İran lideri ilk kez can kaybını kabul etti

Ayetullah Ali Hamaney, İran’ın başkenti Tahran’da halka hitap ettiği konuşmasında, son haftalarda ülke genelinde yaşanan protestolarla ilgili dikkat çekici açıklamalarda bulundu. Hamaney, iki haftadan uzun süredir devam eden ve İran genelinde geniş yankı uyandıran olaylar sırasında binlerce kişinin yaşamını yitirdiğini ilk kez açık şekilde kabul etti. Bu açıklama, İran yönetiminin bugüne kadar protestolardaki can kayıplarına ilişkin en net beyanı olarak değerlendirildi.

Konuşmasında protestoların arkasında dış güçlerin olduğunu savunan Hamaney, “İsrail ve ABD ile bağlantılı olanlar, iki haftadan uzun süren ve İran’ı sarsan protestolar sırasında büyük hasara yol açtı ve binlerce insanı öldürdü” ifadelerini kullandı. Hamaney, şiddet olaylarının organize bir şekilde yürütüldüğünü öne sürerek, ABD ve İsrail’i İran’da istikrarsızlık yaratmakla suçladı.

ABD Başkanı Donald Trump’a da sert sözlerle yüklenen Hamaney, Trump’ı “suçlu” olarak nitelendirdi. Hamaney, “Son fitne bir Amerikan fitnesiydi ve ABD’nin hedefi İran’ı yutmaktı. ABD Başkanını, İran milletine verdiği zararlar, can kayıpları ve yönelttiği iftiralar nedeniyle suçlu görüyoruz. İran karşıtı son ayaklanma, ABD Başkanı’nın bizzat müdahil olması bakımından farklıydı” dedi. Bu ifadeler, İran ile ABD arasındaki gerilimin daha da tırmanabileceği yönünde yorumlara yol açtı.

Hamaney, İran’ın bu süreçte nasıl bir yol izleyeceğine de değinerek, ülkesinin sınırları dışında yeni bir gerilimi tırmandırmak istemediğini vurguladı. Ancak olaylardan sorumlu tuttukları kişi ve aktörlerin cezasız kalmayacağını belirten Hamaney, “Ülkeyi savaşa sürüklemeyeceğiz, ancak yerli veya uluslararası suçluların cezasız kalmasına da izin vermeyeceğiz. Allah’ın izniyle İran milleti, tıpkı isyanın belini kırdığı gibi isyancıların da belini kıracaktır” şeklinde konuştu. Bu sözler, İran yönetiminin protestolara karşı sert tutumunu sürdüreceğinin işareti olarak değerlendirildi.

Öte yandan, ülkede protestolar sırasında uygulanan iletişim kısıtlamalarına ilişkin de yeni gelişmeler yaşandı. Şiddet olayları nedeniyle günlerdir devam eden internet kesintisinin kısmen hafifletildiği bildirildi. İran medyası, bazı kullanıcılar için internet hizmetinin yeniden sağlandığını, kısa mesaj (SMS) servislerinin de yeniden aktif hale getirildiğini duyurdu. Ancak bağlantının halen oldukça sınırlı olduğu ifade ediliyor.

Uluslararası internet gözlem grubu NetBlocks, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “İran’da yaklaşık 200 saatlik kesintinin ardından bu sabah internet bağlantısında çok hafif bir artış gözlemlendi” bilgisini paylaştı. NetBlocks, mevcut bağlantı seviyesinin normal şartların yalnızca yaklaşık yüzde 2’si civarında olduğunu belirtti. Bu durum, ülkede iletişim üzerindeki kontrolün büyük ölçüde devam ettiğini ortaya koydu.

Resmi ve yarı resmi kaynaklardan edinilen bilgilere göre, protestolar sırasında güvenlik güçleri, göstericiler ve olaylarla ilgisi olmayan siviller dahil olmak üzere toplam 3 bin 90 kişi hayatını kaybetti. Can kayıplarının yanı sıra binlerce kişinin yaralandığı ve çok sayıda kişinin gözaltına alındığı da bildiriliyor. Bu rakamlar, İran’da yaşanan son protestoların ülke tarihindeki en kanlı olaylar arasında yer aldığını gösteriyor.

Hamaney’in açıklamaları, hem İran kamuoyunda hem de uluslararası arenada geniş yankı uyandırırken, özellikle can kayıplarının ilk kez bu düzeyde kabul edilmesi dikkat çekti. Gözler şimdi İran yönetiminin önümüzdeki günlerde atacağı adımlara ve protestolar sonrası süreçte nasıl bir politika izleyeceğine çevrildi.