Yapay zekâ sahte faturayı daha kesilmeden yakalıyor
Sahte fatura düzenleyenler için kaçış kapıları kapanıyor. Yapay zekâ destekli KAŞİF sistemi, milyonlarca mükellefi her gün analiz ederek naylon faturayı daha oluştuğu anda tespit ediyor.
Kayıt dışı ekonomiyle mücadelede dijitalleşmeyi hızlandıran Hazine ve Maliye Bakanlığı, sahte fatura düzenleyenlere karşı yapay zekâ destekli yeni bir dönemi başlattı. Kamuoyunda “naylon fatura” olarak bilinen sahte belge düzenlemelerini hedef alan KAŞİF adlı analiz sistemi, artık günlük bazda milyonlarca mükellefi tarıyor.
Gelir İdaresi Başkanlığı bünyesinde geliştirilen bu yeni uygulama, klasik kural tabanlı denetimlerin ötesine geçerek makine öğrenmesi temelli bir yapı sunuyor. Önceden tanımlanmış kurallara bağlı kalmadan çalışan KAŞİF, büyük veri havuzlarını analiz ediyor, mükellef davranışlarındaki ani değişimleri kendiliğinden algılıyor ve riskli işlemleri otomatik olarak işaretliyor.
Gelişmiş altyapısıyla onlarca terabayt veriyi inceleyebilen sistem, yaklaşık 4 milyon mükellefi her gün mercek altına alıyor. Fatura hareketlerinden ithalat ve ihracat kayıtlarına, çalışan sayısından üretim kapasitesine kadar çok sayıda veri başlığı eş zamanlı değerlendiriliyor. Böylece sahte belge düzenleyen ya da haksız vergi iadesi talep eden mükellefler hızlı ve isabetli şekilde belirleniyor.
Uygulamanın devreye alınmasının hemen ardından dikkat çekici sonuçlar elde edildi. Hiçbir mal alımı bulunmamasına rağmen faaliyete başladığı gün fatura kesen şirketler, kısa sürede milyonlarca liralık sahte işlem yapan yeni kurulan firmalar ve çalışanlar adına kurulan paravan şirket ağları aynı gün içinde tespit edildi. Son aylarda kurulan binlerce şirketin yüz milyarlarca liralık fatura düzenlemesine rağmen gerçek bir ticari faaliyeti olmadığı belirlendi.
Riskli görülen mükellefler doğrudan vergi incelemesine sevk edilirken, bağlı bulundukları vergi daireleri de bilgilendiriliyor. Yapılan yoklamalar ve değerlendirmeler sonucunda, yalnızca sahte belge düzenlemek amacıyla kurulduğu anlaşılan şirketlerin mükellefiyet kayıtları kapatılıyor.
Yetkililer, yapay zekâ destekli bu sistemle birlikte kayıt dışı ekonomiyle mücadelenin çok daha güçlü hale geldiğini vurguluyor. Gelişen teknolojiler sayesinde artık şüpheli işlemler aylar sonra değil, gerçekleştiği anda tespit ediliyor. Bakanlık, tüm mükellefleri kayıt içinde kalmaya ve şeffaf şekilde faaliyet göstermeye çağırıyor.
Bakmadan Geçme
