Yapay zeka destekli robotlar savunma ve sağlıkta nasıl kullanılacak?

Orta Doğu Teknik Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren Robotik ve Yapay Zeka Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi (ROMER), yapay zeka teknolojileriyle donatılmış insansı robotlar ve robot köpeklerle dikkat çekiyor. Merkezde yürütülen çalışmalar kapsamında geliştirilen bu robotların, insan-makine etkileşimini güçlendirmeye odaklandığı ve farklı sektörlerde aktif olarak kullanılmasının hedeflendiği belirtildi. ROMER’deki projelerde, yapay zeka algoritmalarıyla desteklenen insansı robotların çevresel algılama, öğrenme ve etkileşim yeteneklerinin ileri seviyelere taşınması amaçlanıyor.

Geliştirilen robotların; eğitimden sağlığa, savunma sanayinden hizmet sektörüne kadar geniş bir kullanım alanına sahip olması planlanıyor. Yapılan açıklamalarda, robotların insan hareketlerini analiz edebildiği, sesli ve görsel komutlara yanıt verebildiği ve otonom karar alma yeteneklerinin sürekli geliştirildiği vurgulandı. Yapay zeka tabanlı sistemler sayesinde robotların farklı senaryolara uyum sağlayarak öğrenmeye devam edebildiği, bu yönüyle klasik robot teknolojilerinin ötesine geçildiği ifade edildi. ROMER’de ortaya konan insansı robot projelerinin, Türkiye’nin yerli ve milli teknoloji hedefleri açısından stratejik bir adım olduğu belirtilirken, önümüzdeki dönemde çalışmaların daha da ileri taşınmasının hedeflendiği kaydedildi.

Merkezde yürütülen projeler yalnızca dünya ile sınırlı değil. ROMER’de geliştirilen ve “Yeniçeri” isminden türetilerek ‘Çeri’ adı verilen mikrorowerların 2029 yılında Ay’a gönderilmesi planlanıyor. Projenin yürütücülerinden Görkem Güloğlu, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "Bu projenin amacı, 2029 yılında Çin’in göreviyle Ay’a 2 tane mikrorowerımız gidecek. Tamamen burada geliştirdiğimiz, burada ürettiğimiz ROMER Mühendisliğinde ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nin öz kaynaklarıyla ürettiğimiz 2 tane mikrorowerımızı, 2029 yılında Ay yüzeyinde görev yapmak üzere tasarlamaktayız. Öncelikle ileri teknoloji gelişimine, sağlık gelişimi konusunda çalışmalarımız oluyor. Dünyada ve uzayda çalışan robotik robotların arasında farklar var. Bunlar için ileri teknoloji ürünleri kullanmaktayız. Bu şekilde ülkemizde ileri seviyede, ileri teknoloji ürün çalışmaları yapmaktayız. Bu sayede insan gücü ve insan eğitimi sağlamaktayız. Bu yola 2024 yılında Çin Uzay Ajansı’nın açtığı bir çağrı ile çıktık. O çağrıya yanıt olarak bir projemizden bahsettik. Tüm dünyaya açılmış bir çağrıydı. Birçok ülkenin Avrupa’dan, Afrika’dan, Asya’dan başvurduğu bir çağrıydı. Bu çağrının sonucunda bizim iki tane mikrorowerımız aya gitmek üzere seçildi" ifadelerini kullandı.

ROMER’de geliştirilen projelerden biri olan ve Rex adı verilen platformun ise güvenlik alanında somut bir karşılık bulduğu açıklandı. Merkezin müdürü Erol Şahin, Rex’in Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine girdiğini belirterek, "ROMER, ODTÜ Robotik ve Yapay Zeka Çalışmaları’na ilişkin bir merkez. Birçok gelişmiş projelerin yürütüldüğü bir yer. İlgili hocalarla araştırma altyapısını sunan, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı desteğiyle kurulmuş olan bir merkez. Geçtiğimiz günlerde 5’inci yılımızı doldurduk. Şu anda da daha aktif olarak birçok projemizi yürütüyoruz. Projelerimiz aslında birçok değişik alanı kapsıyor. Sosyal medyada olan Mottiş’i görüyorsunuz. Mottiş aslında bizim 4 yıl boyunca çalıştığımız bir platform. Hazır bir platform. Onun üzerinde değişik hareket algoritmalarını tasarlıyoruz. Bir taraftan da özellikle endüstriyel ortaklarımızla beraber benzer platformların yazılımsal gelişimini de yapıyoruz. Orada insansı bir robotu görüyoruz. Benzer konuları çalışmak üzere o da yeni alındı. 3’üncü bir platformumuz daha var. O da Rex diye bir platform. Bu da akademideki bir hocamızın geliştirdiği bir platform. Geçtiğimiz yıl içinde esasında ürünleşti ve TSK’nın envanterine girdi. Yaptığımız çalışmalar, projeler esasında çok değişik alanları kapsıyor" dedi.

ROMER’de yürütülen bu çalışmalar, Türkiye’nin robotik ve yapay zeka alanında sadece bugünü değil, geleceği de şekillendirmeye aday olduğunu ortaya koyuyor.