NATO'nun haberleşme beyni artık Türk yazılımına emanet

NATO, modern askeri operasyonların merkezinde yer alan ve “haberleşmenin beyni” olarak tanımlanan kritik bir yazılım için tercihini Türk savunma sanayisinden yana kullandı. NATO, Taktik Data Link Yönetim Merkezi bünyesinde kullanılan Ağ Planlama Yazılımı’nı HAVELSAN’dan tedarik etme kararı aldı. Karar, NATO’nun iletişim ve komuta-kontrol altyapısında Türk yazılımının doğrudan görev alması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Modern orduların “merkezi sinir sistemi” olarak nitelendirilen Taktik Data Linkler, hava, kara ve deniz unsurlarının aynı anda ve uyum içinde çalışmasını sağlıyor. Bu sistemler sayesinde ihbar ve komuta kontrol merkezleri, havadan erken ihbar uçakları, savaş uçakları, gemiler, radarlar, kara birlikleri ve füze sistemleri arasında sürekli veri paylaşımı gerçekleştiriliyor. Konum bilgileri, hedef verileri, radar izleri ve taktik bilgiler, bu ağlar üzerinden anlık olarak aktarılıyor.

Ancak bu unsurların her biri farklı protokoller kullanıyor. Link 11, Link 16, Link-22, VMF ve JREAP gibi farklı haberleşme “dilleri”nin aynı anda ve sınırlı frekans altyapısı üzerinden çalışması ciddi bir planlama gerektiriyor. HAVELSAN tarafından geliştirilen Ağ Planlama Yazılımı, bu karmaşık yapıda hangi unsurun, hangi link üzerinden, hangi kripto ve frekansla, ne zaman ve nasıl haberleşeceğini önceden planlayarak sistemin sorunsuz işlemesini sağlıyor.

NATO, bu kritik ihtiyacı karşılamak amacıyla bir süredir yürüttüğü çalışmaların ardından, acil ihtiyaç kapsamında HAVELSAN ile çalışma kararı aldı. Yazılım, NATO Yetenek Kazanım Programı’na uyumlu olacak şekilde, Avrupa Müttefik Kuvvetleri Yüksek Karargahı bünyesinde görev yapan Müşterek Arayüz Kontrol Subaylarının (JICO) çoklu link planlama faaliyetlerini otomatikleştirmeyi hedefliyor. Bu kapsamda, NATO’nun iletişim ve bilgi altyapısından sorumlu kurumu olan NATO İletişim ve Bilgi Ajansı tarafından Bilgi İstek Dokümanı yayımlandı.

Davet edilen firmaların katılımıyla gerçekleştirilen canlı gösterimlerde, HAVELSAN’ın geliştirdiği Taktik Data Link Yönetim Merkezi Ağ Planlama Yazılımı, NATO temsilcilerinden en yüksek teknik puanı aldı. Değerlendirme sürecinin ardından NCIA, “JICO Automated TDL Tool” olarak adlandırılan yazılımın tek kaynak olarak HAVELSAN’dan tedarik edilmesine karar verdi. Bu karar, NATO Yatırım Komitesi’nin onayının ardından kesinleşti ve taraflar arasında 18 Aralık 2025’te sözleşme imzalandı.

Yazılım sayesinde farklı üretim yıllarına ve teknolojik seviyelere sahip askeri platformlar, aynı ağ içinde birbirlerini görebiliyor ve ortak bir taktik resim üzerinden hareket edebiliyor. Kısıtlı radyo frekanslarının en verimli şekilde kullanılması, veri trafiğinin kilitlenmemesi ve hiçbir unsurun ağ dışında kalmaması bu planlama yazılımı sayesinde mümkün hale geliyor. Muharebe sırasında bazı unsurların ağdan çıkması halinde bile, önceden tanımlanan alternatifler devreye girerek haberleşmenin kesintisiz devam etmesi sağlanıyor.

Bu yetenekler, dost unsurların yanlışlıkla hedef alınmasının önüne geçerken, sahadaki etkinliği de önemli ölçüde artırıyor. Örneğin bir radar tarafından tespit edilen hedef bilgisi, saniyeler içinde ilgili füze sistemine aktarılabiliyor. Tüm veri iletimi ise şifreli ve karıştırmaya dayanıklı şekilde gerçekleştirildiği için yüksek güvenlik seviyesi korunuyor.