Ağrı Dağı Aktif Volkan mı? Son Hareketlilik 1840'ta Kaydedildi
Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğünün (MTA) tanımına göre son 10 bin yılda püskürme yapmış volkanlar aktif kabul ediliyor. Ağrı Dağı da bu tanıma giren volkanlar arasında. Uluslararası kayıtlarda ise dağ 'uyuyan' volkan olarak sınıflandırılıyor.
Haberin Özeti
- • MTA'ya göre son 10 bin yılda püskürmüş volkanlar aktif sayılıyor.
- • Ağrı Dağı'nda MÖ 2500-2400 ve MÖ 550 yıllarına ait püskürmeler belgelenmiş durumda.
- • Dağın kayıtlara geçen son hareketliliği 1840'taki freatik patlama.
Türkiye'nin en yüksek dağı Ağrı Dağı, aynı zamanda ülkenin en büyük volkanik yapılarından biri. Peki Ağrı Dağı hâlâ aktif bir volkan mı?
Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğünün (MTA) kullandığı tanıma göre son 10 bin yıl içinde püskürme yapmış volkanlar aktif kabul ediliyor. MTA verilerine dayanan haberlerde, dünyadaki yaklaşık 1.400 aktif volkandan 10'unun Türkiye'de bulunduğu belirtiliyor. Ağrı Dağı da bu tanıma giren volkanlar arasında yer alıyor.
Püskürme geçmişi
Uluslararası volkan kayıtlarına göre Ağrı Dağı'nda Holosen döneminde, MÖ 2500-2400 ve MÖ 550 yıllarında püskürmeler yaşandığı belgelenmiş durumda. MS 1450 ve 1783 yıllarında da püskürme olmuş olabileceği değerlendiriliyor. Dağdaki volkanik kayaçların yaşının 1,5 milyon yıl ile 20 bin yıl arasında değiştiği hesaplanıyor.
Kayıtlara geçen son olay ise 2 Temmuz 1840'ta dağın kuzey yamacında yaşanan freatik (buhar kaynaklı) patlama. Bu olaydan sonra dağda bilinen bir püskürme yaşanmadı. Bu nedenle uluslararası kaynaklar Ağrı Dağı'nı "uyuyan" (dormant) volkan olarak sınıflandırıyor.
İki koniden oluşan stratovolkan
Ağrı Dağı, andezit ve bazalt lavlarından oluşmuş, Büyük Ağrı ve Küçük Ağrı olmak üzere iki koniye sahip bir stratovolkan. Büyük Ağrı'nın yüksekliği 5.137 metre, Küçük Ağrı'nınki ise yaklaşık 3.896 metre.
MTA verilerine dayanan haberlerde, Ağrı Dağı'nın 100 kilometrelik çevresinde yaklaşık 2,8 milyon kişinin yaşadığı belirtiliyor. Bölgedeki diğer volkanik dağlar arasında Tendürek Dağı da bulunuyor.
Fotoğraf: NASA/JSC / Wikimedia Commons (Public domain)
Bakmadan Geçme
