Beyin çiplerinin gerçek amacı açıklandı!
Neuralink ile yeniden gündeme gelen beyin çipleri hakkında konuşan Prof. Dr. Sultan Tarlacı, teknolojinin temel amacının zihin kontrolü değil, felçli hastaların yaşamını kolaylaştırmak olduğunu belirterek, toplumda yaygın olan birçok iddianın bilimsel gerçeklerle örtüşmediğini söyledi.
Haberin Özeti
- • Prof. Dr. Sultan Tarlacı, beyin çiplerinin amacının zihin kontrolü değil, felçli hastaların düşünce gücüyle cihazları kontrol etmesini sağlamak olduğunu belirtti.
- • Neuralink'in mevcut beyin-bilgisayar arayüzlerini kablosuz veri aktarımı ve binin üzerinde ince elektrotla daha kullanışlı hale getirdiğini ifade etti.
- • Tarlacı, güncel teknolojinin beyne bilgi yüklemesine olanak sağlamadığını, insan beyninin karmaşık yapısının tek merkezli çalışmadığını vurguladı.
Elon Musk'ın Neuralink projesiyle yeniden gündeme taşınan beyin-bilgisayar arayüzleri, kamuoyunda hem büyük ilgi hem de çok sayıda soru işaretini beraberinde getirdi. Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Sultan Tarlacı, beyin çipleriyle ilgili doğru bilinen yanlışlara açıklık getirerek teknolojinin mevcut durumu ve geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Prof. Dr. Sultan Tarlacı, beyin ile bilgisayar arasında iletişim kurma fikrinin yalnızca Neuralink ile ortaya çıkmadığını belirterek, bu alandaki çalışmaların onlarca yıldır sürdüğünü ifade etti.
Beyin sinyallerinin yaklaşık 100 yıldır EEG yöntemiyle kaydedildiğini hatırlatan Tarlacı, 1970'li ve 1980'li yıllarda yapılan araştırmalar sayesinde beynin belirli hareketlere karşı oluşturduğu elektriksel desenlerin çözümlenmeye başlandığını söyledi. Böylece insanların niyetlerinin elektronik sistemler tarafından yorumlanabilmesinin önü açıldı.
Beyin-bilgisayar arayüzlerinin temel hedefinin ağır felç geçiren bireylerin günlük yaşamlarını kolaylaştırmak olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Sultan Tarlacı, ALS hastaları, omurilik yaralanmaları yaşayan kişiler ve "locked-in sendromu" bulunan bireylerin yalnızca düşünceleriyle çeşitli cihazları kontrol edebilmesinin amaçlandığını dile getirdi.
Tarlacı, kişinin kolunu hareket ettiremese bile beyninde oluşan hareket etme isteğinin bilgisayar tarafından algılanarak robotik sistemlere aktarılabildiğini, böylece robot kol veya benzeri yardımcı cihazların hasta adına hareket edebildiğini anlattı.
Neuralink sistemi daha kullanışlı hale getirdi
Prof. Dr. Sultan Tarlacı, Neuralink'in tamamen yeni bir teknoloji geliştirmekten çok mevcut beyin-bilgisayar arayüzlerini daha gelişmiş hale getirdiğini söyledi.
Yeni sistemde kablolu bağlantılar yerine kablosuz veri aktarımı kullanıldığını, saç telinden daha ince ve esnek elektrotlarla beynin doğal yapısına daha uyumlu bir yapı oluşturulduğunu belirten Tarlacı, binin üzerinde elektrottan aynı anda veri toplanabilmesinin de önemli bir gelişme olduğunu ifade etti. Çipin yerleştirilmesinde ise yüksek hassasiyetli cerrahi robotlardan yararlanıldığını kaydetti.
Toplumda en fazla merak edilen konulardan birinin de beyin çipleri sayesinde bilgi yüklenip yüklenemeyeceği olduğunu belirten Prof. Dr. Sultan Tarlacı, günümüz teknolojisinin buna imkan vermediğini söyledi.
İnsan beyninin tek merkezden çalışan bir bilgisayar gibi işlemediğine dikkat çeken Tarlacı, en basit bir düşüncenin bile beynin farklı bölgelerinin aynı anda çalışmasını gerektirdiğini ifade ederek, öğrenmenin de geçmiş deneyimler, duygular ve hafızayla birlikte şekillenen karmaşık bir süreç olduğunu vurguladı.
Yapay zekâ insan beynini kopyalayamıyor
Beyin çipleriyle yapay zekânın sık sık aynı çerçevede değerlendirildiğini belirten Prof. Dr. Sultan Tarlacı, büyük dil modellerinin insan beyniyle karıştırılmaması gerektiğini söyledi.
ChatGPT, Gemini ve benzeri sistemlerin büyük veri kümelerini analiz ederek dil kalıpları üzerinden yanıt ürettiğini ifade eden Tarlacı, bu sistemlerin bilinç, duygu ya da öznel deneyimlere sahip olmadığını dile getirdi. İnsan beyninin tüm çalışma mekanizmasının günümüz teknolojisiyle kopyalanmasının mümkün olmadığını da sözlerine ekledi.
Prof. Dr. Sultan Tarlacı, beyin-bilgisayar arayüzlerinin temel amacının insanların düşüncelerini değiştirmek veya zihinlerini kontrol etmek olmadığını vurgulayarak, bu teknolojinin öncelikle hareket kabiliyetini kaybetmiş bireylerin daha bağımsız bir yaşam sürdürebilmeleri için geliştirildiğini belirtti.
Gelecekte hastaların yalnızca düşünceleriyle bilgisayar kullanabilmesi, yazı yazabilmesi, tekerlekli sandalyelerini kontrol edebilmesi veya robotik yardımcı sistemleri yönetebilmesinin mümkün olabileceğini ifade eden Tarlacı, "Çiple yabancı dil öğrenmek, insanların düşüncelerini değiştirmek ya da beyni uzaktan kontrol etmek gibi iddialar ise bugünkü bilimsel verilerle desteklenmiyor" dedi.
Bakmadan Geçme
