Kars'ın kadim buğdayı sağlıklı beslenmenin merkezinde
Kars'ta yetiştirilen ve Anadolu'nun en eski ata tohumları arasında yer alan kavılca buğdayından elde edilen kavılca unu, doğal yapısı ve yüksek besin değeriyle sağlıklı beslenmenin yeni gözdesi haline geldi.
Anadolu’nun en eski buğday türlerinden biri olarak bilinen ve yaklaşık 13 bin yıllık geçmişe sahip kavılca buğdayı, Kars’ın yüksek rakımlı ve sert iklim koşullarında yetiştirilmeye devam ediyor. Genetiği değiştirilmemiş nadir ata tohumları arasında yer alan bu özel buğdaydan elde edilen kavılca unu, son yıllarda sağlıklı ve doğal beslenmeye yönelen vatandaşların yoğun ilgisini çekiyor. Katkı maddesi içermeyen üretim süreci, kendine özgü aroması ve besleyici yapısıyla kavılca unu hem tüketicilerin hem de yerel üreticilerin gözdesi haline gelmiş durumda.
Kars’ın Susuz ilçesine bağlı İncesu köyü’nde kavılca unu üretimi yapan Bülent Pezük’ü, Susuz Kaymakamı Muhammed Emin Tutal, İlçe Tarım ve Orman Müdürü Gülten Özşirvan ve İncesu köyü muhtarı Abdulkadir Eker ziyaret etti. Ziyaret sırasında Kaymakam Tutal, kavılca unu üretim süreci hakkında bilgi alırken, ata tohumlarının korunmasının ve yerel üretimin desteklenmesinin önemine dikkat çekti. Tutal, üretici Pezük’e çalışmalarında kolaylıklar diledi.
Besin değeri açısından oldukça zengin olan kavılca unu; lif, protein, mineral ve antioksidan bakımından dikkat çekiyor. Düşük glisemik indeksine sahip olması nedeniyle kan şekerini dengede tutmaya yardımcı olan bu un, özellikle diyabet hastaları ve sağlıklı beslenmeyi tercih edenler tarafından öne çıkarılıyor. Uzun süre tok tutma özelliği sayesinde diyet listelerinde de kendine yer buluyor.
Modern buğday türlerine kıyasla daha düşük gluten oranına sahip olması, kavılca ununun sindiriminin daha kolay olmasını sağlıyor. Bu yönüyle mide ve bağırsak hassasiyeti yaşayan bireyler için daha uygun bir alternatif olarak değerlendiriliyor. Ayrıca alerjik reaksiyon riskinin görece düşük olması da tercih edilme nedenleri arasında gösteriliyor.
Kendine has aroması ve yoğun tadıyla bilinen kavılca unu; ekmekten erişteye, mantıdan kek ve kurabiyeye kadar pek çok üründe kullanılıyor. Taş değirmenlerde öğütülerek elde edilen un, geleneksel yöntemler sayesinde hem lezzetini hem de besin değerini büyük ölçüde koruyor.
