Siber savaşta yeni dönem: İran-İsrail hattında yapay zeka etkisi

ABD ile İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası artan askeri hareketlilik kamuoyunda daha çok füze sistemleri, hava operasyonları ve askeri stratejiler üzerinden tartışılıyor. Ancak çatışmanın asıl derinliği, gözle görünmeyen bir cephede, yani siber güvenlik ve yapay zeka ekseninde şekilleniyor. Artık savaş yalnızca sahada değil; veri merkezlerinde, mobil uygulamalarda ve algoritmalarda yürütülüyor.

Uzmanlara göre İran-İsrail gerilimi, konvansiyonel askeri yöntemlerin ötesine geçmiş durumda. Enerji altyapıları, finans sistemleri, telekom ağları ve medya platformları geniş bir saldırı yüzeyi oluşturuyor. Devlet destekli gelişmiş kalıcı tehdit (APT) grupları, bu altyapılara sızarak uzun vadeli erişim sağlamayı hedefliyor. Amaç yalnızca sistemleri devre dışı bırakmak değil; veri toplamak, manipülasyon yapmak ve stratejik üstünlük elde etmek.

CybertArs CEO’su Erdem Eriş’in değerlendirmelerine göre, yapay zeka artık savaşın karar destek motoru haline gelmiş durumda. Özellikle ABD Merkez Komutanlığı’nın (CENTCOM) operasyonel süreçlerde yapay zeka destekli analiz sistemlerini aktif biçimde kullandığı biliniyor. Bu sistemler, büyük veri setlerini analiz ederek hedefleme, risk değerlendirmesi ve operasyon planlamasında kritik rol oynuyor. Böylece insan kapasitesinin ötesinde hız ve doğruluk sağlanıyor.

İsrail tarafında ise siber operasyonların yalnızca askeri ağlarla sınırlı kalmadığı görülüyor. İran’da milyonlarca kullanıcısı bulunan bir mobil uygulamanın ele geçirilerek propaganda mesajları gönderilmesi, savaşın artık cep telefonlarının içine kadar girdiğini gösteriyor. Aynı dönemde medya sitelerinin eş zamanlı olarak hacklenmesi ve ana sayfalarının değiştirilmesi, psikolojik harp stratejilerinin dijital boyutunu ortaya koyuyor. Bu tür operasyonlar, toplumsal algıyı yönlendirmeyi ve otoriteye duyulan güveni zayıflatmayı hedefliyor.

Siber cephedeki mücadele üç temel katmanda ilerliyor. İlk katmanda, devlet destekli APT grupları kritik altyapılara sızarak kalıcı erişim sağlıyor ve istihbarat topluyor. İkinci katmanda algı operasyonları yer alıyor; mobil uygulamaların ele geçirilmesi, push bildirimlerle propaganda yapılması ve medya manipülasyonu bu kapsamda değerlendiriliyor. Üçüncü katmanda ise kriz ortamını fırsata çeviren siber suç ekosistemi bulunuyor. Oltalama saldırıları, fidye yazılımları ve sahte bağış kampanyaları özellikle çatışma dönemlerinde ciddi artış gösteriyor.

Bu gelişmeler, siber dayanıklılığın artık ulusal güvenliğin ayrılmaz bir unsuru haline geldiğini ortaya koyuyor. Yapay zekanın operasyonel süreçlere entegrasyonu hız kazandırırken, aynı zamanda teknoloji bağımlılığı ve tedarik zinciri risklerini de büyütüyor. Kritik bir yazılım sağlayıcısıyla yaşanabilecek siyasi gerilim, doğrudan askeri operasyonların etkinliğini etkileyebilecek düzeye ulaşabiliyor.

Türkiye açısından değerlendirildiğinde ise enerji, finans, telekomünikasyon ve kamu altyapılarında “security-by-design” yaklaşımının benimsenmesi stratejik önem taşıyor. Siber Olaylara Müdahale Ekipleri’nin (SOME) kurumsal olgunluğunun artırılması ve tedarik zinciri risk yönetiminin güçlendirilmesi, olası tehditlere karşı savunma kapasitesini belirleyen temel unsurlar arasında yer alıyor.

Bugün gelinen noktada siber savaş, artık destekleyici bir unsur değil; doğrudan çatışmanın eş zamanlı yürütülen bir cephesi konumunda. Üstelik bu cephede üstünlük yalnızca teknik kapasiteyle değil, yönetişim kalitesi, denetlenebilirlik ve stratejik teknoloji bağımsızlığıyla sağlanabiliyor. İran-İsrail gerilimi ise dünyaya net bir mesaj veriyor: Geleceğin savaşları kodlarla, algoritmalarla ve yapay zeka sistemleriyle kazanılacak.