Solaklık ne hastalık ne de üstünlük

Solak bireylerin daha zeki veya daha yaratıcı olduğuna ilişkin toplumda yaygın birçok inanış bulunuyor. Ancak kişinin hangi elini kullandığı ile zekâ, yaratıcılık ve bilişsel performans arasında doğrudan ve kesin bir ilişki kurmak mümkün değil.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Zeynep Betül Alp, solaklığın genetik ve gelişimsel süreçlerin birlikte etkisiyle ortaya çıkan doğal bir özellik olduğunu belirterek, çocukların baskın el tercihlerinin değiştirilmeye çalışılmaması gerektiğine dikkat çekti.

Bu Habere de Bak

Manifest grubu üyesi Mina Solak neden gözaltına alındı? Mina Solak gözaltına mı alındı?

Solaklık daha zeki olmak anlamına gelmiyor

Toplumda “Solakların sağ beyni daha aktif olduğu için daha yaratıcı ve zeki oldukları” yönünde yaygın bir düşünce bulunduğunu ifade eden Klinik Psikolog Zeynep Betül Alp, bilimsel verilerin zekâ veya özgün düşünme yeteneğinin yalnızca kullanılan elle açıklanamayacağını gösterdiğini söyledi.

Solak kişilerde bazı beyin işlevlerinin iki yarım küre arasındaki dağılımının sağ elini kullananlardan farklılık gösterebildiğini belirten Alp, bunun bilişsel açıdan bir üstünlük anlamına gelmediğinin altını çizdi.

Alp, “İnsan beyni, karmaşık zihinsel süreçleri her iki yarım kürenin koordineli çalışmasıyla yürütür. Dolayısıyla bir kişinin yeteneklerini veya zihinsel performansını yalnızca el tercihine bakarak değerlendirmek doğru değildir” dedi.

Solaklığın tek bir nedene bağlı olarak ortaya çıkmadığını belirten Klinik Psikolog Zeynep Betül Alp, genetik faktörlerle anne karnındaki beyin gelişiminin el tercihinin şekillenmesinde rol oynayabildiğini ifade etti.

Tek başına solaklıktan sorumlu bir gen bulunmadığını aktaran Alp, birçok genin küçük etkilerinin gelişimsel süreçlerle birleşerek kişinin hangi elini baskın kullanacağının belirlenmesine katkı sağladığını kaydetti.

Çocuklarda baskın el kullanımının erken yaşlarda kendisini göstermeye başladığını ve ilerleyen dönemde daha belirgin hale geldiğini söyleyen Alp, “Solaklık bir hastalık ya da düzeltilmesi gereken bir durum değil, beynin doğal çeşitliliğinin bir parçasıdır” ifadelerini kullandı.

Bilişsel performans el tercihine göre değerlendirilemez

Solaklıkla beyin fonksiyonları arasındaki ilişkinin kişiden kişiye değişebileceğine dikkat çeken Klinik Psikolog Zeynep Betül Alp, özellikle dil işlevlerinin beyindeki dağılımında bazı farklılıkların görülebildiğini belirtti.

Sağ elini kullanan kişilerin büyük bölümünde dil işlevleri beynin sol yarım küresinde daha baskın şekilde temsil edilirken, solak bireylerde bu işlevlerin sağ yarım kürede veya her iki yarım küre arasında daha dengeli dağılmasının biraz daha sık görülebildiğini aktardı.

Ancak bu farklılıkların her solak kişi için geçerli olmadığını vurgulayan Alp, hafıza, dikkat, dil becerileri ve mekânsal algı gibi alanlarda kişinin yalnızca el tercihine bakılarak başarılı veya başarısız olduğuna yönelik bir sonuca varılamayacağını ifade etti.

Çocukluk döneminde dikkat edilmesi gereken en önemli konulardan birinin doğal el tercihine müdahale edilmemesi olduğunu belirten Klinik Psikolog Zeynep Betül Alp, özellikle yazı yazarken, resim yaparken veya ince motor beceri gerektiren faaliyetlerde çocuğun baskın olarak kullandığı elin zorla değiştirilmemesi gerektiğini söyledi.

Alp, “Bu durum bazı çocuklarda motor becerilerin gelişimini olumsuz etkileyebilir, yazı yazmayı güçleştirebilir ve performans kaygısına yol açabilir” dedi.

Çocuğun sağ veya sol el kullanmaya zorlanması yerine motor becerilerinin geliştirilmesine odaklanılması gerektiğini ifade eden Alp, günlük yaşamda her iki elin işlevsel biçimde kullanılabilmesinin de desteklenebileceğini kaydetti.

Klinik Psikolog Zeynep Betül Alp, eğitim sürecindeki temel amacın çocuğun baskın elini değiştirmek değil, doğal gelişimini desteklemek ve ihtiyaç duyduğu durumlarda her iki elini de etkili kullanabilmesine yardımcı olmak olduğunu vurguladı.