Muş'ta berivanlar geçim için her gün 20 kilometre yol kat ediyorlar
Muş'un Korkut ilçesinde yaşayan berivanlar, yaz sıcağına aldırmadan her gün kilometrelerce yol yürüyerek sürülerini sağıyor, elde ettikleri sütü işleyerek aile ekonomisine katkı sağlıyor.
Haberin Özeti
- • Muş'un Korkut ilçesinde yaşayan berivanlar, yaz sıcağında dahi her gün toplam 20 kilometre yol kat ederek sürülerini sağıyor ve aile ekonomilerine katkı sağlıyor.
- • Elde ettikleri sütü yoğurt, peynir, tereyağı gibi ürünlere dönüştüren kadınlar, hem kendi ihtiyaçlarını karşılıyor hem de satış yaparak hane bütçesine gelir sağlıyor.
- • İpek Taş ve Sabahat Yaprak gibi berivanlar, 35-40 derece sıcaklıkta ağır şartlarda çalışarak, hem ev işlerinin hem de hayvancılığın yükünü üstleniyor.
Muş'un Korkut ilçesine bağlı Altınova beldesinde yaşayan kadınlar, hayvancılığın sürdürülebilmesi için yılın en sıcak günlerinde bile fedakârca çalışmayı sürdürüyor. Halk arasında "berivan" olarak bilinen süt sağan kadınlar, sabahın ilk ışıklarıyla başlayan mesailerinde hem ev işlerini yürütüyor hem de yaylalarda koyun ve keçilerin bakımını üstleniyor.
Günlük yaşamın büyük bölümünü üretimle geçiren kadınlar, evdeki sorumluluklarını tamamladıktan sonra sağım için hazırlık yapıyor. Kova ve süt bidonlarını yanlarına alan berivanlar, ortak kiraladıkları traktör ya da at arabalarıyla yaklaşık bir saat süren yolculuğun ardından sürülerin bulunduğu yaylalara ulaşıyor.
Yaylada hazırlıklarını tamamlayan kadınlar, sıcak havaya rağmen yüzlerce koyun ve keçiyi tek tek sağıyor. Büyük emekle elde edilen sütler daha sonra köye taşınarak yoğurt, peynir ve tereyağı gibi geleneksel süt ürünlerine dönüştürülüyor. Üretilen ürünlerin bir bölümü ailelerin ihtiyacını karşılarken, kalan kısmı satılarak hane bütçesine gelir sağlıyor.
Berivanlar bu yoğun tempoyu yalnızca sabah saatlerinde değil, akşam saatlerinde de tekrarlıyor. Böylece her gün iki kez yaylaya gidip gelerek uzun ve yorucu bir çalışma temposunu sürdürüyorlar.
"Bütün zorluklara rağmen çalışmaya devam ediyoruz"
Berivanlardan İpek Taş, hayvancılığın ailelerinin en önemli geçim kaynağı olduğunu belirterek her gün büyük bir emek verdiklerini söyledi.
Taş, her gün sabah ve akşam olmak üzere iki kez yaylaya gidip geldiklerini belirterek şöyle konuştu:
"Hayvancılıkla uğraşıyoruz. Her gün sabah ve akşam olmak üzere iki kez gidip geliyoruz. Her seferinde yaklaşık 10 kilometre yol yapıyoruz, günde toplam 20 kilometreyi buluyor. Hem burada hem de evde çalışıyoruz. Yazın 35-40 dereceyi bulan sıcaklıkta koyun ve keçilerimizle ilgileniyor, sağımını yapıyoruz. Sütten peynir üretip satıyoruz. İşimiz gerçekten çok zor ama seviyoruz. Geçim kaynağımız hayvancılık. Bu yüzden bütün zorluklara rağmen çalışmaya devam ediyoruz."
"Evin de hayvancılığın da yükü kadınların omuzlarında"
Yaklaşık dokuz yıldır berivanlık yapan Sabahat Yaprak ise köy yaşamında kadınların büyük sorumluluk üstlendiğini ifade etti.
Yaprak, hem ev işleriyle hem de hayvancılıkla aynı anda ilgilendiklerini belirterek şunları söyledi:
"Köy hayatı böyle. Kimisi 20 yıldır, kimisi 30 yıldır hayvancılıkla uğraşıyor. Ben de yaklaşık 9 yıldır bu işi yapıyorum. Mecburuz çünkü başka gelirimiz yok. Çalışmazsak geçinemeyiz. Ekmek yapmak, çocuklarla ilgilenmek, ev işleri ve diğer tüm sorumluluklar çoğunlukla kadınların omuzlarında. Hem evin yükünü taşıyor hem de gerektiğinde hayvancılığa destek oluyoruz. Zor şartlarda çalışıyoruz ama emeğimizle ayakta kalmaya çalışıyoruz."
Muş kırsalında üretimin görünmeyen kahramanları olarak gösterilen berivanlar, her gün kilometrelerce yol kat ederek hem aile ekonomisine katkı sunuyor hem de bölgenin geleneksel hayvancılık kültürünün yaşatılmasında önemli rol üstleniyor. Büyük özveriyle sürdürülen bu emek, kırsal yaşamın en güçlü simgelerinden biri olmaya devam ediyor.
Bakmadan Geçme
