken, delil toplama, bilirkişi incelemesi, tanık dinleme ve yoğunluk nedeniyle 4 yıla kadar uzayabilir. Karar çıktıktan sonra istinaf ve temyiz yolları açıksa süre 6 ay ila 1 yıl daha uzar.

Masraflar da dava türüne göre değişir. Mahkeme harç ve gider avansı 4.000-8.000 TL civarındadır. Avukatlık ücreti ise 2026 Barolar Birliği asgari tarifesine göre yaklaşık 45.000 TL + KDV’den başlar; anlaşmalı davalarda toplam 95.000-120.000 TL, çekişmeli davalarda ise 150.000-180.000 TL ve üzeri olabilir. Ek masraflar (bilirkişi, sosyal inceleme raporu vb.) 5.000-20.000 TL ekleyebilir. Maddi durumu yetersiz olanlar adli yardım talep ederek ücretsiz avukat alabilir.

Boşanma kararı kesinleşmeden yeni evlilik yapılamaz. Çocuk varsa velayet, iştirak nafakası ve kişisel ilişki mutlaka düzenlenir. Evlilik bir yıldan kısa süreliyse anlaşmalı boşanma yapılamaz, dava çekişmeli olarak açılır. Süreç duygusal ve hukuki açıdan zorlayıcı olabilir; bu nedenle erken adım atmak, delilleri toplamak ve uzman bir avukatla çalışmak en sağlıklı yaklaşımdır.