Karın ve soğuğun gölgesinde hayat: Van kırsalında kışla mücadele

Van’ın Gevaş ilçesine 26 kilometre uzaklıktaki Göründü Mahallesi’nde kış mevsimi, hem doğayla hem de yaşam şartlarıyla verilen bir mücadeleye dönüşüyor. Kar yağışı ve etkisini artıran soğuk hava nedeniyle mahallede hayat büyük ölçüde evlerin, ahırların ve dar patika yolların etrafında şekilleniyor. Vatandaşlar, günün büyük bölümünü evlerinde geçirirken, zorunlu ihtiyaçlar için açtıkları patika yollarla ahırlara ve komşularının evlerine ulaşmaya çalışıyor.

Geçimini büyük oranda hayvancılıkla sağlayan mahalle sakinleri için kış ayları, emek ve sabır gerektiren bir dönem anlamına geliyor. Erkekler, gün boyu küreklerle evlerin önünde ve damlarda biriken karları temizlerken, hayvanların yem ihtiyacını karşılamak için yaz aylarında biçilen otları kızaklarla ya da sırtlarında taşıyor. Kar kalınlığının arttığı günlerde bu yolculuklar daha da zahmetli hale geliyor.

Sabahın erken saatlerinde başlayan günlük yaşamda kadınlar da önemli bir sorumluluk üstleniyor. Ev işlerini tamamlayan kadınlar, tandır başına geçerek ekmek pişiriyor, yemek hazırlıyor ve aile bireylerine destek oluyor. Zorlu iklim koşullarına rağmen sürdürülen bu geleneksel yaşam, bölgenin kültürel dokusunu da canlı tutuyor.

Mahallede hayvancılıkla uğraşan Alper Hakan, kışın hayvan bakımının her geçen gün daha da zorlaştığını belirterek, “Yazın biçtiğimiz otları köyün yakınında topluyoruz. Kış boyunca koyunları ağılda besliyoruz. Ot yetmediği zaman yem almak zorunda kalıyoruz. Otları bazen kızaklarla, bazen de sırtımızda taşıyoruz. Kışımız zor geçiyor ama mecburuz,” dedi.

Günlük yaşamın büyük bölümünün hayvan bakımıyla geçtiğini anlatan Hasan Hakan ise kış şartlarının ağırlığına dikkat çekerek şunları söyledi: “Kış şartları çok çetin. Kış uzun sürdüğü için yem bulmakta zorlanıyoruz. Otları eşeklerle, arabalarla ya da kızaklarla taşıyoruz. Bazen hava çok soğuk ve rüzgarlı oluyor, bu da işleri daha da zorlaştırıyor. Burada hayat sabah namazıyla başlıyor. Hayvanların yemini ve suyunu verdikten sonra gün boyu çalışıyoruz.”

Tandırda ekmek pişiren Zana Hakan da kış yaşamının zorluklarını dile getirerek, “Yoğun kar alan bir bölgede yaşıyoruz. Geçimimiz hayvancılığa dayalı olduğu için kışın da çalışmak zorundayız. Sabah erken saatlerde kalkıyoruz, hamuru yoğurup tandırda ekmek pişiriyoruz,” ifadelerini kullandı.

Göründü Mahallesi’nde kış, tüm zorluklarına rağmen imece usulü dayanışma, geleneksel yaşam ve sabırla karşılanıyor. Vatandaşlar, ağır geçen kış şartlarına rağmen üretmeye ve yaşamlarını sürdürmeye devam ediyor.