Myanmar'da darbe sonrası ilk seçim

Myanmar’da, 1 Şubat 2021’de gerçekleştirilen askeri darbe sonrası ilk genel seçimler bugün başladı. İç savaşın ve güvenlik sorunlarının etkisini sürdürdüğü ülkede halk, darbe ile devrilen son sivil hükümetten bu yana ilk kez sandık başına gitti. Seçimlere yönelik ciddi güvenilirlik endişeleri bulunurken, ülkeyi yöneten askeri cunta, bu sürecin Myanmar için siyasi ve ekonomik açıdan yeni bir başlangıç olacağını savunuyor.

Cunta kontrolündeki seçim komisyonu, seçimlerde ilk kez 50 binden fazla elektronik oy verme makinesinin kullanıldığını duyurdu. Komisyon yetkilileri, elektronik sistem sayesinde oy sayımının daha hızlı yapılacağını ve hile ihtimalinin ortadan kaldırılacağını iddia ediyor. Ancak muhalif gruplar ve bağımsız gözlemciler, elektronik sistemin şeffaflığına ilişkin kaygılarını dile getiriyor.

Sandıklar yerel saatle 06.00’da açılırken, yerel medyaya göre başta Yangon ve Mandalay olmak üzere bazı büyük kentlerde seçmenler sandık merkezlerine gelmeye başladı. Seçimler, yoğun güvenlik önlemleri altında gerçekleştiriliyor. Başkent Naypyidaw’da da asker ve polis kontrol noktalarının dikkat çektiği bildirildi.

Myanmar askeri yönetiminin lideri Min Aung Hlaing, sivil kıyafetlerle Naypyidaw’daki bir sandıkta oy kullandı. Ordu yanlısı basında yer alan haberlerde, Hlaing’in oy verdikten sonra hileyi önlemek amacıyla kullanılan silinmez mürekkebe serçe parmağını batırarak kameralar karşısında gülümsediği aktarıldı. Analistler, Hlaing’in devlet başkanlığı hedefi olabileceğini öne sürerken, kendisine yöneltilen bu yöndeki sorulara temkinli yanıt verdi.

Hlaing, herhangi bir siyasi partinin lideri olmadığını belirterek, “Ben Silahlı Kuvvetler Başkomutanıyım, bir devlet görevlisiyim. Öylesine devlet başkanı olmak istiyorum diyemem” dedi. Seçim sürecinin üç aşamadan oluştuğunu ifade eden Hlaing, “Parlamento toplandığında, devlet başkanının seçilmesine ilişkin bir süreç olacak” sözleriyle yürütülecek takvime işaret etti.

Cunta Sözcüsü Zaw Min Tun ise uluslararası tepkilere rağmen seçimlerden siyasi istikrar çıkacağını savundu. Oyunu kullandıktan sonra gazetecilere konuşan Tun, “Uluslararası toplumda bu seçimleri desteklemeyen eleştirmenler olacaktır. Ancak bu seçimlerden siyasi istikrar çıkacak, daha iyi bir geleceğe inanıyoruz” ifadelerini kullandı.

Birleşmiş Milletler, Batılı ülkeler ve insan hakları örgütleri ise seçimleri özgür, adil ve güvenilir olmayan bir süreç olarak nitelendiriyor. Uzmanlara göre, cunta karşıtı siyasi partilerin yarış dışı bırakıldığı seçimlerde, ordunun desteklediği Birlik Dayanışma ve Kalkınma Partisi’nin (USDP) ciddi bir avantajı bulunuyor. Tayland’daki Kasetsart Üniversitesi’nden Myanmar uzmanı Lalita Hanwong, seçimlerin ordunun ülkedeki etkisini sürdürmek amacıyla tasarlandığını öne sürdü.

Bugün yapılan ilk turun ardından 11 Ocak ve 25 Ocak’ta iki tur daha düzenlenmesi planlanıyor. Bu turlar, Myanmar’daki 330 kasabanın 265’ini kapsayacak. Oy sayımının ve sonuçların ne zaman açıklanacağına ilişkin ise henüz resmi bir takvim duyurulmadı. Devlet medyası, Rusya, Çin, Belarus, Kazakistan, Kamboçya, Vietnam, Nikaragua ve Hindistan’dan seçim gözlemcilerinin ülkeye geldiğini bildirdi.

2021’deki darbenin ardından gözaltına alınan ve 2020 seçimlerini ezici çoğunlukla kazanan Ulusal Demokrasi Birliği lideri Aung San Suu Kyi ise halen tutuklu bulunuyor. Suu Kyi’nin partisi Ulusal Demokrasi Birliği’nin tamamen feshedildiği bilinirken, ülke darbeden bu yana süren iç savaşta binlerce can kaybı yaşanan derin bir krizle karşı karşıya.