Sağlıkta büyük başarı: Türkiye organ naklinde Dünyada öne çıkıyor

Türkiye, 2025 yılında organ nakli alanında dikkat çeken bir performans sergiledi. AA muhabirinin Sağlık Bakanlığı verilerinden derlediği bilgilere göre, yıl boyunca ülke genelinde toplam 5 bin 95 organ nakli işlemi gerçekleştirildi. Dünya standartlarında altyapıya sahip organ nakli merkezleri ve alanında uzman sağlık ekipleriyle yürütülen bu çalışmalar, binlerce hastaya yeniden yaşam umudu oldu.

Türkiye genelinde faaliyet gösteren organ nakli merkezleri, hastane türlerine ve nakil yapılan organlara göre çeşitlilik gösteriyor. Eğitim ve araştırma hastanelerinde 2 akciğer, 19 böbrek, 4 kalp, 2 kalp-akciğer, 9 karaciğer ve 2 pankreas olmak üzere toplam 38 organ nakli merkezi hizmet veriyor. Özel hastanelerde ise 13 böbrek, 7 karaciğer ve 2 pankreas nakli merkezi bulunuyor.

Devlet üniversitesi hastaneleri de organ nakli alanında önemli bir kapasiteye sahip. Bu hastanelerde 1 akciğer, 21 böbrek, 6 kalp, 18 karaciğer ve 2 pankreas nakli merkezi olmak üzere toplam 48 merkez faaliyet gösteriyor. Vakıf üniversitesi hastanelerinde ise 21 böbrek, 4 kalp, 12 karaciğer ve 4 pankreas nakli merkeziyle 41 merkez hizmet sunuyor. Bu tabloyla birlikte Türkiye genelinde 3 akciğer, 74 böbrek, 14 kalp, 2 kalp-akciğer, 46 karaciğer ve 10 pankreas nakli merkezi olmak üzere toplam 149 organ nakli merkezi aktif olarak çalışıyor.

2025 yılında gerçekleştirilen organ nakilleri arasında en büyük payı böbrek nakilleri aldı. Yıl boyunca toplam 3 bin 299 böbrek nakli yapıldı. Bu nakillerin 2 bin 821’i canlı vericilerden, 478’i ise kadavra donörlerden gerçekleştirildi. Böbrek naklini, 1728 işlemle karaciğer nakilleri izledi. Karaciğer nakillerinin 1463’ü canlıdan, 265’i ise kadavradan yapıldı. Geçen yıl ayrıca 46 kalp, 20 akciğer ve 2 ince bağırsak nakli de başarıyla tamamlandı.

Organ nakli sonrası sağkalım oranları açısından Türkiye, uluslararası alanda en başarılı ülkeler arasında gösteriliyor. Özellikle canlıdan yapılan nakillerde elde edilen yüksek başarı oranları, Türkiye’yi bu alanda önemli bir merkez haline getiriyor. Uzman hekim kadroları, gelişmiş yoğun bakım altyapısı ve nakil sonrası takip süreçleri, bu başarıda belirleyici rol oynuyor.

Öte yandan organ bağışının artırılmasına yönelik çalışmalar da 2025 yılı boyunca sürdürüldü. Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen farkındalık faaliyetlerinin yanı sıra, mevzuatta yapılan düzenlemeyle organ bağışı işlemleri dijital ortama taşındı. Vatandaşlar artık e-Devlet ve e-Nabız sistemleri üzerinden organ bağışı beyanında bulunabiliyor. Bu uygulamanın, bağış sürecini kolaylaştırarak kadavra bağışlarının artmasına katkı sağlaması hedefleniyor.

Yetkililer, organ bağışının artmasının binlerce hastanın yaşam süresini ve kalitesini doğrudan etkilediğine dikkat çekiyor. Türkiye’de nakil bekleyen hasta sayısının halen yüksek olduğu vurgulanırken, özellikle kadavra bağışının artırılmasının hayati öneme sahip olduğu ifade ediliyor. 2025 yılında ulaşılan 5 bin 95 nakil rakamı, sağlık sisteminin kapasitesini ortaya koyarken, bağış oranlarının artmasıyla bu sayının daha da yukarı taşınabileceği belirtiliyor.