Nobel tartışması büyüyor: Norveç Başbakanı'ndan ABD'ye net cevap

Norveç Başbakanı Jonas Gahr Store, ABD Başkanı Donald Trump’ın Nobel Barış Ödülü’ne yönelik sitem içeren açıklamalarına yanıt verdi. Store, Trump’a daha önce de defalarca aynı noktayı hatırlattığını belirterek, Nobel Barış Ödülü’nün Norveç hükümeti tarafından değil, bağımsız bir komite tarafından verildiğini söyledi. Bu durumun kamuoyunda bilinen bir gerçek olduğunun da altını çizdi.

Norveç’te yayımlanan VG gazetesine konuşan Store, Trump’tan bir mesaj aldığını doğruladı. Söz konusu mesajın, ABD’nin Grönland meselesi nedeniyle sekiz Avrupa ülkesine ek gümrük tarifesi uygulama kararına gösterilen tepkilerin ardından geldiğini ifade etti. Store, Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ile birlikte tansiyonun düşürülmesi çağrısında bulunduklarını ve Trump’la bir telefon görüşmesi talep ettiklerini, mesajın da bu talepten kısa süre sonra gönderildiğini aktardı.

Store açıklamasında, Norveç’in Grönland konusundaki yaklaşımının son derece net olduğunu vurguladı. Grönland’ın Danimarka Krallığı’nın bir parçası olduğunu hatırlatan Store, Norveç’in bu konuda Danimarka’yı desteklediğini dile getirdi. Ayrıca NATO’nun Arktik bölgesinde güvenlik ve istikrarı artırmaya yönelik faaliyetlerinin güçlendirilmesini de desteklediklerini belirtti. Norveç Başbakanı’na göre bu yaklaşım, hem bölgesel güvenlik hem de uluslararası denge açısından kritik öneme sahip.

Trump’ın Nobel Barış Ödülü’ne ilişkin ifadeleri ise uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. ABD Kamu Yayın Servisi PBS muhabiri Nick Schifrin’in aktardığına göre Trump, Store’a hitaben gönderdiği mesajda, “Sekiz savaşı durdurmuş olmama rağmen ülkenizin bana Nobel Barış Ödülü’nü vermeme kararı aldığını göz önünde bulundurursak, barış her zaman öncelikli olsa da artık sadece barışı düşünme zorunluluğu hissetmiyorum” ifadelerini kullandı. Trump, bundan sonra ABD için neyin iyi ve uygun olduğuna odaklanacağını belirtti.

Trump’ın mesajında Grönland’a dair değerlendirmeler de dikkat çekti. Danimarka’nın Grönland’ı Rusya ve Çin’e karşı yeterince koruyamayacağını savunan Trump, adanın mülkiyetine ilişkin yazılı bir belgenin bulunmadığını iddia etti. Yüzlerce yıl önce bir teknenin adaya demir atmasının mülkiyet gerekçesi olarak gösterildiğini belirten Trump, ABD gemilerinin de geçmişte aynı şeyi yaptığını öne sürdü. Ayrıca NATO’nun kuruluşundan bu yana ABD’nin ittifaka en büyük katkıyı sağlayan ülke olduğunu söyleyen Trump, artık NATO’nun da ABD için daha fazla sorumluluk alması gerektiğini savundu.

Trump’ın “Grönland’ın tam ve mutlak kontrolüne sahip olmadığımız sürece dünya güvenli değil” şeklindeki ifadesi, hem Avrupa başkentlerinde hem de Washington’da yeni tartışmaların kapısını araladı. Store’un açıklamaları ise Norveç’in bu tür çıkışlara karşı diplomatik çizgisini ve uluslararası hukuk vurgusunu koruduğunu bir kez daha ortaya koydu.