Teşvik politikaları Japon yenini nereye sürükler?

Japonya’da siyasi takvim yeniden şekillenebilir. Başbakan Takaiçi Sanae’nin hükümetin meclisteki gücünü artırmak amacıyla erken seçim seçeneğini değerlendirdiğine yönelik haberler, Asya piyasalarının ana gündem maddeleri arasına girdi. Bu beklenti, ekonomi politikalarının yönü ve para politikasının geleceği konusunda da yeni tartışmaları beraberinde getirdi.

Takaiçi’nin geçen yıl ekim ayında başbakanlık koltuğuna oturmasının ardından izlediği genişlemeci maliye politikası, Japon ekonomisinin seyrinde belirleyici olmaya başladı. Eski Başbakan Abe Şinzo’nun siyasi çizgisinden gelen Takaiçi, büyümeyi desteklemek için kamu harcamalarının artırılmasını savunurken, faiz artışlarına mesafeli duruşuyla dikkat çekiyor.

Bu yaklaşım, bir yandan ekonomik daralmaya karşı destekleyici görülürken, diğer yandan enflasyonist baskıların artabileceği ve kamu borcunun daha da yükselebileceği endişelerini gündeme taşıyor. Özellikle Japonya Merkez Bankası’nın atacağı adımlar üzerinde hükümetin dolaylı baskı kurabileceği yorumları öne çıkıyor.

Son kulis bilgilerine göre Takaiçi’nin, 23 Ocak’ta başlayacak parlamento oturumunun hemen başında Temsilciler Meclisi’ni feshetmeyi değerlendirdiği konuşuluyor. Böyle bir adım atılması halinde, seçim kampanyalarının kısa süre içinde başlaması ve Japon seçmeninin şubat ayı içinde sandık başına gitmesi mümkün görünüyor.

Hükümetin geçen yıl kasım ayında onayladığı 21,3 trilyon yenlik ekonomik teşvik paketi, Takaiçi döneminin en dikkat çekici hamlelerinden biri olmuştu. Bu karar, mali disiplinin gevşeyebileceği yönünde eleştirileri de beraberinde getirmişti. Erken seçimle birlikte daha güçlü bir parlamento çoğunluğu sağlanması, yeni teşvik paketlerinin önünü açabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Siyasi beklentiler piyasalarda da yankı buldu. Japonya’da artan risk iştahı hisse senetlerini yukarı taşırken, Nikkei 225 tarihi zirvelerini test etti. Aynı dönemde yenin dolar karşısında değer kaybetmesi, kurda olası müdahale ihtimallerini yeniden gündeme getirdi.

Analistler, dolar/yen paritesinin 160 seviyesini aşması halinde yetkililerin devreye girebileceğini, böyle bir senaryonun ise BoJ’un faiz artırımlarını ertelemesine yol açabileceğini öngörüyor.

Piyasa uzmanlarına göre Takaiçi’nin kamuoyu desteğinin görece yüksek olması, erken seçim ihtimalini güçlendiriyor. Son yıllarda oy kaybı yaşayan iktidar bloğunun, mevcut siyasi konjonktürü avantaja çevirmek istediği belirtiliyor. Daha güçlü bir meclis aritmetiği, hem parti içi muhalefeti zayıflatabilir hem de Takaiçi’nin sert dış politika söylemleri ile genişlemeci maliye politikasını seçmen onayıyla pekiştirmesine olanak tanıyabilir.

Uzmanlar, uzun süreli bir Takaiçi iktidarının Japonya ekonomisinde para ve maliye politikaları arasındaki dengenin daha da hassas hale gelmesine neden olabileceğine dikkat çekiyor. Artan teşvikler, yükselen enflasyon beklentileri ve tahvil piyasasında oluşabilecek baskılar, önümüzdeki dönemde Japonya ekonomisinin en önemli sınav başlıkları arasında yer alıyor.