Vergi radarına takılan milyarlar: Tarihin en yüksek matrah farkı
Vergi denetimleri geçen yıl tarihi seviyelere ulaştı. Kayıt dışı bırakılan yüz milyarlarca liralık kazanç tespit edilirken, denetim oranları, gönüllü uyum ve tahakkuk rakamları tüm zamanların zirvesini gördü.
Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Vergi Denetim Kurulu’nun yürüttüğü çalışmalar, 2025 yılında kayıt dışı ekonomiyle mücadelede önemli sonuçlar ortaya koydu. Yapılan denetimler sonucunda, mükelleflerin beyan dışı bıraktığı toplam 748 milyar liralık matrah farkı tespit edilerek bugüne kadar ulaşılan en yüksek seviyeye çıkıldı.
Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı, inceleme, izaha davet, gözetim ve teftiş gibi denetim yöntemlerini eş zamanlı ve birbirini tamamlayacak şekilde uyguladı. Bu kapsamlı yaklaşım sayesinde yalnızca matrah farkı değil, vergi ve ceza tutarlarında da rekor seviyelere ulaşıldı. Geçen yıl itibarıyla toplam 294 milyar liralık vergi ve ceza hesaplandı.
Denetimlerin yaygınlığı da dikkat çekti. 2024 yılında mükelleflerin yüzde 2,91’i denetlenmişken, bu oran bir yıl içinde yüzde 6,72’ye yükseldi. Özellikle büyük ve orta ölçekli işletmelere odaklanan incelemelerde, yaklaşık 469 milyar liralık matrah farkı üzerinden 101,6 milyar lira vergi ve 172,6 milyar lira ceza hesaplandı. Tespit edilen farkın büyük bölümünün, tahsil kabiliyeti yüksek ve sahte belge dışındaki işlemlerden kaynaklandığı belirtildi.
Denetimlerde dikkat çeken bir diğer unsur ise daha önce incelenmemiş mükelleflere ağırlık verilmesi oldu. İncelemeye alınan her dört mükelleften üçünün, geriye dönük beş yıl içinde ilk kez denetlendiği kaydedildi. Bu sayede denetim yükünün daha dengeli dağıtılması hedeflendi.
İzaha davet uygulaması da geçen yıl önemli bir ivme kazandı. İzaha çağrılan mükellef sayısı üç katına çıkarak 51 bini aşarken, bu yöntemle sağlanan matrah artışı 86,8 milyar lirayı geçti. Tahakkuk eden vergi tutarı ise 6,3 milyar liranın üzerine çıkarak bu alanda da rekor kırdı.
Yeni devreye alınan gözetim ve uyum programları kapsamında 135 bin mükellefe ulaşıldı. Vergi müfettişlerinin yönlendirmeleri ve mükelleflerin gönüllü beyanları sonucunda, vergi matrahında 136,8 milyar liralık artış sağlandı. Ayrıca ülke genelinde yürütülen teftiş çalışmalarıyla on binlerce mükellefin düzeltme beyannamesi vermesi sağlanırken, fiili envanter sayımları da aralıksız sürdürüldü.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, elde edilen sonuçların vergi denetimlerinde yeni bir döneme işaret ettiğini vurgulayarak, teknoloji ve risk odaklı analizlerle gönüllü uyumu artıran bir yaklaşımı sürdüreceklerini ifade etti. Kayıt dışılıkla mücadelenin kararlılıkla devam edeceğini belirten Şimşek, denetim süreçlerinde rehberlik ve önleyici mekanizmaların daha da güçlendirileceğini kaydetti.
Bakmadan Geçme
