Tahran'daki petrol yangınları havayı zehirledi

İran’ın başkenti Tahran’da petrol depolama tesislerinde çıkan büyük yangınların çevresel etkileri tartışılmaya devam ediyor. İstanbul Teknik Üniversitesi öğretim üyesi Mikdat Kadıoğlu, yangınların atmosfere ciddi miktarda kirletici saldığını ancak mevcut meteorolojik koşullara göre Türkiye için kısa vadede doğrudan bir tehdit oluşmadığını açıkladı.

ABD ve İsrail’in 7-9 Mart tarihleri arasında İran’daki bazı petrol depolama tesislerini hedef aldığı saldırıların ardından özellikle Şehran Petrol Deposu çevresinde büyük yangınlar meydana geldi.

47 bin ton sera gazı atmosfere yayıldı

Uzmanlara göre yangınlar sırasında atmosfere yaklaşık 47 bin ton sera gazı ile birlikte siyah karbon, kükürtdioksit ve kanserojen özellik taşıyan polisiklik aromatik hidrokarbon (PAH) bileşikleri salındı.

Kadıoğlu, bu kirleticilerin rüzgarlarla uzun mesafelere taşınabileceğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:

“Yangınlardan çıkan kirli hava bulutları şu anda Türkmenistan ve Pakistan yönüne doğru ilerliyor. Türkiye açısından kısa vadede doğrudan bir tehdit görünmüyor. Kirleticiler yaklaşık 1–2 kilometre yükseklikte doğuya doğru taşınıyor. Ancak rüzgar yönü değişirse Doğu Anadolu’daki bazı iller etkilenebilir.”

Asit yağmuru riski var

Petrol yangınlarının atmosfere yayılan gazların asit yağmuru oluşturma potansiyeli taşıdığını belirten Kadıoğlu, özellikle kükürtdioksit ve azot oksitlerin su buharıyla birleşerek sülfürik ve nitrik asit oluşturabileceğini söyledi.

Bu durumun tarım alanları, su kaynakları ve doğal ekosistemler üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini belirten Kadıoğlu, toprak asitlenmesi ve bitkilerde yaprak hasarı gibi risklere dikkat çekti.

İnsan sağlığı için risk oluşturuyor

Yangın sırasında atmosfere yayılan PM2.5 ve PM10 partiküllerinin insan sağlığı açısından ciddi risk taşıdığını vurgulayan Kadıoğlu, bu partiküllerin akciğerlerin derinlerine kadar ulaşabildiğini söyledi.

Ayrıca benzen türevleri içeren PAH bileşiklerinin kanserojen özellik taşıdığı ifade edildi.

Orta Asya ülkeleri için uyarı yapıldı

Kadıoğlu, mevcut rüzgar yönüne göre kirli hava bulutlarının özellikle Türkmenistan, Kazakistan, Özbekistan ve Tacikistan gibi ülkelerde hava kalitesini etkileyebileceğini belirtti. Afganistan ve Pakistan’ın batı kesimlerinin de risk altında olduğu kaydedildi.

Kadıoğlu, benzer bir olayın 1991 yılında Kuveyt petrol kuyularında çıkan yangınlarda yaşandığını hatırlatarak, o dönemde dumanın aylarca atmosferde kaldığını ve geniş bir coğrafyayı etkilediğini söyledi.