TÜİK Sağlık Modülü 2025: Hanelerin Yarısı Sağlık Harcamalarını 'Yük' Olarak Görüyor

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ait “Sağlık Modülü” sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan verilere göre, Türkiye’de doktor muayene ve tedavi harcamaları hanelerin yüzde 6,1’i için ciddi bir mali yük oluştururken, yüzde 50,2’si için kısmi yük anlamına geliyor. Hanelerin yüzde 40,9’u ise bu harcamaların bütçelerine yük getirmediğini belirtiyor.

Diş muayenesi ve tedavi giderleri de benzer bir tablo ortaya koydu. Hanelerin yüzde 5,3’ü bu harcamaları “çok yük”, yüzde 37,2’si ise “biraz yük” olarak değerlendirirken, yüzde 28,9’u herhangi bir mali baskı hissetmediğini ifade etti. İlaç harcamalarında ise yüzde 5’lik kesim ciddi yük hissettiğini, yüzde 50,9’luk kesim ise kısmi yük yaşadığını bildirdi. Buna karşılık hanelerin yüzde 44’ü ilaç giderlerinin bütçelerini zorlamadığını dile getirdi.

Son 12 aylık dönemde hanelerin yüzde 2,7’sinin doktor muayenesi veya tedavisi için, yüzde 28,6’sının diş sağlığı hizmetleri için, yüzde 0,1’inin ise ilaç için harcama yapmadığı tespit edildi. Veriler, özellikle diş sağlığı hizmetlerinde harcama yapmayanların oranının dikkat çekici seviyede olduğunu gösteriyor.

Gelir gruplarına göre incelendiğinde, diş muayenesi ve tedavisine harcama yapmama oranı en düşük gelir grubunda yüzde 45,4’e kadar çıkıyor. Gelir seviyesi yükseldikçe bu oran kademeli olarak düşüyor ve en yüksek gelir grubunda yüzde 25,5’e geriliyor. En düşük gelir grubundaki hanelerin yüzde 62,9’u doktor muayene ve tedavi giderlerini yük olarak görürken, aynı oran en yüksek gelir grubunda belirgin şekilde azalıyor. Yüksek gelir grubundaki hanelerin yüzde 53’ü doktor harcamalarının bütçelerine yük getirmediğini ifade ediyor.

Çalışma hayatına ilişkin veriler de dikkat çekiyor. 15 yaş ve üzerindeki çalışanların yüzde 29,4’ü çoğunlukla oturarak çalışırken, yüzde 45,5’i ayakta, yüzde 18,7’si yürüyerek ya da orta düzey fiziksel aktiviteyle, yüzde 6,4’ü ise ağır iş koşullarında çalışıyor. Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olmayan bireylerin yüzde 31,7’si oturarak çalışırken, risk altındaki bireylerde bu oran yüzde 17,2’ye düşüyor. Buna karşılık ağır işte çalışanların oranı risk altındaki grupta daha yüksek seviyede bulunuyor.

Fiziksel aktivite alışkanlıkları incelendiğinde ise toplumun önemli bir bölümünün hareketsiz bir yaşam sürdüğü görülüyor. 15 yaş ve üzerindeki bireylerin yüzde 63,3’ü olağan bir haftada en az 10 dakika süren düzenli fiziksel aktivite ya da boş zaman egzersizi yapmadığını belirtiyor.

Sağlık durumuna ilişkin değerlendirmelerde ise bireylerin büyük çoğunluğu iletişim, öz bakım ve işitme gibi temel fonksiyonlarda sorun yaşamadığını ifade etti. Ancak en fazla zorlanılan alanlar görme, yürüme ve hatırlama olarak öne çıktı. Öz bakım, yürüme ve hatırlama faaliyetlerini tamamen yapamadığını belirtenlerin oranı ise oldukça düşük seviyede kaldı.

TÜİK’in 2025 Sağlık Modülü verileri, Türkiye’de sağlık harcamalarının özellikle düşük gelir grupları üzerinde daha belirgin bir baskı oluşturduğunu ve toplumun önemli bir kısmının fiziksel aktivite açısından yetersiz bir yaşam tarzı benimsediğini ortaya koyuyor. Açıklanan istatistikler, hem sağlık ekonomisi hem de toplum sağlığı açısından dikkatle değerlendirilmesi gereken önemli göstergeler sunuyor.