• Haberler
  • Ağrı
  • Taşlıçay rehberi: Balık Gölü'nün büyük bölümünü barındıran, Murat kıyısındaki ilçe

Taşlıçay rehberi: Balık Gölü'nün büyük bölümünü barındıran, Murat kıyısındaki ilçe

Ağrı ile Doğubayazıt arasında, Türkiye-İran transit yolu üzerinde ve Murat Nehri'nin kıyısında kurulan Taşlıçay Türkiye'nin en yüksek göllerinden Balık Gölü'nün üçte ikisini, 3 bin 510 metrelik Muratbaşı zirvesini ve geniş yaylalarını sınırları içinde barındırıyor. İlçenin tarihini, coğrafyasını ve öne çıkan değerlerini derledik.

WhatsApp

AĞRI KARAKÖSE HABER WhatsApp Kanalını Takip Et

En güncel haberler için bizi WhatsApp kanalımızdan takip edin!

WhatsApp TAKİP ET

Haberin Özeti

  • • Taşlıçay, 1954’te ilçe olan ve 2025 itibarıyla 17 bin 431 nüfusa sahip bir Ağrı ilçesidir.
  • • İlçe, Türkiye-İran transit yolu üzerinde, Murat Nehri’nin kuzey kıyısında kuruludur ve Ağrı’ya 32 kilometre uzaklıktadır.
  • • İlçenin en yüksek noktası, Aladağ üzerindeki 3 bin 510 metrelik Koçbaşı (Muratbaşı) tepesidir.
  • • Türkiye’nin en yüksek göllerinden Balık Gölü’nün üçte ikisi Taşlıçay sınırları içinde yer alır.

Rakamlarla Taşlıçay

Nüfus (2025) 17431 kişi
Yüzölçümü 822 km²
En yüksek nokta (Koçbaşı) 3510 metre

Kaynaklar: Ağrı Valiliği - ÇŞİDB Ağrı İl Müdürlüğü

Taşlıçay, Ağrı il merkezi ile Doğubayazıt arasında, Türkiye’yi İran’a bağlayan tarihi transit yol üzerinde yer alan bir ilçe. Murat Nehri’nin kuzey kıyısında kurulu olan ilçe, volkanik dağlarla çevrili bir vadide, nehrin suladığı düzlükler üzerinde yayılıyor. Taşlıçay’ı özel kılan değerler ise sınırları içinde kalıyor: Türkiye’nin en yüksek göllerinden biri olan Balık Gölü’nün büyük bölümü, 3 bin 500 metreyi aşan Aladağ zirveleri ve yazın yeşile bürünen geniş yaylalar.

Bu rehberde Taşlıçay’ın tarihini, coğrafyasını, ekonomisini ve ilçenin öne çıkan değerlerini Ağrı Valiliği verileri ışığında ele alıyoruz.

Taşlıçay ilçesinin Ağrı haritasındaki konumu
Taşlıçay, Ağrı’nın orta kesiminde; doğusunda Diyadin ve Doğubayazıt, batısında Merkez ve Hamur bulunuyor — Harita: Batuhan duz / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Taşlıçay nerede, nüfusu kaç?

Ağrı Valiliği’ne göre Taşlıçay, Ağrı il merkezine 32 kilometre uzaklıkta. İlçenin doğusunda Diyadin ve Doğubayazıt, kuzeyinde Iğdır’ın Tuzluca ilçesi, batısında Ağrı Merkez ve Hamur, güneyinde ise Van’ın Erciş ilçesi bulunuyor. İlçe merkezinin deniz seviyesinden yüksekliği 1.660 metre.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Ağrı İl Müdürlüğü verilerine göre ilçenin yüzölçümü 822 kilometrekare; bu rakamla Taşlıçay, Ağrı’nın en küçük ilçesi. Ağrı Valiliği’nin 2025 verilerine göre ilçede 17 bin 431 kişi yaşıyor; nüfusun 8 bin 994’ü erkek, 8 bin 437’si kadın. Kaynaklara göre ilçe 37 köy ve 4 mahalleden oluşuyor.

MÖ 4000’den Cumhuriyet’e Taşlıçay’ın tarihi

Ağrı Valiliği’nin aktardığına göre Doğu Anadolu’da yapılan kazılar, bölgede MÖ 4000’den itibaren yoğun bir iskânın başladığını gösteriyor. Bölge sırasıyla Hurri-Mitanniler, Urartular, Kimmerler ve Sakaların, MS 1. yüzyıldan itibaren de Romalıların egemenliğine girdi. Bizans döneminde zaman zaman Sasani istilalarına uğrayan bölge, Hz. Osman’ın halifeliği döneminde, 645-646 yıllarında Arap ordularınca fethedildi. Emeviler ve Abbasiler döneminde yaklaşık 300 yıl Arap hâkimiyetinde kalan bölgeyi Bizanslılar 900’lü yıllarda yeniden ele geçirmeye başladı.

Valilik kaynaklarına göre Doğu Anadolu’ya Selçuklu akınları 1015’ten itibaren Çağrı Bey tarafından başlatıldı ve Selçuklular 1040’ta Ağrı bölgesini fethetti. 1243’ten sonra Moğolların hâkimiyetine geçen bölge, ardından Karakoyunlular, Akkoyunlular ve Safevilerin yönetimine girdi. Yavuz Sultan Selim döneminde, 1514 Çaldıran Zaferi ile Osmanlı topraklarına katıldı.

Taşlıçay, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Rus işgaline uğradı. 1917’de Rusların geri çekilmesinin ardından Ermeni işgaline sahne olan bölge, 14 Nisan 1918’de işgalden kurtarıldı.

Bucaktan ilçeye

Bugünkü Taşlıçay, uzun süre Diyadin ilçesine bağlı bir bucak olarak yönetildi. Valilik kayıtlarına göre ilçe, 1954’te 6324-6325 sayılı yasa ile kuruldu ve aynı yıl belediye teşkilatı oluşturuldu. İlçe merkezi olarak Aşağıtaşlıçay belirlendi.

Coğrafya: Murat vadisi ve volkanik dağlar

Ağrı Valiliği’ne göre ilin orta kesiminde yer alan Taşlıçay’ın kuzeyinde ve güneyinde yaklaşık 2 bin metre yükseklikte dağlar bulunuyor; bu iki dağlık kütle, ortada Murat vadisiyle birbirinden ayrılıyor. İlçe arazisi volkanik kökenli. İlçenin en yüksek noktası, güneydeki Aladağ üzerinde bulunan 3 bin 510 metrelik Koçbaşı (Muratbaşı) tepesi. Orta kesimdeki düzlükler ve Murat kıyıları, tarıma en elverişli alanları oluşturuyor.

Murat Nehri ve kolları

İlçenin en önemli akarsuyu, doğu-batı yönünde akan Murat Nehri. Valilik kaynaklarına göre Murat, Taşlıçay’da kuzey ve güneydeki dağlardan doğan Boti Çayı, Büyük Çay, Mirzehan Çayı, Kubik Çayı, Geldüş Suyu ve Didem Çayı ile besleniyor.

Yaylalar

Sinek ve Aladağ’ın yüksek kesimlerinde bulunan ve yazın sulak çayırlarla yeşillenen yaylalar, ilçenin en önemli hayvancılık alanları arasında yer alıyor. Kaynaklara göre Taşlıçay’da karasal iklim hâkim; yazlar sıcak, kışlar soğuk ve kar yağışlı geçiyor. Yüksek kesimlerde kar kalınlığı 1 metreyi bulabiliyor.

 

Taşlıçay’daki Balık Gölü
Balık Gölü, Türkiye’nin en yüksek gölleri arasında yer alıyor — Fotoğraf: Dervisarslan / Wikimedia Commons (Kamu malı)

 

Balık Gölü: Gölün üçte ikisi Taşlıçay’da

Taşlıçay’ın en değerli doğal varlığı kuşkusuz Balık Gölü. Ağrı Valiliği’ne göre Türkiye’nin en yüksek göllerinden biri olan Balık Gölü’nün üçte ikisi Taşlıçay ilçe sınırları içinde bulunuyor. Lav akıntılarının vadiyi kapatmasıyla oluşan göl, yüksek rakımı nedeniyle kış aylarında uzun süre buzla kaplı kalıyor. Gölün kalan bölümü Doğubayazıt sınırları içinde yer alıyor.

Balık Gölü panoraması
Balık Gölü’nün panoramik görünümü — Fotoğraf: Dervisarslan / Wikimedia Commons (Kamu malı)

Ekonomi ve el sanatları

Taşlıçay’da ekonomik faaliyetlerin ve halkın geçiminin temelini tarım ve hayvancılık oluşturuyor. Murat kıyısındaki düzlüklerde tahıl tarımı yapılırken yaylalar, büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık için geniş otlaklar sunuyor. İlçe, Doğubayazıt ve Ağrı merkezle birlikte kilim ve halı dokumacılığının yaygın olduğu yerler arasında da gösteriliyor.

Taşlıçay’a nasıl gidilir?

Taşlıçay, Ağrı-Doğubayazıt kara yolu üzerinde, Ağrı il merkezine 32 kilometre uzaklıkta. Ağrı’dan Doğubayazıt’a giden herkes ilçe merkezinden geçiyor. Bu nedenle Taşlıçay; Diyadin kaplıcaları, İshak Paşa Sarayı ve Ağrı Dağı gibi bölgenin önemli noktalarına uzanan bir rotanın doğal bir durağı. En yakın havalimanı, Ağrı Ahmed-i Hani Havalimanı.

Kaynaklar: Ağrı Valiliği, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Ağrı İl Müdürlüğü, Vikipedi, Küre Ansiklopedi. Kapak fotoğrafı (Balık Gölü): Dervisarslan / Wikimedia Commons (Kamu malı)

Sıkça Sorulan Sorular

1. Taşlıçay ne zaman ilçe oldu?

Daha önce Diyadin’e bağlı bir bucak olan Taşlıçay, 1954’te 6324-6325 sayılı yasa ile ilçe oldu; aynı yıl belediye teşkilatı da kuruldu.

2. Taşlıçay’ın nüfusu kaç?

Ağrı Valiliği’nin 2025 verilerine göre Taşlıçay’ın nüfusu 17 bin 431’dir. Bunun 8 bin 994’ü erkek, 8 bin 437’si kadındır.

3. Balık Gölü hangi ilçede?

Ağrı Valiliği’ne göre Türkiye’nin en yüksek göllerinden biri olan Balık Gölü’nün üçte ikisi Taşlıçay ilçe sınırları içinde yer alır; gölün kalan bölümü Doğubayazıt sınırlarındadır.

4. Taşlıçay Ağrı’ya kaç kilometre?

Ağrı Valiliği’ne göre Taşlıçay, Ağrı il merkezine 32 kilometre uzaklıktadır.

Karaköse Haber - Bizi Sosyal Medyada Takip Edin!

Bakmadan Geçme