Kutuplardan ilaç mı çıkacak? Türk araştırmacılar neyi inceliyor?
Türk araştırmacılar, Antarktika'da yürüttükleri bilimsel çalışmalarla hem antiviral ilaç adaylarının geliştirilmesine hem de iklim değişikliğine dayanıklı biyogübre üretimine yönelik önemli veriler elde ediyor.
Ulusal Antarktika Bilim Seferi kapsamında çalışmalarını sürdüren Türk bilim insanları, dünyanın en zorlu ekosistemlerinden biri olan Antarktika’da sağlık ve tarım alanına katkı sunabilecek projelere imza atıyor. 10’uncusu gerçekleştirilen sefer, Cumhurbaşkanlığı himayelerinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı sorumluluğunda ve TÜBİTAK MAM Kutup Araştırmaları Enstitüsü koordinasyonunda yürütülüyor.
Sefer kapsamında kutup ekosistemine özgü makroalgler ve bitki türleri üzerinde detaylı analizler yapılıyor. Araştırmalarda bu canlılardan elde edilen doğal bileşiklerin viral proteazlara karşı etkisi inceleniyor. Bilim insanları, aşırı soğuk ve sert çevre koşullarında yaşamını sürdüren bu türlerin güçlü biyolojik özellikler geliştirmiş olabileceğine dikkat çekiyor. Elde edilecek bulguların, gelecekte yeni ve etkili antiviral ilaç adaylarının geliştirilmesine katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor.
Gebze Teknik Üniversitesi’nden Araştırma Görevlisi Gözde Yeşiltaş İmamoğlu, Antarktika’da toplanan alg ve bitki örneklerinin laboratuvar ortamında ekstrakte edilerek içerdikleri biyoaktif moleküllerin belirleneceğini ifade etti. Bu moleküllerin viral proteazlara karşı etkinliğinin test edileceğini belirten İmamoğlu, özellikle Kovid-19 sonrası dönemde antiviral tedavi seçeneklerinin öneminin daha net ortaya çıktığını vurguladı. Çalışmaların, yeni tedavi yöntemlerinin geliştirilmesine bilimsel zemin hazırlaması hedefleniyor.
Öte yandan Antarktika topraklarında yaşayan mikroorganizmalar da ayrı bir araştırma başlığını oluşturuyor. Aşırı soğuk ve kurak koşullara uyum sağlamış bakteri ve mantar türlerinin topluluk yapıları inceleniyor. Amaç, bu organizmaların tarımsal üretimde biyogübre olarak kullanım potansiyelini ortaya koymak.
Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü’ne bağlı enstitüden projeye katılan Dr. Çağlar Sagun, iklim değişikliğine adapte olmuş mikroorganizmaların tarımda yeni savunma stratejileri geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini belirtti. Sagun, yapılacak analizler sonucunda elde edilecek verilerle, iklim değişikliğine dayanıklı ve sürdürülebilir tarım uygulamalarını destekleyecek yeni mikrobiyal gübrelerin geliştirilmesinin hedeflendiğini ifade etti.
Bilim insanları, Antarktika’da yürütülen çalışmaların yalnızca kutup ekosistemini anlamaya yönelik olmadığını; aynı zamanda küresel ölçekte sağlık, gıda güvenliği ve sürdürülebilir tarım gibi alanlarda karşılaşılan sorunlara çözüm arayışının bir parçası olduğunu belirtiyor. Elde edilen her bilimsel veri, gelecekte insanlığın yaşam kalitesini doğrudan etkileyebilecek potansiyel taşıyor.
