Trafik cezalarında yeni dönem başlıyor: TBMM'den sert düzenleme!

TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaşan Karayolları Trafik Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile trafik güvenliğine ilişkin çok sayıda başlıkta yeni kurallar ve yaptırımlar getirildi. Düzenlemeyle, otoyollardan sorumlu birimlerde görevli trafik zabıtasının, sorumluluk sahasıyla sınırlı olmak üzere İçişleri Bakanının uygun görmesi halinde genel zabıta olarak da görevlendirilebilmesi hükme bağlandı. Trafik zabıtasının bulunmadığı veya yetersiz kaldığı yerlerde ise genel zabıtanın, mevzuatta belirtilen usul ve esaslara uygun şekilde trafiği düzenleme ve trafik suçlarına el koyma yetkisi olacağı belirtildi.

Kanun kapsamında, elektronik ortamda tescili mümkün araçlar için satış tarihinden itibaren 3 iş günü içinde tescil zorunluluğu getirildi. Araç sahibinin vefatı halinde mirasçıların, vefat tarihinden itibaren 90 gün içinde tescil kuruluşuna başvurup adlarına tescil belgesi almaları hükme bağlandı. Süresi sonunda mirasçılar adına tescil edilmeden kara yoluna çıkarıldığı tespit edilen araçların sürücüsüne 3 bin lira idari para cezası uygulanacak ve araç, mirasçılar adına tescil edilinceye kadar trafikten menedilecek.

Tescil belgesi ve tescil plakası alınmadan kara yollarına çıkarılan araçlar ile hurdaya çıkarıldığı halde kullanılan araçlara ilişkin cezalar da artırıldı; bu fiillerde sürücülere 46 bin lira idari para cezası öngörüldü. Plaka konusunda ise yönetmelikte belirtilen nitelik veya ölçülere aykırı plaka takan ya da öngörülen sayıda plaka takmayan sürücülere 4 bin lira ceza verilecek ve araç, plaka uygun hale getirilene kadar trafikten menedilecek. Plakada, farklı okunmasına veya okunamamasına bilerek neden olacak şekilde değişiklik yapılması halinde ceza 140 bin lira olarak belirlendi; araç 30 gün trafikten menedilecek. Aynı fiilin bir yıl içinde iki veya daha fazla tekrarı halinde her seferinde 280 bin lira ceza uygulanabilecek ve men süresi 60 güne çıkabilecek.

Tescilli aracın plakasız kullanılması halinde 46 bin lira ceza, ehliyetin 30 gün geri alınması ve aracın 30 gün trafikten men edilmesi öngörüldü. Bu ihlalin bir yıl içinde iki veya daha fazla tekrarı halinde ise her seferinde 140 bin lira ceza, ehliyetin 60 gün geri alınması ve aracın 60 gün trafikten men edilmesi hükme bağlandı. Başka araca ait plaka, plaka basım kuruluşu tarafından verilmemiş plaka, tescil kaydı bulunmayan plaka veya sahte plaka takan/kullananlara 140 bin lira ceza, ehliyete 30 gün el koyma ve 30 gün trafikten men yaptırımı getirildi. Tekrarında ceza 280 bin liraya yükselirken, ayrıca “Resmi belgede sahtecilik” kapsamında adli süreç işletileceği belirtildi.

Takograf, taksimetre ve hız sınırlayıcılara müdahale edilerek yanlış veri üretecek hale getirilmesi veya bu durumdaki cihazların kullanılması yasaklandı. Takograf ve hız sınırlayıcı bulundurmayan ve kullanmayanlara 75’er bin lira; taksi hizmeti veren otomobillerde taksimetre bulundurmayan ve kullanmayanlara 46 bin lira idari para cezası verileceği kayda geçti. Mevzuata aykırı teknik değişiklik yapılması halinde işletene 5 bin lira ceza ve araç uygun hale getirilene kadar trafikten men yaptırımı düzenlendi; gürültü çıkaracak nitelikte değişikliklerde sürücüye ayrıca 16 bin lira ceza, 30 gün men ve men süresi sonunda uygunluk sağlanmadan teslim etmeme hükmü getirildi.

Ehliyetsiz araç kullananlara 40 bin lira, ehliyeti geçici/tedbiren geri alınmış ya da iptal edilmiş olmasına rağmen araç kullananlara 200 bin lira ceza öngörüldü. Trafikte “saldırgan sürüş” olarak nitelendirilen bazı eylemler de yeni yaptırımlarla karşılık buldu. Trafiği aksatacak şekilde art arda şerit değiştirme, otoyolda veya bölünmüş yolda ters istikamette sürme, konvoy veya münferit halde trafiği kısmen ya da tamamen engelleyecek biçimde yol üzerinde durdurma gibi hallerde 90 bin lira ceza, ehliyete 60 gün el koyma ve araca 30 gün trafikten men yaptırımı düzenlendi. Trafikte saldırı amacıyla başka aracı ısrarla takip eden veya bu amaçla araçtan inen sürücülere 180 bin lira ceza, ehliyete 60 gün el koyma ve 30 gün men uygulanabilecek. Bu kapsamda ehliyet iadesi için psikoteknik değerlendirme şartı da getirildi.

Kırmızı ışık ihlallerinde cezalar kademeli olarak artırıldı. Bir yıl içinde ikinci ihlalde 10 bin, üçüncüde 15 bin, dördüncüde 20 bin, beşincide 30 bin, altıncıda 80 bin lira ceza uygulanacak. Kırmızı ışık ihlaliyle kazaya sebebiyet verenlerin ehliyetine 60 gün el konulacak; bir yıl içinde 3’üncü ihlalde 30 gün, 4’üncüde 60 gün, 5’inci de 90 gün geri alma uygulanacak, 6’ncı ihlalde ehliyet iptal edilecek. Alkol sınırının üzerinde araç kullananlarda ceza 25 bin liraya yükseltildi; tekrarında 50 bin lira, üçüncü ve daha fazla tekrarda 150 bin lira ceza öngörüldü. Uyuşturucu/uyarıcı madde aldığı tespit edilenlere 150 bin lira ceza ve ehliyet iptali düzenlendi; ölçüm yaptırmayanlara da 150 bin lira ceza ve 5 yıl ehliyete el koyma hükmü getirildi.

Genel Kuruldaki görüşmelerde TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, düzenlemenin gerekçesine ilişkin şu ifadeleri kullandı: “Bu teklif hazırlanırken milletimizin vicdanında derin yaralar açan yaralanmalı ve ölümlü kazalardan hareket edilmiştir. Her kazanın geride bir aileyi, yarım kalan hayatları ve telafisi mümkün olmayan acıları bıraktığı gerçeği esas alınmıştır. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan tarafından ilan edilen 2021-2030 Karayolu Trafik Güvenliği Strateji Belgesi ile temel hedefimiz trafik kazalarındaki can kayıplarını ve ağır yaralanmaları yarı yarıya azaltarak nihayetinde sıfır can kaybı vizyonuna ulaşmaktır. Bugün görüştüğümüz teklifin yasalaşmasıyla birlikte gerek trafik güvenliği eylem planlarında gerekse Yargı Reformu Strateji Belgesi'nde yer alan hedeflerin büyük bir kısmını hayata geçirmiş olacağız.”