Tek bir diş eksikliği vücudu nasıl etkiliyor?

Diş kaybı çoğu zaman yalnızca estetik bir problem ya da çiğneme zorluğu olarak değerlendirilse de, uzmanlar bu durumun çok daha geniş bir etki alanına sahip olduğuna dikkat çekiyor. Bahçeşehir Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi Protetik Diş Tedavisi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Serra Oğuz Ahmet, tedavi edilmeyen diş eksikliklerinin çene kemiğinden duruş bozukluğuna, yüz görünümünden sindirim sistemine kadar birçok sağlık sorununu beraberinde getirdiğini vurguladı.

Bilimsel verilerin, diş çekimini takip eden ilk 6 ila 12 ay içinde çene kemiğinde yüzde 25 ile 40 arasında kemik kaybı yaşanabildiğini gösterdiğini belirten Ahmet, bu sürecin yüzün alt bölümünde çökmelere ve yüz oranlarında belirgin değişimlere yol açabildiğini ifade etti. Dişlerin yalnızca çiğneme değil, yüzün doğal destek yapısını da oluşturduğunu söyleyen Ahmet, tek bir diş kaybının bile çiğneme sistemindeki hassas dengeyi bozabildiğini dile getirdi.

Diş eksikliğinin çiğneme kaslarının yeterince çalışmamasına neden olduğunu aktaran Ahmet, bu durumun zamanla kas zayıflığına, ağız çevresinde kırışıklıkların artmasına, dudak ve yanakların içe doğru çekilmesine yol açtığını belirtti. Alt yüz yüksekliğinin azalması ve çene hattının belirginliğini kaybetmesiyle birlikte kişilerin aynaya baktıklarında kendilerini daha yorgun ve çökmüş hissettiklerini söyleyen Ahmet, bu değişimlerin bireyi kronolojik yaşından 5 ila 10 yıl daha yaşlı gösterebildiğine dikkat çekti.

Diş kayıplarının etkisinin yalnızca yüzle sınırlı kalmadığını ifade eden Ahmet, çiğneme sisteminin çene eklemi, boyun, omuzlar ve omurga ile doğrudan ilişkili olduğunu belirtti. Eksik dişler nedeniyle çiğnemenin tek taraflı yapılmasının çene eklemine aşırı yük bindirdiğini, bunun da eklem ağrıları, kilitlenme, boyun ve omuz kaslarında gerginlik gibi sorunlara zemin hazırladığını söyledi. Uzun süreli diş eksikliği bulunan bireylerde baş ağrıları ve duruş bozukluklarının daha sık görüldüğünü de ekledi.

Çiğnemenin beynin motor ve duyusal alanlarını aktif tutan önemli bir fonksiyon olduğuna değinen Ahmet, diş eksikliği nedeniyle çiğneme azaldığında beynin de bu duruma uyum sağlamaya çalıştığını ifade etti. Sert gıdalardan kaçınma, beslenme alışkanlıklarının değişmesi ve yemek yerken çabuk yorulma gibi durumların da bu sürecin doğal sonucu olduğunu belirtti.

Tedavinin geciktirilmemesi gerektiğinin altını çizen Ahmet, özellikle implant destekli protetik tedavilerin çene kemiğini koruyarak kemik kaybını yavaşlattığını ve yüzün doğal destek yapısının korunmasına katkı sağladığını söyledi. Zamanında yapılan tedavilerle çiğneme fonksiyonunun yeniden kazanıldığını, çene eklemi üzerindeki yüklerin dengelendiğini ve vücut genelindeki kas dengesizliklerinin azaldığını belirten Ahmet, “Diş kaybı sonrası ‘sonra yaptırırım’ düşüncesi, ileride hem sağlık sorunlarını artırıyor hem de tedavi seçeneklerini kısıtlıyor” uyarısında bulundu.