Muhammed Ali Cinnah ne yapmıştır? Muhammed Ali kimdir kısaca hayatı? Muhammed Ali Cinnah şii mi? Cinnah adı nereden gelir?

Hindistan’daki Müslümanların haklarını savunmak amacıyla başlattığı siyasi mücadeleyi, 1947 yılında bağımsız Pakistan devletini kurarak taçlandıran Cinnah, arkasında devasa bir siyasi miras bırakmıştır.

Pakistan'ın kuruluşu ve bağımsızlık mücadelesi

Muhammed Ali Cinnah’ın tarihteki en büyük başarısı, İngiliz sömürge yönetimi altındaki Hindistan'da Müslümanların kendi kaderini tayin etme hakkını kazanmasını sağlamaktır. Başlangıçta Hindistan'ın birliği için çalışan ve Hindu-Müslüman ittifakının en büyük savunucularından biri olan Cinnah, zamanla Müslümanların azınlık haklarının güvence altına alınamayacağını görerek "İki Millet Teorisi"ni benimsemiştir. 1940 yılında Lahor Kararı ile Müslümanlar için ayrı bir vatan talebini resmileştirmiş ve Tüm Hindistan Müslüman Birliği partisinin lideri olarak yürüttüğü kararlı müzakereler sonucunda 14 Ağustos 1947’de Pakistan’ın kurulmasını sağlamıştır. Yeni devletin ilk genel valisi olan Cinnah, hastalığına rağmen ömrünün son günlerine kadar devletin kurumsallaşması ve istikrarı için gece gündüz çalışmıştır.

Modern hukukçu kimliğiyle kısa hayat hikayesi

25 Aralık 1876’da Karaçi’de doğan Muhammed Ali Cinnah, ticaretle uğraşan varlıklı bir ailenin oğluydu. Eğitim hayatına Karaçi'de başlamış, ardından hukuk eğitimi almak üzere İngiltere’ye giderek Lincoln's Inn barosuna kabul edilen en genç Hintli olmuştur. Londra'daki eğitimi sırasında İngiliz parlamenter sistemine ve liberal düşünceye derin bir ilgi duymuş, bu tecrübe onun sonraki yıllardaki hitabet ve diplomasi yeteneğini şekillendirmiştir. 1900’lerin başında Hindistan'a dönerek Bombay’da başarılı bir avukatlık kariyeri başlatan Cinnah, kısa sürede siyasete atılmıştır. Karizmatik kişiliği, disiplini ve tavizsiz duruşuyla tanınan lider, 11 Eylül 1948’de tüberküloz nedeniyle hayatını kaybetmiş ve naaşı Karaçi’de kendisi için yaptırılan görkemli anıt mezara (Mezar-ı Kaid) defnedilmiştir.

Cinnah'ın dini kimliği ve mezhebi kökeni

Muhammed Ali Cinnah’ın dini kimliği üzerine yapılan tartışmalar, onun kuşatıcı ve laik devlet anlayışını anlama noktasında önem taşır. Cinnah, köken olarak İsmaili bir Şii aileye mensup olsa da hayatının ilerleyen dönemlerinde kendisini daha çok genel İslam kimliğiyle tanımlamıştır. Bazı tarihçiler onun On İki İmam Şiiliği (Caferilik) geleneğine geçtiğini belirtirken, bazıları ise mezhepler üstü bir duruş sergilediğini ve tüm Müslümanların ortak lideri olmayı hedeflediğini vurgular. Cinnah, siyasi hayatı boyunca dinin kişisel bir mesele olduğunu savunmuş ve Pakistan'ın kuruluş konuşmasında, "Sizler özgürsünüz; tapınaklarınıza, camilerinize veya herhangi bir ibadet yerinize gitmekte serbestsiniz. Hangi dinden veya mezhepten olduğunuzun devlet için bir önemi yoktur," diyerek bir arada yaşama kültürüne vurgu yapmıştır.

Cinnah isminin kökeni ve anlamı

"Cinnah" soyadı, ailesinin kökenlerine ve ticaret geçmişine dayanan bir isimdir. Pencap ve Gucerat bölgelerinde yaygın olan bu ismin, Arapça kökenli olduğu ve kelime anlamı olarak "kanat" ya da "koruyan" manalarına geldiği ifade edilmektedir. Babası Cinnahbhai Poonja'nın isminden gelen bu soyadı, Muhammed Ali tarafından daha sonra sadece "Cinnah" olarak sadeleştirilmiştir. Halk arasında ise kendisine olan saygının bir nişanesi olarak "Kaidi Azam" (Büyük Önder) unvanı verilmiştir. Bu isim bugün Pakistan’da sadece bir liderin adı değil, aynı zamanda bağımsızlığın, adaletin ve onurlu bir duruşun sembolü olarak her yerde yaşamaya devam etmektedir.