Van'ın kırsalında kış gecelerini ısıtan asırlık gelenek
Van'ın Muradiye ilçesine bağlı Kemerköprü Mahallesi'nde yaşatılan köse-gelin geleneği, eğlenceyle yardımlaşmayı bir araya getirerek hem kültürel mirası koruyor hem de ihtiyaç sahiplerine umut oluyor.
Van’ın kırsal mahallelerinden biri olan Kemerköprü’de, unutulmaya yüz tutmuş köy seyirlik oyunlarından köse-gelin yeniden hayat buluyor. Yöre halkı, özellikle kış aylarında oynanan bu gelenekle hem uzun geceleri neşelendiriyor hem de mahalle dayanışmasını güçlendiriyor.
Ot ve yünden yapılan ilginç kostümünü giyen “köse”, eşiyle birlikte mahalledeki evleri tek tek dolaşıyor. Bu ziyaretler sırasında un, şeker, yağ, bakliyat gibi temel gıda ürünleri ile para toplanıyor. Oyunun en eğlenceli anlarından biri ise mahalle sakinlerinin, köse ve eşinin topladıklarını kaçırmaya çalıştığı anlar oluyor. Ortaya çıkan kovalamaca ve şakalaşmalar, geleneği adeta bir şenlik havasına büründürüyor.
Gecenin sonunda toplanan tüm ürünler ve yardımlar, mahalledeki ihtiyaç sahibi ailelere dağıtılıyor. Böylece köse-gelin yalnızca bir oyun değil, paylaşma kültürünün canlı bir örneği olarak öne çıkıyor.
Mahalle muhtarı Sabri Ebrem, bu geleneğin atalarından miras kaldığını belirterek, köse-gelinin köy halkını bir arada tutan önemli bir değer olduğunu vurguluyor. Ona göre bu oyun, eğlencenin ötesinde, köylüler arasındaki bağlılığı ve yardımlaşma ruhunu güçlendiriyor.
Öte yandan köse-gelin geleneğini yüksek lisans tezine konu eden ve Aydın’ın Kuyucak ilçesinde görev yapan öğretmen Demet Kara da Muradiye’ye gelerek etkinliği yerinde izledi. Kara, Anadolu’nun birçok yerinde kaybolmaya başlayan köy seyirlik oyunlarının burada hâlâ yaşatılmasının son derece kıymetli olduğunu ifade ediyor. Şehir hayatında unutulan komşuluk ilişkilerinin, bu mahallede hâlâ canlı olmasının kendisini etkilediğini dile getiriyor.
Kemerköprü Mahallesi’nde kapı kapı dolaşarak oynanan köse-gelin, Van’da kültürel mirasın sadece anlatılmadığını, yaşatıldığını da gözler önüne seriyor.
Bakmadan Geçme
