Akademisyenlerden bölgesel krizlere bilimsel çözüm çağrısı

Silivri’de 1-3 Mayıs 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilen 2. İlim Yayma Ödülleri İstişare Kampı, bilim ve politika dünyasını yakından ilgilendiren önemli bir çağrıya sahne oldu. Kamp kapsamında düzenlenen basın toplantısında, farklı disiplinlerden akademisyenlerin katkılarıyla hazırlanan “Bölgesel İstikrar İçin Bilim Diplomasisi” bildirgesi kamuoyuyla paylaşıldı.

Programa Necmettin Bilal Erdoğan’ın yanı sıra çok sayıda akademisyen, üniversite temsilcisi ve basın mensubu katıldı.

Akademik bilgi karar süreçlerine taşınıyor

Toplantıda yapılan değerlendirmelerde, İlim Yayma Ödülleri’nin yalnızca bireysel başarıları ödüllendiren bir organizasyon olmadığına dikkat çekilerek, akademik bilginin toplumsal ve siyasal karar süreçlerine entegre edilmesinin hedeflendiği vurgulandı.

Necmettin Bilal Erdoğan, akademisyenlerin her yıl istişare kamplarında bir araya gelerek ortak akıl geliştirdiğini belirterek, bu sürecin bildirgeler aracılığıyla somut çıktılara dönüştüğünü ifade etti.

Geçtiğimiz yıl yayımlanan “Sağlıkta Teknolojik İstiklal” bildirgesinin kamu kurumlarında karşılık bulduğunu hatırlatan Erdoğan, bu yılki metnin daha geniş bir çerçevede hazırlandığını dile getirdi.

Akademisyenler tarafından kaleme alınan bildirgede, Orta Doğu başta olmak üzere bölgedeki jeopolitik gelişmeler detaylı şekilde ele alındı. Enerji hatları üzerindeki baskılar, çatışmalar ve uluslararası sistemdeki belirsizliklerin bölgesel güvenliği doğrudan etkilediği vurgulandı.

Metinde, bölgesel barışın yalnızca dış merkezli yapılarla sürdürülemeyeceği belirtilerek, “Bölgesel istikrar dışa bağımlı olamaz” vurgusu öne çıktı.

Bildirgede, bölge ülkelerinin kendi tarihsel ve kültürel birikimlerinden hareketle yeni bir iş birliği zemini oluşturması gerektiği ifade edilirken, bu zeminin askeri ittifaklardan ziyade bilim, eğitim ve teknoloji temelli olması gerektiğine dikkat çekildi.

Bilim diplomasisi stratejik araç olarak öne çıkıyor

Bildirgede bilim diplomasisi; krizleri önleyen, güven inşa eden ve uzun vadeli istikrarı destekleyen stratejik bir araç olarak tanımlandı.

Ortak akademik ağlar, veri paylaşım sistemleri, öğrenci ve akademisyen hareketliliği gibi unsurların bölgesel iş birliğinin temel yapı taşları olduğu vurgulandı. Türkiye’nin yükseköğretim kapasitesi, savunma sanayii altyapısı ve diplomatik tecrübesiyle bu süreçte öncü bir rol üstlenebileceği ifade edildi.

8 maddelik yol haritası açıklandı

Toplantıda açıklanan bildirgede, bölgesel istikrar için somut öneriler de sıralandı. Buna göre:

• Ülkeler arası ortak politika üretimi için daimi ilmi komisyonlar kurulması
• Büyükelçiliklerde bilim ateşeliklerinin oluşturulması
• Araştırma kurumları arasında ortak fon mekanizmalarının geliştirilmesi
• Üniversiteler arası iş birliklerinin artırılması
• Ortak veri havuzlarının kurulması
• Öğrenci değişim programlarının güçlendirilmesi
• Deprem, iklim ve enerji alanlarında ortak bilimsel çalışma grupları oluşturulması
• Savunma ve güvenlik teknolojilerinde ortak AR-GE ağlarının kurulması

Türkiye’ye uluslararası ilgi artıyor

Toplantıda yapılan değerlendirmelerde, Türkiye’nin uluslararası öğrenci ve akademisyenler için önemli bir merkez haline geldiği de vurgulandı. Bu potansiyelin sadece eğitim değil, aynı zamanda diplomatik ve kültürel etkiler oluşturduğuna dikkat çekildi.

Uluslararası öğrencilerin mezuniyet sonrasında kendi ülkelerinde üst düzey görevlere gelerek Türkiye ile güçlü bağlar kurduğu ifade edilirken, bunun Türkiye’nin küresel etkisini artıran önemli bir unsur olduğu kaydedildi.

Hazırlanan bildirge, bilimsel bilginin diplomasiyle buluşturulması gerektiğine yönelik güçlü bir çağrı olarak değerlendirilirken, bölgesel istikrarın sağlanmasında yeni bir perspektif sunmayı hedefliyor.