Ağrı'nın Şakiro'su Bursa'da çay evine ilham oldu

Bursa’nın Orhangazi ilçesinde kültürel temalı yeni bir işletme kapılarını açtı. Ağrılı genç iş insanı Emrah Ay tarafından hayata geçirilen “Dengbêj Şakiro Çay Evi”, hem bir sosyal buluşma alanı hem de kültürel hafızaya gönderme yapan bir mekân olarak tasarlandı.

İşletmenin duvarlarında Dengbêj Şakiro’ya ait fotoğraflar ve görseller yer alıyor. Ayrıca işletmenin dış mekan tasarımında da Türk bayrağı ve Şakiro'nun fotoğrafları yer alıyor. Çay evinde günün her saatinde Şakiro’nun seslendirdiği kılamlar ve farklı dengbêj kayıtları dinletiliyor. Mekânın konsepti tamamen dengbêj kültürü üzerine kurulmuş durumda.

Dengbêj Şakiro Kimdir?

Gerçek adı Şakir Deniz olan Dengbêj Şakiro, 1936 yılında Ağrı’nın Eleşkirt ilçesine bağlı Navik köyünde dünyaya geldi. Kürtler arasında “Kewê Ribat” (Rabat Kekliği) ve “Şahê Dengbêjan” (Dengbêjlerin Şahı) unvanlarıyla anılan Şakiro, güçlü sesi ve yorumuyla dengbêjlik geleneğinin en tanınan isimlerinden biri oldu.

Dengbêjlik, Kürt kültüründe sözlü edebiyatın en önemli taşıyıcı unsurlarından biri olarak kabul ediliyor. Tarih, aşk, göç, savaş, yas ve toplumsal olaylar dengbêjlerin söylediği kılamlarla kuşaktan kuşağa aktarılıyor. Şakiro da seslendirdiği çok sayıda kılamla bu geleneğin yaygınlaşmasına ve kayıt altına alınmasına katkı sağladı.

Sanatçı, hayatının son 10 yılını İzmir’de geçirdi ve 1996 yılında burada hayatını kaybetti. Mezarı İzmir Merkez Mezarlığı’nda bulunuyor. Ailesi ve sevenleri tarafından her yıl anılmaya devam ediyor.

Ağrı İçin Neden Önemli?

Dengbêj Şakiro’nun doğum yeri olan Ağrı’nın Eleşkirt ilçesi, onun kültürel kimliğinin şekillendiği coğrafya olarak öne çıkıyor. Bölgenin sözlü anlatım geleneği, dengbêjlik kültürünün güçlü şekilde yaşatıldığı alanlardan biri olarak biliniyor. Bu nedenle Şakiro, yalnızca Kürt sözlü edebiyatı açısından değil, Ağrı’nın kültürel tarihi açısından da önemli bir isim olarak değerlendiriliyor.

Dengbêjlik geleneği, Kürt kültüründe tarihî olayların, toplumsal hafızanın, aşkların ve göçlerin sözlü anlatımla aktarılmasını sağlayan önemli bir kültürel miras niteliği taşıyor. Şakiro’nun seslendirdiği kılamlar, bu geleneğin kayıt altına alınmasında etkili oldu.

Ağrı doğumlu bir girişimcinin Bursa’da bu isimle bir işletme açması, memleket kültürünü farklı şehirlerde yaşatma girişimi olarak değerlendiriliyor. Orhangazi’de açılan çay evi, özellikle bölgedeki Kürt vatandaşlar için kültürel bir buluşma noktası olma özelliği taşıyor.

Bursa’da yaşayan Ağrılı vatandaşlardan İslam Kaya ise çay eviyle ilgili olarak:

“Böylesine anlamlı bir mekânın Bursa’da hizmet veriyor olması bizleri mutlu ediyor. Kültürümüzü yaşatan ve bizleri bir araya getiren bu tür yerler birlik ve beraberliğimizi güçlendiriyor. Emrah Ay'a teşekkür ediyoruz” ifadelerini kullandı.