Kış aylarında artan D vitamini kullanımı risk taşıyor

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolik Hastalıklar Uzmanı Mustafa Altay, kontrolsüz ve bilinçsiz D vitamini kullanımının zehirlenmeye neden olabileceğini söyledi. Prof. Dr. Altay, özellikle kış aylarında artan takviye kullanımına dikkat edilmesi gerektiğini vurgulayarak, “D vitamini düzeyi 100 ng/mL’nin üzerine çıktığında zehirlenme riski ortaya çıkar.” dedi.

D vitamini eksikliğinin sonbahar ve kış aylarında daha sık görüldüğünü belirten Altay, bunun en önemli nedeninin güneş ışınlarının yeterli açıyla gelmemesi olduğunu ifade etti. Yeterli D vitamini deposu olmayan kişilerde bu dönemde eksiklik ve yetersizlik görülebildiğini dile getiren Altay, sağlıklı bir yetişkinde D vitamini kan düzeyinin 30-50 ng/mL arasında olmasının kas ve kemik sağlığı için yeterli kabul edildiğini aktardı. Ölçülen değerin 12-20 ng/mL aralığında olmasının yetersizlik, 12 ng/mL’nin altında olmasının ise eksiklik olarak değerlendirildiğini söyledi.

Altay, “Yeterli kalsiyum alan bir yetişkinde D vitamini düzeyi 100 ng/mL’yi geçtiğinde zehirlenme açısından risk başlar. Fazla ve kontrolsüz alınan D vitamini vücutta birikir ve atılamadığı için toksik etki oluşturur.” ifadelerini kullandı. D vitamini eksikliğinde halsizlik, kas güçsüzlüğü, kemik ve kas ağrıları gibi şikâyetlerin görülebildiğini, uzun süreli eksikliklerde ise kemik erimesi ve kırık riskinin arttığını belirtti.

“Tedavi ile takviyeyi birbirine karıştırmamak gerekir” diyen Altay, doğal besinlerle ve güneş ışığıyla alınan D vitamininin tek başına genellikle yeterli olmadığını, ancak takviyelerin ilaç dozu gibi düşünülmemesi gerektiğini vurguladı. Ton balığı, somon, uskumru, yumurta sarısı, tereyağı ve güneşte kurutulmuş mantarların D vitamini açısından zengin olduğunu hatırlattı.

D vitamini zehirlenmesinin en sık nedeninin yüksek dozda ve uzun süreli bilinçsiz takviye kullanımı olduğunu söyleyen Altay, günlük tolere edilebilir üst sınırın 4 bin ünite olduğunu ifade etti. “Tek seferde 40 bin ünitenin üzerindeki dozlar ya da uzun süre 4 bin ünitenin üzerinde kullanım, kandaki D vitamini seviyesini tehlikeli boyutlara çıkarabilir. Bu durum özellikle yaşlılarda, küçük çocuklarda ve kadınlarda daha sık görülüyor.” dedi.

Zehirlenme durumunda kanda kalsiyum seviyesinin yükseldiğini aktaran Altay, bulantı, kusma, sık idrara çıkma, halsizlik, böbrek taşı, ritim bozuklukları ve ileri vakalarda bilinç kaybı gibi ciddi sonuçlar doğabileceğini belirtti. Şüpheli durumlarda D vitamini ve kalsiyum alımının kesilmesi ve vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini söyledi.