Bilinçsiz vitamin kullanımı faydadan çok zarar verebilir
Son yıllarda vitamin ve takviye ürünlerine olan ilgi hızla artarken, hekim kontrolü olmadan kullanılan ürünlerin ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği belirtiliyor.
Haberin Özeti
- • Memorial Ankara Hastanesi’nden Prof. Dr. Ali Akçay, bilinçsiz vitamin kullanımının ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini ve hekim kontrolünde kullanılması gerektiğini vurguladı.
- • Uzmanlar, vitaminlerin kimyasal madde olduğunu, kendi kendine teşhisin yanlışlığını ve bitkisel ürünlerin güvenilir olmadığı yanılgısını vurgulayarak risklere dikkat çekti.
- • En sık D ve B grubu vitamin eksiklikleri görülürken, çocuklar, gebeler, yaşlılar gibi risk gruplarında takviye kullanımı hekim kontrolü gerektirir.
Yoğun çalışma temposu, stres, düzensiz yaşam alışkanlıkları ve daha sağlıklı olma isteği, vitamin ve takviye ürünlerine olan ilgiyi her geçen gün artırıyor. Ancak uzmanlar tarafından sıkça dile getirilen bir gerçek var; her vitamin eksikliği hissedilen belirtiyle ortaya çıkmıyor ve her yorgunluk durumunda vitamin kullanmak doğru bir yaklaşım olmuyor.
Memorial Ankara Hastanesi İç Hastalıkları Bölümü’nden Prof. Dr. Ali Akçay, vitamin ve mineral takviyelerinin bilinçsiz kullanımının sağlık açısından önemli riskler oluşturabileceğini belirterek, takviyelerin yalnızca ihtiyaç halinde ve doktor kontrolünde kullanılması gerektiğini söyledi.
Toplumda en sık karşılaşılan vitamin eksikliklerinin başında D vitamini ve B grubu vitaminleri geliyor. Bu eksiklikler çoğu zaman halsizlik, çabuk yorulma, dikkat dağınıklığı ve odaklanma güçlüğü gibi belirtilerle kendini gösterebiliyor. Ancak bu belirtilerin farklı sağlık sorunlarından da kaynaklanabileceği için kişilerin kendi kendine teşhis koyarak vitamin kullanımına başlamaması gerektiği belirtiliyor.
Vitaminlerin de diğer ilaçlar gibi kimyasal maddeler olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Ali Akçay, eksiklik tespit edilmeden kullanılan takviyelerin beklenen faydayı sağlamayabileceğini, hatta bazı durumlarda sağlık sorunlarına neden olabileceğini ifade etti.
Akçay, “Vitaminlerin de birer kimyasal madde olduğu unutulmamalıdır. Gelişigüzel kullanım fayda sağlamayabileceği gibi yan etkilere de yol açabilmektedir. Takviye kullanımına başlamadan önce hekim değerlendirmesi önerilmektedir.” dedi.
Vitamin ve mineral eksiklikleri özellikle bazı gruplarda daha sık görülüyor. Gelişim çağındaki çocuklar, ileri yaştaki bireyler, gebeler, emziren anneler, düzenli ilaç kullananlar, vegan beslenenler, bağırsak emilim bozukluğu yaşayanlar ve yeterince güneş ışığı alamayan kişiler risk grubunda yer alıyor.
Ayrıca mide ve bağırsak ameliyatı geçirenler, zayıflama iğnesi kullananlar, doğuştan metabolizma hastalığı bulunanlar ve diyaliz tedavisi gören kişilerde de vitamin eksikliği görülme ihtimali daha yüksek olabiliyor.
Bitkisel ya da doğal ürünlerin zararsız olduğu yönündeki yaygın inanışın her zaman doğru olmadığı belirtiliyor. Piyasada satılan birçok takviye ürününün etkinliği ve güvenilirliği konusunda yeterli bilimsel veri bulunmadığı ifade ediliyor.
Prof. Dr. Ali Akçay, “Bitkisel veya doğal olarak pazarlanan ürünlerin tamamı güvenli olmayabilir. Birçok takviyenin etkinlik ve güvenilirliğine ilişkin bilimsel verilerin sınırlı olduğu bilinmektedir.” ifadelerini kullandı.
Özellikle internet üzerinden kolayca temin edilen yüksek dozlu vitaminlerin bilinçsiz kullanımı sağlık açısından risk oluşturuyor. Suda çözünen B ve C vitaminleri genellikle vücuttan atılsa da aşırı tüketim bazı sağlık sorunlarına neden olabiliyor.
Akçay, önerilen miktarın çok üzerinde alınan C vitamininin böbrek taşı riskini artırabileceğini belirtti. Yağda çözünen A, D, E ve K vitaminlerinin ise vücutta depolandığını ve bu nedenle daha dikkatli kullanılması gerektiğini vurguladı.
D vitamininin yüksek dozlarda kullanılmasının kandaki kalsiyum seviyesini yükseltebildiğini ve böbrek taşı oluşumuna yol açabildiğini ifade eden Akçay, A vitamininin bazı bireylerde akciğer kanseri riskini artırabildiğine yönelik çalışmalar bulunduğunu söyledi. E vitamini takviyelerinin aşırı kullanımının da çeşitli sağlık riskleri oluşturabileceğine dikkat çekti.
Vitamin ve mineral takviyelerinin kilo vermeyi sağladığı, enerjiyi artırdığı ya da yaşlanmayı geciktirdiği yönündeki iddiaların sağlıklı bireylerde bilimsel olarak net şekilde kanıtlanmadığını belirten Prof. Dr. Ali Akçay, düzenli ve dengeli beslenen kişilerde rutin takviye kullanımının çoğu zaman gerekli olmadığını ifade etti.
Akçay, “Vitamin ve mineral takviyelerinin kilo verme, enerji artırma veya genç kalma konusunda sağlıklı bireylerde belirgin bir fayda sağladığı bilimsel olarak kanıtlanmış değil. Dengeli beslenen kişilerde rutin takviye kullanımı genellikle önerilmemektedir. Mevsim değişikliklerinde de herkesin vitamin kullanması gerekmez. Takviye ihtiyacının kişiye özel değerlendirilmesi gerekmektedir” dedi.
Vitamin eksikliklerini önlemenin en etkili yolunun sağlıklı yaşam alışkanlıklarından geçtiğini belirten Akçay, düzenli fiziksel aktivite, dengeli beslenme, yeterli güneş ışığı ve zararlı alışkanlıklardan uzak durmanın takviyelerden çok daha önemli olduğunu söyledi.
Akçay, “Vitamin eksikliklerini önlemede en etkili yöntem dengeli beslenme, düzenli fiziksel aktivite, yeterli güneş ışığı ve zararlı alışkanlıklardan uzak durmaktır. Takviye kullanımı ise yalnızca gerekli görülen durumlarda doktor kontrolünde planlanmalıdır” ifadelerini kullandı.
Bakmadan Geçme
